KWALIFIKACJA BPO1 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 17.
Jaki jest najbardziej prawdopodobny skutek długotrwałego narażenia na promieniowanie UV na stanowisku pracy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długotrwałe narażenie na promieniowanie UV może prowadzić do uszkodzeń narządu wzroku, m.in. podrażnień i zapaleń powierzchni oka oraz zwiększonego ryzyka zmian przewlekłych (np. zmętnienia soczewki). Pozostałe opcje typowo wiążą się z innymi czynnikami w pracy (hałas, pyły/gazy, obciążenia).

Pełne wyjaśnienie:

Promieniowanie UV jest czynnikiem fizycznym, który w środowisku pracy może oddziaływać na skórę oraz narząd wzroku. Przy długotrwałej ekspozycji (np. praca na zewnątrz bez ochrony, prace w pobliżu silnych źródeł UV, w tym niektórych procesów technologicznych) najbardziej typowym i prawdopodobnym skutkiem z podanych odpowiedzi są problemy ze wzrokiem.

Dlaczego "Problemy ze wzrokiem" są poprawne? UV może powodować podrażnienia i stany zapalne powierzchni oka, a przy wieloletniej ekspozycji zwiększa ryzyko zmian przewlekłych. W praktyce BHP oznacza to konieczność oceny narażenia oraz stosowania ochron oczu (okulary/gogle z odpowiednimi filtrami) i działań organizacyjnych ograniczających ekspozycję.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym kontekście?

  • Problemy ze słuchem – typowo wynikają z narażenia na hałas lub drgania, a nie z promieniowania UV. To inna grupa czynników szkodliwych i inny mechanizm uszkodzenia.
  • Problemy z krążeniem – mogą być związane m.in. z obciążeniem cieplnym, wysiłkiem, stresem, czynnikami chemicznymi, ale nie są najbardziej typowym, bezpośrednim skutkiem przewlekłego UV w miejscu pracy.
  • Problemy z układem oddechowym – są charakterystyczne dla pyłów, dymów, aerozoli i gazów drażniących lub uczulających; UV samo w sobie nie jest czynnikiem, który najczęściej powoduje przewlekłe dolegliwości oddechowe.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się narządy/układy typowe dla innych zagrożeń (hałas → słuch, pyły/gazy → oddech), a pytanie dotyczy UV, najczęściej kluczowe będą oczy i skóra. W tym zestawie odpowiedzi tylko wzrok pasuje bezpośrednio.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Promieniowanie UV (ultrafiolet) to niewidzialne promieniowanie elektromagnetyczne występujące m.in. w świetle słonecznym i niektórych źródłach sztucznych. W BHP traktuje się je jako czynnik fizyczny, który może szkodzić głównie oczom i skórze, zależnie od natężenia i czasu ekspozycji.
Najczęstsze dolegliwości to pieczenie, łzawienie, światłowstręt, uczucie piasku pod powiekami i zaczerwienienie. Objawy mogą pojawić się po ekspozycji bez właściwej ochrony oczu. Przy utrzymującym się bólu lub pogorszeniu widzenia potrzebna jest konsultacja medyczna.
UV może uszkadzać struktury oka poprzez przewlekłe działanie na powierzchnię oka i elementy odpowiedzialne za przejrzystość oraz ochronę przed promieniowaniem. W praktyce ryzyko rośnie wraz z czasem ekspozycji, brakiem filtrów UV i niewłaściwymi osłonami stanowiska.
Nie jest to typowy skutek UV. Uszkodzenia słuchu są najczęściej związane z hałasem, a nie z promieniowaniem optycznym. Jeśli w zadaniu pojawia się UV, a w odpowiedziach słuch, zwykle oznacza to mylenie różnych czynników szkodliwych.
Częste są prace na zewnątrz (budownictwo, drogi, rolnictwo, służby komunalne), gdzie głównym źródłem jest słońce. Narażenie może też wystąpić przy wybranych procesach technologicznych z intensywnym światłem. Kluczowe jest rozpoznanie źródła i czasu ekspozycji.
Najczęściej stosuje się okulary ochronne lub gogle z filtrem UV dobranym do zagrożenia oraz osłony twarzy tam, gdzie to konieczne. Ważne jest, aby ochrony były dopasowane, nie powodowały szczelin bocznych i miały deklarowane właściwości ochronne zgodne z wymaganiami stanowiska.
Pomagają rozwiązania organizacyjne: planowanie prac poza godzinami najwyższego nasłonecznienia, zapewnienie cienia i przerw, rotacja pracowników oraz dostęp do osłon i okularów z filtrem UV. Dodatkowo stosuje się odzież ochronną i środki ochrony skóry, jeśli są wymagane.
Typowe błędy to mylenie UV z hałasem (słuch) lub z pyłami i gazami (oddech), a także pomijanie czasu ekspozycji. Część osób wybiera odpowiedź "najpoważniejszą" brzmieniowo zamiast tej najbardziej typowej dla danego czynnika fizycznego.
UV działa jak promieniowanie optyczne – najczęściej dotyczy oczu i skóry, a profilaktyka to filtry, osłony i ograniczenie ekspozycji. Pyły i gazy oddziałują głównie na układ oddechowy, a profilaktyka to wentylacja, hermetyzacja, maski/filtry i kontrola stężeń w powietrzu.
Wybieraj skutek najbardziej typowy i bezpośrednio powiązany z czynnikiem (mechanizm działania). Porównaj, które odpowiedzi odpowiadają innym zagrożeniom (np. hałas, chemikalia, pyły). Zwracaj uwagę na sformułowanie "długotrwałe" – wskazuje na ryzyko przewlekłe.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Długotrwałe narażenie na promieniowanie UV może prowadzić do uszkodzeń narządu wzroku, m.in. podrażnień i zapaleń powierzchni oka oraz zwiększonego ryzyka zmian przewlekłych (np. zmętnienia soczewki)."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – "Ultraviolet (UV) radiation" (health effects: eyes/skin), https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ultraviolet-(uv)-radiation (dostęp: 2026-02-26)
  • International Agency for Research on Cancer (IARC) – "Radiation: Volume 100D. A Review of Human Carcinogens" (sekcje dot. solar radiation/UV), https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Iarc-Monographs-On-The-Identification-Of-Carcinogenic-Hazards-To-Humans/Radiation-2012 (dostęp: 2026-02-26)
  • EU-OSHA – tematyka "Artificial optical radiation" (zagrożenia i ochrona w pracy), https://osha.europa.eu/en/themes/physical-risks/artificial-optical-radiation (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dot. czynników fizycznych (promieniowanie optyczne)
  • Poradniki instytucji ds. bezpieczeństwa pracy dotyczące ochrony oczu
  • Publikacje medyczne o wpływie UV na narząd wzroku (fotokeratitis, zaćma)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego