Kontrola mikroklimatu w archiwum zakładowym ma kluczowe znaczenie dla trwałości dokumentacji. W przypadku fotografii wilgotność względna jest szczególnie istotna, ponieważ materiał fotograficzny (warstwa obrazowa i podłoże) reaguje na zawilgocenie szybciej niż typowy papier biurowy.
Zakres 20 ÷ 50% należy rozumieć jako wilgotność względną powietrza właściwą dla pomieszczeń, w których przechowuje się fotografie zgodnie z wymaganiami wskazanymi w przepisach/załącznikach dotyczących warunków przechowywania dokumentacji. Utrzymywanie wilgotności w tym przedziale ogranicza dwa przeciwne ryzyka: (1) przy zbyt wysokiej wilgotności rośnie prawdopodobieństwo rozwoju pleśni oraz przyspieszenia procesów degradacji warstwy fotograficznej, (2) przy zbyt niskiej wilgotności materiały mogą nadmiernie wysychać, co sprzyja kruchości i uszkodzeniom mechanicznym.
Dlaczego pozostałe zakresy są niewłaściwe w logice konserwatorskiej i praktyce archiwalnej?
- 11 ÷ 19% oraz 3 ÷ 10% to wartości bardzo niskie. Tak suche powietrze w warunkach codziennej eksploatacji archiwum jest trudne do utrzymania i może prowadzić do przesuszenia oraz zwiększonej łamliwości niektórych materiałów, a także do problemów eksploatacyjnych (np. ładunki elektrostatyczne).
- 51 ÷ 60% to zakres podwyższony. W praktyce im wyższa wilgotność, tym większe ryzyko kondensacji i rozwoju mikroorganizmów, co jest szczególnie niebezpieczne dla fotografii (degradacja emulsji, przebarwienia, zapach stęchlizny, trudna dezynfekcja).
W praktyce archiwum zakładowego parametry należy monitorować (higrometr, rejestr pomiarów) oraz stabilizować (wentylacja, klimatyzacja, osuszanie/nawilżanie zależnie od sytuacji). Ważne jest też przechowywanie fotografii w odpowiednich opakowaniach oraz – gdy to możliwe – ich separacja od dokumentacji o innych wymaganiach mikroklimatycznych.
