KWALIFIKACJA GIW1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 30.
Jaki rodzaj zbiornika przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia techniczny rysunek zbiornika prostopadłościennego, który jest używany do magazynowania ropy naftowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na rysunku widoczny jest zbiornik o płaskich ścianach i obrysie prostokąta, bez osi symetrii typowej dla brył obrotowych.
Taka konstrukcja wskazuje na zbiornik prostopadłościenny, stosowany zwykle do magazynowania cieczy (np. ropy) przy ciśnieniu zbliżonym do atmosferycznego, a nie gazu pod ciśnieniem.

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunku technicznym widać zbiornik o płaskich ścianach, z obrysem prostokąta w elewacji oraz bez zaznaczonej osi symetrii charakterystycznej dla brył obrotowych. To są typowe cechy zbiornika prostopadłościennego (a nie walczakowego/cylindrycznego).

Druga część odpowiedzi dotyczy przeznaczenia. W praktyce magazynowanie gazu ziemnego wiąże się zwykle z pracą pod podwyższonym ciśnieniem. Dla takich warunków preferuje się kształty cylindryczne/obrotowe, bo naprężenia od ciśnienia wewnętrznego rozkładają się bardziej równomiernie niż w zbiornikach o narożach. Zbiorniki prostopadłościenne spotyka się natomiast częściej jako zbiorniki na ciecze (np. ropa po separacji, płuczka wiertnicza, woda) przy ciśnieniu zbliżonym do atmosferycznego.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: prostopadłościenny do magazynowania ropy naftowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Prostopadłościenny do magazynowania gazu ziemnego – kształt prostopadłościenny jest niekorzystny dla pracy pod ciśnieniem (koncentracje naprężeń w narożach), więc dla gazu typowe są zbiorniki o kształcie obrotowym.
  • Walczakowy do magazynowania gazu ziemnego – choć gaz faktycznie kojarzy się z kształtem walcowym, to rysunek nie przedstawia walca: brak osi symetrii i brak krzywizny ścian wykluczają zbiornik walczakowy.
  • Walczakowy do magazynowania ropy naftowej – zbiorniki walczakowe bywają używane dla cieczy, ale w tym zadaniu decyduje identyfikacja obiektu z rysunku; a ten obiekt ma cechy prostopadłościanu, nie walca.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj geometrię (prostopadłościan vs bryła obrotowa po osi), a dopiero potem powiąż ją z medium (gaz pod ciśnieniem vs ciecz).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozpoznasz go po płaskich ścianach i obrysie prostokąta w widoku. Zwykle brak jest osi symetrii typowej dla brył obrotowych. Często widać też elementy eksploatacyjne: drabinę, balustradę, włazy i króćce na płaskiej ścianie.
Gaz jest często magazynowany pod podwyższonym ciśnieniem. Kształt cylindryczny sprzyja równomiernemu rozkładowi naprężeń od ciśnienia wewnętrznego. W prostopadłościanie naroża powodują koncentracje naprężeń, co utrudnia bezpieczne projektowanie i eksploatację.
Brak osi symetrii (często rysowanej jako linia punktowa) sugeruje, że obiekt nie jest bryłą obrotową, czyli nie jest typowym walcem/walczakiem. To ważna wskazówka przy identyfikacji kształtu: częściej będzie to zbiornik o ścianach płaskich, np. prostopadłościenny.
Na rysunkach zbiorników magazynowych często widoczne są: drabina z koszem ochronnym, balustrada na dachu, włazy rewizyjne, odpowietrzenia oraz króćce przyłączeniowe (np. dolny spust i króciec na wyższym poziomie).
Stosuje się je m.in. do magazynowania cieczy na instalacjach powierzchniowych: ropy po separacji, płuczki wiertniczej, wody złożowej lub wody technologicznej. Zwykle pracują przy ciśnieniu zbliżonym do atmosferycznego, dlatego taka konstrukcja bywa wystarczająca i prostsza.
Najczęstsze błędy to: mylenie przeznaczenia z kształtem (np. wybór "gaz" mimo płaskich ścian), ignorowanie osi symetrii oraz założenie, że "w przemyśle naftowym wszystko jest cylindryczne". Pomaga zasada: najpierw geometria, potem medium.
Nie. Zbiorniki walczakowe/cylindryczne mogą służyć także do cieczy, zwłaszcza przy dużych pojemnościach. W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest jednak połączenie: cechy rysunku (walec vs prostopadłościan) oraz typowe wymagania medium (gaz częściej pod ciśnieniem).
Walec w widoku bocznym może wyglądać jak prostokąt, dlatego szukaj osi symetrii i innych oznaczeń bryły obrotowej. Przy prostopadłościanie zwykle nie ma osi symetrii, a konstrukcja i detale (np. rozmieszczenie króćców na płaskiej ścianie) wskazują na ściany płaskie.
Króćce służą do napełniania, opróżniania, recyrkulacji lub podłączenia armatury pomiarowej. Dolny króciec bywa wykorzystywany jako spust, a króciec wyżej jako pobór/zwrot. Na rysunku rozpoznasz je po kołnierzach i wyprowadzeniu z płaszcza zbiornika.
Ćwicz rozpoznawanie obiektów po cechach geometrycznych i typowych detalach (osie symetrii, króćce, włazy, drabiny, balustrady). Ucz się też powiązań "medium–konstrukcja" (gaz/ciśnienie vs ciecz/atmosfera). Najlepiej pracować na zestawach rysunków z urządzeń powierzchniowych odwiertu.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • PN-EN 14015, "Specyfikacja projektowania i wykonania pionowych, walcowych, spawanych, stalowych zbiorników naziemnych do magazynowania cieczy" (zakres normy i wymagania dla zbiorników na ciecze)
  • API Standard 650, "Welded Tanks for Oil Storage" (zakres standardu dla stalowych zbiorników na ropę i inne ciecze)

Materiały:

  • Ćwiczenia z rozpoznawania brył i widoków na rysunku technicznym (oś symetrii, przekroje, linie rysunkowe)
  • Materiały szkoleniowe z budowy i przeznaczenia urządzeń powierzchniowych w eksploatacji otworowej (separacja, magazynowanie mediów)
  • Wprowadzenie do wytrzymałości materiałów: wpływ ciśnienia wewnętrznego na dobór kształtu zbiornika

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego