KWALIFIKACJA GIW13 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 35.
Jaki rodzaj próbki skalnej przedstawiono na fotografii?
Ilustracja przedstawia trzy rdzenie wiertnicze, które są ułożone na trawie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rdzenie wiertnicze to próbki pobierane w sposób ciągły podczas wiercenia rdzeniowego – mają zwykle postać walcowych odcinków skały zachowujących uławicenie i strukturę.
Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych form poboru (np. materiału okruchowego/zwiercin) albo do monolitu, który nie jest typowym rdzeniem z wiercenia.

Pełne wyjaśnienie:

Rdzenie wiertnicze to próbki skał uzyskiwane w trakcie wiercenia rdzeniowego. Ich cechą charakterystyczną jest to, że reprezentują ciągły fragment ośrodka skalnego z określonej głębokości, zwykle w postaci walcowego odcinka skały. Dzięki temu rdzeń pozwala ocenić litologię, strukturę, spękania, uławicenie oraz zmienność profilu wiertniczego.

Odpowiedź "Próbki okruchowe" dotyczy materiału rozdrobnionego (zwiercin/okruchów), który powstaje podczas skrawania/kruszenia skały i jest wynoszony np. z płuczką. Taka próbka nie zachowuje ciągłości i nie pozwala na tak szczegółową obserwację układu warstw jak rdzeń.

Odpowiedź "Monolit" najczęściej odnosi się do poboru bryły/fragmentu gruntu lub skały w sposób inny niż klasyczne rdzeniowanie otworu (zależnie od kontekstu geotechnicznego). Nie jest to standardowa nazwa rdzenia wiertniczego uzyskanego narzędziem rdzeniowym.

Odpowiedź "Próbki zdzieralne" nie jest typowym, powszechnie stosowanym w wiertnictwie określeniem podstawowych rodzajów próbek skalnych w tym zestawie i może wprowadzać w błąd, jeśli zamiast cech poboru (rdzeń vs okruchy) kierować się samą nazwą.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu ze zdjęcia zwróć uwagę na to, czy próbka ma formę ciągłych, dopasowanych odcinków (rdzeń) czy raczej luźnych okruchów w worku/pojemniku (próbka okruchowa).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rdzenie wiertnicze to próbki skały pobierane podczas wiercenia rdzeniowego w postaci możliwie ciągłego, zwykle walcowego fragmentu. Służą do opisu profilu geologicznego, oceny spękań i struktury, a także do badań laboratoryjnych (np. wytrzymałości, porowatości).
Rdzeń zwykle wygląda jak dopasowane odcinki walca/kolumny skały ułożone w kolejności. Próbka okruchowa to luźne fragmenty i ziarna bez ciągłości, często w woreczku lub pojemniku. Kluczowa jest ciągłość i zachowanie struktury warstwowania.
Rdzeń zachowuje układ warstw, spękania i tekstury w miejscu ich występowania, więc pozwala interpretować geologię w sposób szczegółowy. Zwierciny są rozdrobnione i mieszane, dlatego trudniej z nich odtworzyć dokładną kolejność warstw i orientację struktur.
Najczęściej myli się rdzeń z materiałem okruchowym, gdy zdjęcie jest nieostre lub gdy okruchy są duże. Błędem jest też sugerowanie się nazwą odpowiedzi zamiast cechami próbki: ciągłością, kształtem (walec) i sposobem ułożenia/oznaczenia.
Wiercenie rdzeniowe stosuje się, gdy potrzebna jest szczegółowa informacja o budowie ośrodka: przy rozpoznaniu złoża, badaniach geologicznych, ocenie parametrów skał lub w trudnych warunkach, gdzie zwierciny nie wystarczają do wiarygodnej interpretacji.
W praktyce opis obejmuje co najmniej identyfikację otworu, zakres głębokości dla odcinków rdzenia, datę/zmianę, a często także kierunek ułożenia oraz uwagi o ubytkach. Egzaminowo ważne jest, że rdzeń musi dać się przypisać do konkretnego przedziału głębokości.
Nie. W zależności od litologii i warunków wiercenia rdzeń może być spękany, kruchy, nieciągły albo częściowo rozkruszony. Nadal jest to rdzeń, jeśli pochodzi z narzędzia rdzeniowego i zachowuje cechy poboru ciągłego z danego interwału.
Do poboru rdzeni używa się osprzętu rdzeniowego (np. koronki i rury rdzeniowej) dobranego do średnicy i rodzaju skał. Kluczowa idea to wycięcie pierścieniowe i pozostawienie "kolumny" materiału w środku, która staje się rdzeniem.
Próbka okruchowa to materiał rozdrobniony powstający podczas wiercenia (zwierciny/okruchy), który jest wynoszony na powierzchnię. Taką próbkę opisuje się m.in. według głębokości i cech ziaren, ale ma ona mniejszą wartość interpretacyjną niż rdzeń ciągły.
Warto przerobić atlas zdjęć: rdzenie, zwierciny, próbki w pojemnikach, skrzynki rdzeniowe. Ucz się cech rozpoznawczych (ciągłość, kształt, ułożenie, opis głębokości). Na egzaminie zawsze porównaj wszystkie odpowiedzi i eliminuj po cechach, nie po skojarzeniu.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Rdzenie wiertnicze to próbki pobierane w sposób ciągły podczas wiercenia rdzeniowego – mają zwykle postać walcowych odcinków skały zachowujących uławicenie i strukturę."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica: "Coring" (geology/drilling sampling) – https://www.britannica.com/technology/coring (dostęp 2026-03-04)
  • USGS (U.S. Geological Survey): materiały dot. core drilling i rdzeni (opis metody i produktu – core) – https://www.usgs.gov/ (wyszukiwanie hasła: core drilling; dostęp 2026-03-04)
  • Schlumberger Oilfield Glossary: hasło "core" (rdzeń; definicja i kontekst wiertniczy) – https://www.glossary.oilfield.slb.com/ (dostęp 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręcznik geologii wiertniczej (rozdziały o próbkowaniu i rdzeniowaniu)
  • Instrukcje/DTR osprzętu do wiercenia rdzeniowego i skrzynek rdzeniowych
  • Materiały szkoleniowe z dokumentowania rdzeni i zwiercin

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego