KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 10

PYTANIE NR 7.
Jaki jest związek między napięciem a natężeniem prądu w układzie z idealnym rezystorem?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla idealnego rezystora obowiązuje prawo Ohma: U = R·I.
Oznacza to, że przy stałej rezystancji R napięcie U rośnie liniowo wraz z natężeniem I (proporcjonalność prosta). Odpowiedzi o odwrotnej proporcjonalności lub niezależności nie opisują rezystora idealnego.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie z idealnym rezystorem (elementem o stałej rezystancji, niezależnej od prądu i napięcia) związek między napięciem a natężeniem opisuje prawo Ohma:

U = R · I

Jeżeli R jest stałe, to zmiana natężenia I powoduje proporcjonalną zmianę napięcia U. Innymi słowy: gdy prąd wzrośnie np. dwukrotnie, to napięcie na rezystorze (przy tym samym R) również wzrośnie dwukrotnie. Jest to proporcjonalność prosta i zależność liniowa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Napięcie jest odwrotnie proporcjonalne do natężenia prądu" – odwrotna proporcjonalność (U ~ 1/I) nie wynika z prawa Ohma dla rezystora o stałym R. Taki opis pasowałby do sytuacji, w której iloczyn U·I byłby stały (co odpowiada stałej mocy), a to inny model.
  • "Napięcie jest niezależne od natężenia prądu" – niezależność napięcia od prądu kojarzy się raczej z idealnym źródłem napięcia, nie z rezystorem, na którym spadek napięcia zależy od prądu.
  • "Natężenie prądu jest niezależne od napięcia" – niezależność prądu od napięcia to cecha idealnego źródła prądowego, a nie rezystora. Dla rezystora: I = U/R, więc I zmienia się wraz z U.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz słowa "idealny rezystor", automatycznie przywołaj zależność U = R·I i pamiętaj, że kluczowe jest założenie stałego R. To pozwala szybko rozpoznać właściwą proporcjonalność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Idealny rezystor to model elementu, w którym rezystancja R jest stała (nie zależy od prądu, napięcia ani temperatury). W takim uproszczeniu zachodzi liniowa zależność U = R·I, a wykres U(I) jest prostą przechodzącą przez początek układu.
Prawo Ohma mówi, że napięcie U na rezystorze jest równe iloczynowi rezystancji R i natężenia I: U = R·I. Gdy R jest stałe, U rośnie proporcjonalnie do I (proporcjonalność prosta).
Bo w modelu rezystora idealnego R jest stałe, więc w równaniu U = R·I jedyną zmienną jest I. Zwiększenie prądu powoduje taki sam (proporcjonalny) wzrost spadku napięcia na rezystorze, bez żadnych progów czy nieliniowości.
Nie w przypadku rezystora idealnego o stałej rezystancji. Odwrotna proporcjonalność U ~ 1/I pojawiałaby się w innych założeniach (np. przy stałej mocy), ale to nie jest standardowy opis rezystora w prawie Ohma.
Wykres U(I) jest linią prostą przechodzącą przez punkt (0,0). Nachylenie tej prostej równa się rezystancji R. To praktyczny test: jeśli pomiary U i I układają się liniowo, element zachowuje się jak rezystor (w przybliżeniu).
"Niezależność" często myli się z zachowaniem źródeł: idealne źródło napięcia utrzymuje U prawie stałe, a idealne źródło prądowe utrzymuje I prawie stałe. Rezystor nie jest źródłem – na nim U i I są powiązane równaniem U = R·I.
Szukaj słów kluczowych: rezystor, opór, idealny. Wtedy właściwą regułą jest U = R·I. Jeśli w odpowiedzi pojawia się "proporcjonalne" (a nie "odwrotnie proporcjonalne" ani "niezależne"), zwykle jest to poprawny kierunek.
Nie. W praktyce rezystancja może się zmieniać np. z temperaturą, a elementy mogą mieć tolerancję. Mimo to w wielu zadaniach i prostych analizach przyjmuje się model idealny, bo dobrze przybliża zachowanie elementu w typowych warunkach pracy.
Napięcie mierzysz woltomierzem równolegle do badanego elementu, a natężenie amperomierzem szeregowo w obwodzie. Następnie sprawdzasz, czy iloraz U/I jest w przybliżeniu stały (to odpowiada rezystancji R).
Podstawy zależności U–I pomagają w diagnostyce obwodów zasilania i sterowania urządzeń towarzyszących instalacjom gazowym (np. automatyka, czujniki, zabezpieczenia). Pozwalają ocenić, czy obwód nie ma przerwy, zwarcia lub nietypowego obciążenia.
info

Statystycznie 83% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Dla idealnego rezystora obowiązuje prawo Ohma: U = R·I.Oznacza to, że przy stałej rezystancji R napięcie U rośnie liniowo wraz z natężeniem I (proporcjonalność prosta)."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Prawo Ohma" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma (dostęp: 2026-02-26)
  • Khan Academy: "Ohm's law" – https://www.khanacademy.org/science/physics/circuits-topic/circuits-resistance/a/ohms-law (dostęp: 2026-02-26)
  • All About Circuits: "Ohm’s Law" – https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-2/ohms-law/ (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw elektrotechniki (dział: prawo Ohma i elementy rezystancyjne)
  • Materiały dydaktyczne o pomiarach U i I multimetrem (instrukcje producentów mierników)
  • Kursy wprowadzające do obwodów elektrycznych DC (zależność liniowa U–I)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego