KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 39.
Jaki rodzaj aktywizacji fizycznej powinna zaproponować opiekunka środowiskowa 70-letniemu podopiecznemu z przewlekłą chorobą wieńcową, u którego podczas większego wysiłku występuje duszność?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spacery są formą aktywności o zwykle umiarkowanej intensywności, którą łatwo dostosować do możliwości 70-latka z chorobą wieńcową i dusznością wysiłkową. Biegi, koszykówka i ćwiczenia na siłowni częściej wymagają większego wysiłku i mogą nasilać duszność.

Pełne wyjaśnienie:

U 70-letniego podopiecznego z przewlekłą chorobą wieńcową, u którego przy większym wysiłku pojawia się duszność, opiekunka powinna zaproponować aktywność bezpieczną, umiarkowaną i możliwą do stopniowania. Odpowiedź "Spacery" spełnia te warunki: można dobrać tempo, długość trasy, zrobić przerwy, a także łatwo obserwować tolerancję wysiłku (czy duszność narasta, czy pojawia się zmęczenie).

Pozostałe propozycje są mniej właściwe w tak opisanej sytuacji:

  • "Biegi" – zwykle oznaczają wyższą intensywność tlenową i większe obciążenie układu krążenia. Przy zgłaszanej duszności wysiłkowej może to przekroczyć aktualną tolerancję wysiłku.
  • "Grę w koszykówkę" – aktywność dynamiczna, z nagłymi zrywami i zmianami tempa, co utrudnia kontrolę intensywności oraz zwiększa ryzyko przeciążenia i nasilenia duszności.
  • "Ćwiczenia na siłowni" – to bardzo szeroka kategoria; wiele ćwiczeń (zwłaszcza siłowych) wiąże się z dużym obciążeniem, a bez indywidualnego doboru i nadzoru może być nieadekwatna dla osoby z objawami przy wysiłku.

W praktyce opiekun powinien pamiętać, że celem aktywizacji jest poprawa sprawności i samodzielności, ale zawsze z priorytetem bezpieczeństwa. U podopiecznych z dusznością wskazane jest wybieranie aktywności o płynnej intensywności (jak spacer), obserwowanie reakcji organizmu oraz konsultowanie nietypowych objawów z personelem medycznym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobieraj tempo tak, aby podopieczny mógł swobodnie mówić krótkimi zdaniami bez narastającej duszności. Zacznij od krótkich odcinków i przerw, obserwuj zmęczenie oraz samopoczucie. W razie pogorszenia tolerancji wysiłku przerwij i rozważ konsultację medyczną.
Bieganie zwykle oznacza większą intensywność niż spacer i szybciej podnosi tętno oraz zapotrzebowanie na tlen. Przy chorobie wieńcowej i duszności wysiłkowej łatwiej o przekroczenie bezpiecznego obciążenia, co może nasilić objawy i zwiększyć ryzyko dolegliwości w klatce piersiowej.
Duszność wysiłkowa to sygnał, że organizm gorzej toleruje obciążenie (np. z powodu chorób serca lub płuc). Dla opiekuna to ważna informacja do modyfikacji aktywności: zmniejszenia intensywności, wprowadzenia przerw i uważniejszej obserwacji objawów ostrzegawczych.
Zwykle bezpieczniejsze są aktywności o płynnej, łatwej do kontrolowania intensywności, np. spokojny spacer, marsz w równym tempie czy proste ćwiczenia rozciągające. Gry zespołowe mają nagłe zrywy i zmiany tempa, co utrudnia kontrolę obciążenia u osoby z dusznością.
Mogą, ale tylko jeśli są indywidualnie dobrane (rodzaj ćwiczeń, obciążenie, technika) i zwykle po konsultacji ze specjalistą. W pytaniu "siłownia" jest zbyt ogólna i może oznaczać intensywny trening. W opiece środowiskowej bezpieczniejszą propozycją jest spacer.
Należy przerwać aktywność, gdy pojawia się narastająca duszność, zawroty głowy, osłabienie, ból w klatce piersiowej, zimne poty lub nietypowe pogorszenie samopoczucia. Po przerwaniu zapewnij odpoczynek i, jeśli objawy nie ustępują, skontaktuj się z personelem medycznym.
Typowe błędy to zbyt szybkie zwiększanie obciążenia, wybieranie aktywności z nagłymi zrywami (gry zespołowe), pomijanie przerw i ignorowanie duszności jako sygnału ostrzegawczego. Błędem bywa też brak regularności: lepsze są krótsze, częstsze spacery niż rzadkie, długie treningi.
Pomaga ustalenie stałej pory, krótkiej i bezpiecznej trasy oraz realistycznego celu (np. kilka minut dziennie). Warto monitorować postępy w prosty sposób i wzmacniać sprawczość podopiecznego. Dobrze działa łączenie spaceru z codziennymi aktywnościami, np. wyjściem po drobne zakupy.
Spacery wspierają wydolność i ogólną sprawność, pomagają utrzymać samodzielność, poprawiają nastrój i rytm dnia. Najważniejsze jest to, że intensywność można łatwo kontrolować i dostosować do aktualnego samopoczucia, co jest kluczowe u osób, u których większy wysiłek wywołuje duszność.
Ucz się rozpoznawać, które objawy ograniczają intensywność wysiłku (np. duszność) i które aktywności są łatwe do stopniowania (np. spacer). Ćwicz analizę przypadków: wiek, choroby przewlekłe, objawy przy wysiłku. Na testach wybieraj odpowiedzi najbezpieczniejsze i najbardziej "kontrolowalne".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Spacery są formą aktywności o zwykle umiarkowanej intensywności, którą łatwo dostosować do możliwości 70-latka z chorobą wieńcową i dusznością wysiłkową."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z aktywizacji osób starszych w opiece długoterminowej
  • Podstawy rehabilitacji kardiologicznej (opracowania edukacyjne dla opiekunów)
  • Podręczniki z gerontologii i opieki nad osobą starszą (rozdziały o aktywności fizycznej i bezpieczeństwie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego