KWALIFIKACJA AUD2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 30.
Jaki kolor filtru należy zastosować podczas kopiowania negatywu na wielokontrastowy papier fotograficzny, aby uzyskać podniesienie kontrastu obrazu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W papierach wielokontrastowych kontrast reguluje się filtracją.
Filtr magenta (purpurowy) zwiększa udział twardszej składowej emulsji, więc podnosi kontrast odbitki. Filtr żółty działa odwrotnie (obniża kontrast), a filtr szary zasadniczo tylko osłabia światło bez celowej zmiany kontrastu.

Pełne wyjaśnienie:

Papier wielokontrastowy (VC) zawiera składowe emulsji o różnej "twardości" (gradacji). W praktyce steruje się tym, która składowa zadziała silniej podczas naświetlania w powiększalniku, stosując filtrację barwną.

Odpowiedź "Purpurowy." jest poprawna, ponieważ filtr purpurowy (magenta) przesuwa działanie papieru w stronę wyższej gradacji, czyli zwiększa kontrast odbitki. Jest to standardowa zasada pracy z filtrami MG (Multigrade): magenta = twardziej, żółty = miękcej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Żółty." – filtr żółty stosuje się wtedy, gdy trzeba zmniejszyć kontrast (uzyskać bardziej "miękką" odbitkę). Wybranie go przy poleceniu podniesienia kontrastu odwraca kierunek korekty.
  • "Zielony." – w typowej praktyce filtracja kontrastu papierów VC opiera się na żółtym i magenta (lub filtrach oznaczonych numerami MG). Zielony nie jest standardowym "filtrem kontrastowym" do tego celu i zwykle nie odpowiada za przewidywalną zmianę gradacji jak żółty/magenta.
  • "Szary." – filtr szary (neutralny) służy głównie do zmniejszania natężenia światła i wydłużania czasu naświetlania, aby ułatwić pracę (np. przy bardzo krótkich czasach), ale nie jest narzędziem do celowego podnoszenia kontrastu na papierze VC.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj parę kierunkową magenta = więcej kontrastu, żółty = mniej kontrastu. W zadaniach testowych często rozróżnia to poprawną odpowiedź od najbliższego "mylącego" dystraktora.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Papier wielokontrastowy (VC) to papier do odbitek czarno-białych, którego kontrast można zmieniać bez zmiany papieru, tylko przez filtrację w powiększalniku. Zwykle wykorzystuje się filtry żółte i magenta (filtry MG), aby uzyskać miękką lub twardą gradację.
Filtr magenta (purpurowy) zwiększa kontrast na papierze VC. W praktyce daje "twardszą" gradację: czernie stają się mocniejsze, a przejścia tonalne bardziej zdecydowane. Stosuje się go, gdy obraz na próbce wygląda zbyt płasko i wymaga podniesienia kontrastu.
Filtr żółty działa w kierunku "miękkiej" gradacji, czyli obniża kontrast. Pomaga, gdy negatyw ma zbyt duży kontrast albo gdy w odbitce zanikają detale w światłach/cieniach. To typowy zabieg korekcyjny, ale przeciwny do podnoszenia kontrastu.
Najczęściej używa się filtrów MG (Multigrade), czyli zestawu filtrów o różnych stopniach filtracji, opartych na barwach magenta i żółtej. W wielu powiększalnikach rolę tę spełnia też głowica barwna (CMY), gdzie regulujesz składowe podobnie jak filtrami MG.
Filtr szary (neutralny) z założenia nie powinien celowo zmieniać kontrastu – jego rola to zmniejszenie ilości światła (neutralna gęstość), aby wydłużyć czas naświetlania i ułatwić kontrolę pracy. Kontrast na papierze VC zmienia się przede wszystkim filtrami magenta/żółtymi.
Gdy obraz wygląda "płasko": brakuje głębokich czerni, a różnice między tonami są zbyt małe. Często dotyczy to negatywów o niskim kontraście lub scen o małej rozpiętości tonalnej. Wtedy stosuje się filtr magenta (purpurowy), aby uzyskać wyraźniejszy rysunek tonalny.
Najczęstsze błędy to: odwrócenie działania filtrów (żółty zamiast magenta), dobieranie filtracji bez prób paskowych oraz mylenie filtrów kontrastowych z filtrami neutralnymi. W praktyce warto robić krótkie próbki i oceniać je w stałym oświetleniu, a nie "na oko" w ciemni.
Ustaw kadr i ostrość, wybierz filtr (np. magenta, jeśli chcesz więcej kontrastu), a następnie naświetl ten sam fragment papieru seriami rosnących czasów, zasłaniając kolejne pola. Po wywołaniu wybierz czas dający właściwą gęstość czerni i sprawdź, czy kontrast jest odpowiedni; w razie potrzeby zmień filtrację.
W typowej praktyce ciemniowej regulacja magenta w głowicy barwnej służy do podobnego celu jak filtr magenta w zestawie MG: zwiększania kontrastu na papierze VC. Kluczowe jest, aby pracować konsekwentnie w jednym systemie (filtry MG lub CMY) i kontrolować ekspozycję, bo filtracja wpływa też na czas naświetlania.
Ekspozycja decyduje głównie o ogólnej jasności i osiągnięciu właściwej czerni, a kontrast o "rozciągnięciu" tonów między bielą a czernią. Jeśli czernie są zbyt słabe mimo poprawnej ekspozycji, często brakuje kontrastu (pomaga magenta). Jeśli wszystko jest za ciemne lub za jasne, najpierw koryguj czas naświetlania.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w papierach wielokontrastowych kontrast reguluje się filtracją.Filtr magenta (purpurowy) zwiększa udział twardszej składowej emulsji, więc podnosi kontrast odbitki.

Źródła:

  • ILFORD Photo / Harman technology: "MULTIGRADE Filters" (opis działania filtrów żółtych i magenta oraz wpływu na kontrast), PDF/dokument producenta – ilfordphoto.com (dokumentacja produktów, sekcja Multigrade Filters)
  • ILFORD Photo / Harman technology: arkusz danych papieru ILFORD MULTIGRADE (np. MULTIGRADE IV lub odpowiednik) – część dotycząca filtracji i kontroli kontrastu, ilfordphoto.com (datasheet produktu)
  • Eastman Kodak Company: "KODAK Black-and-White Darkroom Dataguide" (część o papierach zmiennokontrastowych i filtracji kontrastu) – publikacja/poradnik technologiczny

Materiały:

  • Instrukcje producentów papierów VC (arkusze danych i tabele filtracji)
  • Podręczniki do technik ciemniowych (fotografia czarno-biała, powiększanie, kontrola kontrastu)
  • Materiały szkolne/ćwiczenia z wykonywania prób paskowych i doboru filtracji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego