KWALIFIKACJA MEC5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 5.
Jaka tokarka ma pionowe wrzeciono i jest przeznaczona do obróbki przedmiotów o dużej średnicy, stosunkowo małej wysokości i masie do 200 ton?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tokarka karuzelowa ma pionowe wrzeciono i stół (tzw. karuzelę), na którym mocuje się przedmiot. Taka konstrukcja jest przeznaczona do toczenia detali o dużej średnicy i małej wysokości, często o znacznej masie. Pozostałe typy tokarek nie są typowo dedykowane takim gabarytom i układowi wrzeciona.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "pionowe wrzeciono" oraz przeznaczenie do obróbki przedmiotów o dużej średnicy i stosunkowo małej wysokości wskazują na tokarkę karuzelową (pionową). W tokarkach karuzelowych przedmiot jest zwykle mocowany na dużym, poziomym stole obrotowym, a narzędzia pracują na suportach nad stołem. Dzięki temu ciężki detal jest podparty "od dołu", a grawitacja sprzyja stabilnemu mocowaniu dużych tarcz, pierścieni czy korpusów.

Odpowiedź "Karuzelowa" jest poprawna, bo łączy dwie kluczowe cechy konstrukcyjno-użytkowe: pionową oś obrotu wrzeciona oraz typowe zastosowanie do detali o dużych średnicach i małych wysokościach. Podana w pytaniu duża dopuszczalna masa jest spójna z praktyką stosowania tych obrabiarek do elementów wielkogabarytowych.

  • "Kłowa" (tokarka uniwersalna kłowa) ma najczęściej wrzeciono poziome i jest typowo przeznaczona do szerokiego zakresu prac, w tym długich wałków podpartych kłem; nie jest to charakterystyczna obrabiarka do bardzo dużych średnic przy małej wysokości.
  • "Wielonożowa" kojarzy się z rozwiązaniami wielonarzędziowymi/produkcyjnymi; nie jest to nazwa wskazująca na pionowe wrzeciono i specyficzną geometrię detalu (duża średnica, mała wysokość).
  • "Rewolwerowa" (tokarka rewolwerowa) służy głównie do wydajnej obróbki seryjnej z zastosowaniem głowicy rewolwerowej i szybkiej zmiany narzędzi; sama nazwa nie oznacza pionowego wrzeciona ani przeznaczenia do tarcz o bardzo dużych średnicach.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się zestaw cech pionowe wrzeciono + duża średnica + mała wysokość, w pierwszej kolejności rozważ tokarkę karuzelową. Gdy dominuje cecha długi wałek i podparcie kłem, częściej pasuje tokarka kłowa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tokarka karuzelowa to tokarka o pionowej osi obrotu, zwykle ze stołem obrotowym, na którym mocuje się detal. Służy głównie do toczenia przedmiotów o dużej średnicy i małej wysokości (np. tarcz, pierścieni, korpusów), często o znacznej masie.
Najłatwiej po pionowym układzie wrzeciona oraz dużym, poziomym stole obrotowym. Detal stoi na stole jak na platformie, a narzędzia pracują z góry lub z boku na suportach. To odróżnia ją od tokarek kłowych, gdzie obrót jest zwykle w osi poziomej.
Pionowe wrzeciono ułatwia obróbkę ciężkich detali o dużej średnicy: ciężar działa w kierunku osi mocowania do stołu, co poprawia stabilność. Zmniejsza się ryzyko ugięcia długich wysięgów mocowania typowych dla tokarek poziomych przy bardzo dużych tarczach.
Najczęściej są to elementy "płaskie" względem średnicy: tarcze, pierścienie, kołnierze, duże korpusy oraz części maszyn o znacznych gabarytach. Kluczowe jest, że mają dużą średnicę, ale nie są bardzo wysokie.
Tokarka kłowa jest zwykle pozioma i uniwersalna, często do wałków i elementów długich, które można podeprzeć kłem. Tokarka karuzelowa jest pionowa i typowo do elementów o dużej średnicy i małej wysokości, mocowanych na stole obrotowym.
Tokarka rewolwerowa jest projektowana głównie pod wydajną produkcję i szybką zmianę narzędzi w głowicy rewolwerowej. Sama w sobie nie jest typową obrabiarką do bardzo dużych średnic i ciężkich tarcz; dobór zależy od konkretnych parametrów, ale opis "pionowe wrzeciono" kieruje raczej do tokarki karuzelowej.
Tokarkę pionową (karuzelową) wybiera się, gdy detal ma dużą średnicę, jest stosunkowo niski i bywa ciężki, a stabilne posadowienie na stole obrotowym jest korzystne. Tokarka pozioma częściej sprawdza się przy wałkach i elementach długich.
Typowe pomyłki to ignorowanie układu wrzeciona (pion/poziom) i wybór "najbardziej znanej" tokarki, mylenie nazw sugerujących produkcyjność (np. rewolwerowa) z przeznaczeniem gabarytowym oraz skupienie się na masie bez analizy geometrii detalu (średnica vs wysokość).
Nie zawsze. Masa jest ważna, ale równie istotne są wymiary i sposób mocowania: duża średnica i mała wysokość często lepiej pasują do stołu tokarki karuzelowej. W praktyce decydują łącznie: gabaryty, możliwości uchwytu, sztywność układu i parametry obrabiarki.
Ucz się skojarzeniami: cecha konstrukcyjna (np. pionowe wrzeciono) → typ obrabiarkitypowy detal. Rób krótkie fiszki z podziałem tokarek i charakterystycznymi zastosowaniami. Na egzaminie szukaj słów-kluczy: średnica, wysokość, wałek, produkcja seryjna.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Tokarka karuzelowa ma pionowe wrzeciono i stół (tzw. karuzelę), na którym mocuje się przedmiot."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z obróbki skrawaniem omawiające podział tokarek
  • Katalogi producentów obrabiarek (opisy tokarek karuzelowych i ich zastosowań)
  • Materiały szkolne/branżowe z technologii mechanicznej (dział: obrabiarki do toczenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego