KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 38.
Jaka opłata powinna zostać uiszczona za składowanie 10 ton odpadów tworzyw sztucznych, jeżeli wiadomo, że koszt składowania 50 kg wynosi 7,50 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
10 ton to 10 000 kg. Skoro 50 kg kosztuje 7,50 zł, to liczba "porcji" 50 kg w 10 000 kg wynosi 10 000/50 = 200. Opłata całkowita to 200 × 7,50 zł = 1500 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie opiera się na proporcjonalnym przeliczeniu kosztu oraz na poprawnej zamianie jednostek masy.

Krok 1: zamiana ton na kilogramy
1 tona = 1000 kg, więc 10 ton = 10 × 1000 kg = 10 000 kg.

Krok 2: ustalenie, ile razy 50 kg mieści się w 10 000 kg
Dzielimy masę całkowitą przez masę, dla której podano koszt:
10 000 kg / 50 kg = 200.
Oznacza to, że 10 ton to 200 "pakietów" po 50 kg.

Krok 3: obliczenie opłaty
Skoro jeden pakiet (50 kg) kosztuje 7,50 zł, to 200 pakietów kosztuje:
200 × 7,50 zł = 1500 zł.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "1500 zł".

Dlaczego pozostałe kwoty są błędne?

  • "500 zł" zwykle wynika z pominięcia części skali (np. błędnego założenia mniejszej liczby pakietów) albo z przypadkowego dzielenia 1500 przez 3 bez uzasadnienia.
  • "750 zł" często pojawia się przy błędzie "o połowę": ktoś oblicza 100 pakietów zamiast 200 (np. przez pomyłkę 10 000/100).
  • "150 zł" może wynikać z błędnej konwersji jednostek (np. potraktowania 10 ton jako 1000 kg lub 500 kg) albo z pominięcia jednego z zer w 10 000.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach kosztowych najpierw zawsze sprowadź wszystko do tej samej jednostki (tu: kg), a dopiero potem wykonaj proporcję. To minimalizuje pomyłki w zerach i w kierunku dzielenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj stałej relacji jednostek: 1 tona = 1000 kg. Zatem 10 ton = 10 × 1000 kg = 10 000 kg. Dopiero po tej zamianie liczysz koszt z cennika podanego w kilogramach (np. za 50 kg).
Dzielisz, aby policzyć, ile porcji po 50 kg mieści się w całej masie 10 000 kg. Wynik mówi, ile razy trzeba "zastosować" cenę 7,50 zł. To typowy mechanizm proporcji: najpierw liczba porcji, potem mnożenie przez cenę.
Kroki są stałe: (1) zamień tony na kg, (2) oblicz liczbę porcji: kg całkowite / 50 kg, (3) pomnóż liczbę porcji przez cenę za 50 kg. Dzięki temu unikasz błędów przy przeskoku między jednostkami.
Najczęściej myli się konwersję jednostek, np. przyjmuje się błędnie, że 1 tona to 100 kg, albo gubi się zero w 10 000 kg. Drugi częsty błąd to złe ustawienie proporcji (dzielenie w niewłaściwą stronę), co daje zaniżone lub zawyżone koszty.
Tak. To metoda równoważna: koszt 1 kg to 7,50 zł / 50 = 0,15 zł/kg. Następnie 0,15 zł/kg × 10 000 kg = 1500 zł. Ta technika bywa wygodna, gdy cennik podaje koszt dla nietypowej masy.
Oszacuj: 50 kg kosztuje ok. 8 zł, a 10 000 kg to 200 razy więcej niż 50 kg. 200 × 8 zł to ok. 1600 zł, więc dokładny wynik 1500 zł jest realistyczny. Takie sprawdzenie pozwala wyłapać zgubione zera.
Gdy planujesz lub weryfikujesz koszty zagospodarowania odpadów (np. składowania, transportu, odzysku) i musisz przeliczyć masę z ewidencji na jednostki cennikowe. To przydaje się też przy porównywaniu ofert firm odbierających odpady.
W praktyce pojawiają się tony (często jako Mg), kilogramy oraz czasem ceny za 100 kg lub za 1 Mg. Kluczowe jest, by przed obliczeniem kosztów sprowadzić wszystko do jednej jednostki, bo inaczej łatwo o błąd rzędu wielkości.
750 zł wygląda "logicznie", bo jest połową 1500 zł, a część osób intuicyjnie bierze zbyt małą liczbę porcji (np. 100 zamiast 200). To typowy błąd skali: prawidłowo 10 000/50 = 200, więc wynik musi być dwa razy większy.
Ćwicz trzy schematy: (1) zamiana jednostek (t–kg), (2) proporcje i koszt jednostkowy, (3) szybkie sprawdzanie wyniku przez oszacowanie. W zadaniach branżowych zapisuj jednostki przy każdym kroku, bo to najskuteczniej ogranicza pomyłki.
info

Około 84% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "10 ton to 10 000 kg. Skoro 50 kg kosztuje 7,50 zł, to liczba "porcji" 50 kg w 10 000 kg wynosi 10 000/50 = 200."

Źródła:

  • Wikipedia: "Tona" (jednostka masy) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona — dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Kilogram" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilogram — dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Proporcjonalność" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87 — dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały z matematyki: proporcje i zadania tekstowe (poziom szkoły średniej)
  • Materiały szkolne z gospodarki odpadami: podstawowe pojęcia (masa odpadów, składowanie)
  • Ćwiczenia rachunkowe: przeliczanie jednostek i kosztów jednostkowych w zadaniach praktycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego