KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 2.
Jaka jest wydajność wozu odstawczego o pojemności skrzyni ładunkowej wynoszącej 10 m3, który w ciągu 5 godzin wykonał 10 kursów? Gęstość transportowanego urobku wynosi 2,4 t/m3.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość urobku w jednym kursie to 10 m3. Masa jednego kursu: 10·2,4 = 24 t. W 10 kursach przewieziono 10·24 = 240 t w 5 godzin. Wydajność to masa podzielona przez czas: 240/5 = 48 t/h. Pozostałe wyniki mają błędną jednostkę lub dotyczą masy całkowitej, a nie na godzinę.

Pełne wyjaśnienie:

Wydajność wozu odstawczego w tym zadaniu należy rozumieć jako wydajność masową wyrażoną w t/h, ponieważ podano gęstość urobku w t/m3 oraz w odpowiedziach występuje jednostka t/h.

Krok 1: masa urobku w jednym kursie
Wóz ma pojemność skrzyni ładunkowej 10 m3. Przy gęstości 2,4 t/m3 masa ładunku wynosi:
m = ρ · V = 2,4 t/m3 · 10 m3 = 24 t.

Krok 2: masa przewieziona w całym rozpatrywanym czasie
W ciągu 5 godzin wykonano 10 kursów, więc łączna masa przewiezionego urobku to:
M = 10 · 24 t = 240 t.

Krok 3: wydajność w t/h
Wydajność to iloraz masy i czasu:
Q = M / t = 240 t / 5 h = 48 t/h.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "48 m3" – to nie jest wydajność (brakuje odniesienia do czasu) i dodatkowo jest to jednostka objętości, a zadanie prowadzi do masy.
  • "48 t" – to jednostka masy bez "na godzinę". Taki wynik mógłby powstać, gdyby błędnie potraktować 48 jako masę całkowitą albo pominąć czas.
  • "48 m3/h" – to wydajność objętościowa. Dałoby się ją policzyć (10 kursów · 10 m3 = 100 m3 w 5 h → 20 m3/h), ale nie pasuje do danych o gęstości i do oczekiwanej jednostki masowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się gęstość (t/m3), zwykle celem jest przejście z m3 na t i podanie wyniku jako t/h. Zawsze sprawdź, czy Twoja jednostka końcowa zgadza się z sensem pytania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności m = ρ · V. Jeśli ρ jest w t/m3, a V w m3, to masa wyjdzie w tonach. Przykład: 2,4 t/m3 · 10 m3 = 24 t. Zawsze sprawdź, czy jednostki "m3" się skracają.
To ilość masy (w tonach), jaką wóz może przewieźć w ciągu jednej godziny przy danych warunkach pracy. W zadaniach egzaminacyjnych oblicza się ją zwykle jako łączną masę przewiezioną w danym czasie podzieloną przez liczbę godzin.
Pojemność skrzyni jest podana w m3 (objętość), a odpowiedź ma być w tonach na godzinę. Gęstość (t/m3) pozwala przeliczyć objętość na masę. Bez gęstości dałoby się policzyć tylko wydajność objętościową w m3/h.
Najpierw policz masę (lub objętość) jednego kursu, potem pomnóż przez liczbę kursów, aby uzyskać wartość całkowitą. Na końcu podziel przez czas w godzinach. Schemat: (ładunek/kurs) · (kursy) / (godziny) = wydajność.
Nie. 48 t to masa bez informacji o czasie (np. masa jednego transportu lub suma z pewnego okresu). 48 t/h to tempo transportu, czyli ile ton przypada na godzinę. Na egzaminie brak "/h" zmienia sens wyniku i zwykle oznacza błąd.
Najczęściej: pomylenie t/h z m3/h, policzenie tylko masy całkowitej bez podzielenia przez czas, nieuwzględnienie liczby kursów albo błędne podstawienie jednostek gęstości. Pomaga kontrola jednostek na każdym kroku (czy wychodzi t, m3, czy t/h).
Gdy interesuje Cię przepustowość objętościowa (np. dla ograniczeń przestrzennych, pojemności zbiorników, przekrojów), albo gdy nie masz danych o gęstości. Jeśli w treści jest gęstość i w odpowiedziach występuje t/h, zwykle oczekuje się wydajności masowej.
Zrób krótką analizę wymiarową: (m3) · (t/m3) daje t, a następnie (t)/(h) daje t/h. Jeżeli po obliczeniach zostaje Ci m3 albo t bez "na godzinę", to znaczy, że zatrzymałeś się na etapie pośrednim.
W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej przyjmuje się, że skrzynia jest załadowana do pełnej pojemności. W praktyce wpływają na to m.in. sposób załadunku, uziarnienie i warunki ruchu, ale jeśli nie podano współczynnika napełnienia, standardowo liczy się z pełnym wykorzystaniem.
Ćwicz schematy: masa z gęstości i objętości, wydajność jako "ilość/czas", przeliczanie minut na godziny oraz kontrolę jednostek. Warto rozwiązać kilka wariantów z inną liczbą kursów i czasem cyklu, aby nie popełniać błędu pominięcia czasu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że objętość urobku w jednym kursie to 10 m3.

Źródła:

  • OpenStax, College Physics 2e, rozdział "Density" (gęstość jako masa/objętość) – https://openstax.org/details/books/college-physics-2e (dostęp: 2026-02-27)
  • OpenStax, University Physics Volume 1, sekcje o jednostkach i analizie wymiarowej – https://openstax.org/details/books/university-physics-volume-1 (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Gęstość" – definicja i jednostki – https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C4%99sto%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z fizyki/techniki dla szkół branżowych: gęstość, jednostki, obliczenia
  • Materiały dydaktyczne z organizacji transportu urobku w kopalniach podziemnych (wydajność, cykl transportowy)
  • Zbiory zadań obliczeniowych dla technika górnictwa podziemnego (transport i odstawa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego