KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 28.
Jaki będzie stan wyjść sterownika PLC realizującego przedstawiony program, jeżeli stan wejścia I1 ulegnie zmianie z 1 na 0, a wejście I2 = 0?
Ilustracja przedstawia schemat drabinkowy programu sterownika PLC, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W 1. szczeblu I1 uruchamia Q1, a styk NO Q1 równoległy do I1 tworzy samopodtrzymanie, więc po spadku I1 do 0 Q1 pozostaje w stanie 1. Warunek podtrzymania spełnia styk NC I2, który przy I2=0 jest zamknięty. W 2. szczeblu cewka SET ustawia Q2 na 1 i utrzymuje ten stan bez RESET.

Pełne wyjaśnienie:

Program LAD składa się z dwóch niezależnych szczebli, które wpływają odpowiednio na wyjścia Q1 i Q2. Aby ustalić stan wyjść po zmianie wejścia I1 z 1 na 0 (przy stałym I2=0), trzeba rozpoznać dwa mechanizmy: samopodtrzymanie (seal-in) oraz cewkę SET.

Szczebel 1 (Q1): Na początku, gdy I1=1 i I2=0, prąd logiczny płynie przez styk NO I1. Równolegle do I1 znajduje się styk NO Q1, więc gdy tylko cewka Q1 zostanie wysterowana, jej styk Q1 zamyka się i tworzy obejście podtrzymujące. Dalej w szeregu jest styk NC I2. Ponieważ I2=0, styk NC jest zamknięty (przewodzi), więc podtrzymanie jest możliwe. Po zmianie I1 na 0 gałąź z I1 się otwiera, ale gałąź z NO Q1 pozostaje zamknięta, dlatego Q1 pozostaje = 1 tak długo, jak I2=0 (czyli NC(I2) jest zamknięty).

Szczebel 2 (Q2): W tym szczeblu sygnał z I1 steruje cewką Q2 typu SET (S). Gdy I1=1, SET ustawia Q2 w stan 1. Kluczowe jest to, że SET ma pamięć: po zaniku warunku (I1 przechodzi na 0) wyjście nie wraca automatycznie do 0, tylko pozostaje w stanie 1 aż do podania sygnału RESET (cewka R), którego w programie nie widać.

Wniosek: po przejściu I1 z 1 na 0 przy I2=0 otrzymujemy Q1=1 (samopodtrzymanie) oraz Q2=1 (pamięć SET).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Q1=1, Q2=0 – pomija działanie SET: Q2 nie spada do 0 tylko dlatego, że I1 spadło.
  • Q1=0, Q2=1 – ignoruje samopodtrzymanie: Q1 nie wyłącza się po zaniku I1, bo podtrzymuje je własny styk Q1 przy zamkniętym NC(I2).
  • Q1=0, Q2=0 – łączy oba błędy naraz: traktuje układ jak bez pamięci i bez podtrzymania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Samopodtrzymanie to układ, w którym styk wyjścia (np. NO Q1) jest włączony równolegle do sygnału startowego (np. I1). Gdy Q1 raz się załączy, jego styk podtrzymuje zasilanie logiczne cewki, nawet jeśli sygnał startowy zaniknie.
Styk NC (normalnie zamknięty) przewodzi, gdy odpowiadająca mu zmienna ma stan 0, i rozłącza, gdy zmienna ma stan 1. W praktyce działa jak negacja sygnału: warunek jest spełniony przy stanie 0 wejścia/bitu.
W LAD styk NC realizuje warunek "NOT I2". Jeśli I2=0, to NOT I2=1, więc tor logiczny jest ciągły (zamknięty). Dopiero gdy I2 przejdzie na 1, styk NC się otworzy i przerwie obwód w szczeblu.
Cewka SET ustawia wyjście/bit na 1 i zapamiętuje ten stan. Zwykła cewka przyjmuje stan wynikający bezpośrednio z warunku w szczeblu (gdy warunek=0, wyjście=0). SET nie "gaśnie" po zaniku warunku, tylko wymaga osobnego RESET.
Wyjście ustawione przez SET wraca do 0 dopiero po zadziałaniu cewki RESET (R) powiązanej z tym samym bitem/wyjściem lub po zdarzeniu systemowym (np. kasowanie pamięci, restart zależnie od konfiguracji retencji). Bez RESET stan 1 jest podtrzymany.
Najpierw sprawdź, czy Q1 zostało wcześniej załączone (gdy I1=1). Potem zobacz, czy istnieje obejście równoległe przez styk NO Q1 (samopodtrzymanie). Na końcu sprawdź warunek szeregowy NC(I2): przy I2=0 jest spełniony, więc Q1 pozostaje 1.
Bo I1 pełni rolę sygnału startowego, a nie jedynego warunku podtrzymania. Po załączeniu Q1 jego własny styk NO Q1 zamyka tor równoległy i utrzymuje zasilanie logiczne cewki. Wyłączenie nastąpi dopiero po przerwaniu warunku podtrzymania, np. zmianie I2.
Najczęściej myli się logikę styku NC (uznaje, że przy 0 jest "otwarty"), zakłada się brak pamięci (że Q1 i Q2 spadną do 0 po zaniku I1) oraz pomija się analizę równoległych gałęzi w szczeblu. Pomaga rysowanie sobie toru prądu logicznego.
SET/RESET stosuje się do zapamiętywania stanów procesu: alarmów, blokad, sygnałów "cykl rozpoczęty/zakończony", trybów pracy. Operator może skasować stan dopiero po spełnieniu warunków, co poprawia czytelność sterowania i diagnostykę.
Szukaj elementów, które nie działają "na bieżąco": styk własny wyjścia w gałęzi równoległej (samopodtrzymanie) oraz cewek oznaczonych SET/RESET (S/R). Jeśli widzisz S bez R, zwykle oznacza to, że stan po ustawieniu będzie utrzymany do czasu resetu.
info

Około 38% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w 1. szczeblu I1 uruchamia Q1, a styk NO Q1 równoległy do I1 tworzy samopodtrzymanie, więc po spadku I1 do 0 Q1 pozostaje w stanie 1.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do programowania PLC w LAD (podstawy styków NO/NC, cewki, samopodtrzymanie)
  • Dokumentacja producenta PLC używanego w pracowni (opis cewek SET/RESET i przykładów programów)
  • Norma IEC 61131-3 (opis języków PLC, w tym LAD, oraz elementów takich jak SET/RESET)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego