KWALIFIKACJA HGT10 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 22.
Jaki procent wyprodukowanych jajek musisz sprzedać, aby osiągnąć próg rentowności?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próg rentowności jest wtedy, gdy przychód równa się kosztom. Jeśli wyprodukowano N jajek, koszt to N×1,50 zł. Sprzedaż X jajek daje przychód X×2,50 zł. Warunek: X×2,50 = N×1,50, więc X = 0,6N, czyli trzeba sprzedać 60% produkcji.

Pełne wyjaśnienie:

Próg rentowności (break-even point) oznacza taką wielkość sprzedaży, przy której przychody ze sprzedaży dokładnie pokrywają koszty. W tym punkcie zysk wynosi 0 zł: ani nie zarabiasz, ani nie dokładasz do produkcji.

Załóżmy, że wyprodukowano N jajek. Skoro koszt produkcji wynosi 1,50 zł za sztukę, to koszt całkowity produkcji wynosi:

Koszt całkowity = N × 1,50 zł

Niech X oznacza liczbę jajek, które sprzedasz. Przy cenie sprzedaży 2,50 zł za sztukę przychód wynosi:

Przychód = X × 2,50 zł

Aby osiągnąć próg rentowności, przychód musi zrównać się z kosztami:

X × 2,50 = N × 1,50

Dzielimy obie strony przez 2,50:

X = (N × 1,50) / 2,50 = 0,6N

To oznacza, że trzeba sprzedać 60% wyprodukowanych jajek, aby pokryć koszty produkcji całej partii.

  • Odpowiedź "100% wyprodukowanych jajek" jest błędna, bo sugeruje, że dopiero sprzedaż całości pokrywa koszty. Przy cenie wyższej od kosztu jednostkowego część produkcji może pokryć koszt całości.
  • Odpowiedź "75% wyprodukowanych jajek" nie wynika z równania koszt = przychód; byłaby poprawna przy innych relacjach kosztu do ceny.
  • Odpowiedź "50% wyprodukowanych jajek" także nie pokryje kosztów w tym przykładzie, bo przychód z połowy produkcji wyniesie tylko 0,5N×2,50 = 1,25N, a koszt całkowity to 1,50N.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj warunek progu rentowności jako "przychód = koszty", a dopiero potem przekształcaj równanie. To ogranicza typowy błąd mylenia "pokrycia kosztów" z "osiągnięciem zysku".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próg rentowności to taki poziom sprzedaży, przy którym przychody ze sprzedaży dokładnie pokrywają koszty produkcji. Wynik finansowy wynosi wtedy 0 zł. Powyżej progu pojawia się zysk, poniżej – strata.
Ustal równanie: przychód = koszty. Dla produkcji N sztuk i sprzedaży X sztuk: X×cena = N×koszt. Następnie przekształć do X = (N×koszt)/cena i zamień na procent: X/N.
Bo cena (2,50 zł) jest wyższa od kosztu (1,50 zł). Sprzedaż części produkcji generuje na tyle duży przychód, że może pokryć koszt całej partii. Z równania X×2,50 = N×1,50 wynika X = 0,6N.
Marża jednostkowa to cena – koszt. W przykładzie: 2,50 – 1,50 = 1,00 zł/szt. Pomaga ocenić, ile zarabiasz na każdej sprzedanej sztuce oraz jak zmiana ceny lub kosztu wpływa na opłacalność sprzedaży.
Nie. Próg rentowności oznacza, że nie ma straty i nie ma zysku (wynik = 0). Dopiero sprzedaż powyżej tego progu daje zysk. To częsty błąd: mylenie "pokrycia kosztów" z "zarobieniem".
Najczęściej: (1) zakłada się sprzedaż 100% produkcji "bo inaczej się nie da", (2) dzieli się cenę przez koszt zamiast zrównania kosztów z przychodem, (3) miesza się procent marży z marżą w złotówkach, (4) pomija się, że niesprzedane sztuki też kosztowały.
Weź np. N=100 jajek. Koszt całkowity: 100×1,50=150 zł. Jeśli sprzedasz 60 jajek, przychód: 60×2,50=150 zł. Przychód równa się kosztom, więc 60% produkcji to właściwy próg rentowności.
Gdy cena będzie bliższa kosztowi (niska marża) albo koszty wzrosną przy tej samej cenie. Wtedy z równania X×cena = N×koszt wyjdzie wyższy udział X/N. Im mniejsza różnica między ceną a kosztem, tym więcej trzeba sprzedać.
Tak, ale tylko gdy cena jest odpowiednio wysoka względem kosztu. Z warunku X/N = koszt/cena wynika, że aby X/N było < 50%, musi być spełnione koszt/cena < 0,5, czyli koszt jest mniejszy niż połowa ceny.
Możesz wyznaczyć minimalną wielkość sprzedaży produktów własnych (jaj, przetworów) dla różnych cen i kosztów. To pomaga planować zapasy, promocje i ofertę dla gości. Gdy prog jest wysoki, warto szukać oszczędności lub podnieść cenę.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że próg rentowności jest wtedy, gdy przychód równa się kosztom.

Źródła:

  • Begg David, Fischer Stanley, Dornbusch Rudiger, "Ekonomia", rozdziały dotyczące kosztów, przychodów i zysku (próg rentowności w ujęciu podstawowym), wydania akademickie PWE
  • Samuelson Paul A., Nordhaus William D., "Ekonomia", część o przedsiębiorstwie: koszty całkowite, przychody i wynik finansowy (warunek zysk = 0 jako punkt graniczny opłacalności)

Materiały:

  • Podstawy ekonomiki przedsiębiorstwa: koszty, przychody, próg rentowności (materiały do podstaw przedsiębiorczości)
  • Karty pracy z obliczeniami progu rentowności (zadania rachunkowe: koszt, cena, procent sprzedaży)
  • Notatki z rachunku ekonomicznego w agroturystyce: kalkulacja kosztów jednostkowych i ustalanie cen

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego