KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 18.
Jaki sposób łączenia przewodów przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia sposób łączenia przewodów elektrycznych za pomocą złączki zaciskowej, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Połączenie "za pomocą złączki zaciskowej" rozpoznaje się po tym, że przewód jest unieruchamiany dociskiem sprężynowym lub zaciskowym, bez wkrętu i bez spoiwa lutowniczego.
"Złączka śrubowa" ma śrubę dociskową, "splatanie żył" nie używa złączki, a "lutowanie" wymaga cyny/spoiwa.

Pełne wyjaśnienie:

"Za pomocą złączki zaciskowej" jest poprawne, gdy na rysunku widać element łączeniowy, w którym przewód jest mocowany przez mechanizm zacisku (najczęściej sprężynowy lub klatkowy). Taki sposób łączenia zapewnia pewny docisk, powtarzalność montażu i zwykle nie wymaga użycia narzędzi (albo wymaga tylko prostego zwolnienia zacisku).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego rysunku:

  • "Za pomocą złączki śrubowej" dotyczy złączki, w której przewód jest dociskany śrubą. Na rysunku takiego połączenia typowo widać łeb śruby lub tor wkrętu oraz miejsce docisku; w złączce zaciskowej tego elementu nie ma.
  • "Za pomocą splatania żył" oznacza skręcanie odsłoniętych żył przewodów ze sobą bez dedykowanego elementu łączeniowego. W poprawnie wykonanych instalacjach i montażu urządzeń jest to rozwiązanie prowizoryczne i na rysunku nie byłoby widocznej złączki.
  • "Za pomocą lutowania" wymaga użycia spoiwa (np. cyny) i zwykle jest przedstawiane jako połączenie zalane lutem, często z widocznym miejscem lutowania i zabezpieczeniem (koszulka termokurczliwa). W połączeniu zaciskowym nie ma spoiwa lutowniczego.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy na rysunku jest element złączny (złączka). Jeśli tak, rozróżnij, czy docisk jest realizowany śrubą (śrubowa), czy sprężyną/zaciskiem bez śruby (zaciskowa). Jeśli złączki brak, rozważ skręcanie żył lub lutowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Złączka zaciskowa to element do łączenia przewodów, w którym docisk żyły realizuje mechanizm zacisku (często sprężynowy). Służy do szybkiego i powtarzalnego łączenia przewodów bez lutowania, zwykle z dobrą odpornością na poluzowanie w typowych warunkach pracy.
Najczęściej widać obudowę złączki oraz miejsca wprowadzenia przewodów, ale brak wyraźnego elementu wkręcanego (śruby). Charakterystyczny jest "kanał" na przewód i część zaciskowa (sprężyna/klatka). W złączce śrubowej zwykle widać łeb śruby lub tor wkrętu.
W złączce zaciskowej docisk przewodu zapewnia zacisk (często sprężynowy), a w śrubowej docisk realizuje śruba, którą trzeba dokręcić. Śrubowa wymaga kontroli momentu dokręcenia i może się luzować, a zaciskowa jest szybka w montażu i zwykle bardziej powtarzalna.
Splatanie (skręcanie) żył bez złączki daje połączenie o niepewnym docisku i większym ryzyku grzania się styku, korozji oraz poluzowania. Trudniej też zapewnić powtarzalną jakość i właściwą izolację. W praktyce stosuje się złączki lub inne przeznaczone do tego metody.
Lutowanie stosuje się głównie w elektronice (np. na płytkach PCB) oraz tam, gdzie przewód ma być trwale połączony z wyprowadzeniem elementu. W instalacjach i rozdzielniach częściej wybiera się złączki, bo ułatwiają serwis, wymianę i ograniczają ryzyko uszkodzeń od przegrzania izolacji.
Najczęściej myli się złączkę zaciskową ze śrubową, bo obie wyglądają jak "kostka" do przewodów. Klucz to szukanie śruby: jeśli na rysunku widać element wkręcany/łeb śruby, to zwykle złączka śrubowa. Jeśli tego brak, częściej chodzi o zacisk sprężynowy.
Zależy to od konkretnej złączki: producenci podają dopuszczalne przekroje oraz czy złączka jest do przewodów jednodrutowych, wielodrutowych i/lub linki. Na egzaminie przyjmuj zasadę: dobieraj złączkę do przekroju i rodzaju żyły oraz nie przekraczaj zakresu podanego w dokumentacji.
Wiele złączek zaciskowych (sprężynowych) nie wymaga narzędzi do włożenia przewodu, a do zwolnienia zacisku może służyć dźwignia lub otwór na wkrętak. Złączka śrubowa z definicji wymaga dokręcenia śruby. Na rysunku obecność śruby jest kluczową wskazówką.
Należy odizolować końcówkę na właściwą długość (zgodnie z oznaczeniem na złączce lub instrukcją), nie uszkodzić żył oraz wprowadzić przewód do oporu. Dla linki często stosuje się tulejkę. Zbyt krótko lub zbyt długo odizolowany przewód zwiększa ryzyko słabego styku.
Najlepiej porównywać zdjęcia/rysunki: złączka zaciskowa, śrubowa, skręcanie żył i lut. Zwracaj uwagę na "sygnały": obecność śrub, widoczne spoiwo lutownicze, brak elementu złącznego. Pomaga też praktyka: obejrzenie realnych złączek i wykonanie kilku połączeń.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • WAGO – materiały informacyjne o złączkach instalacyjnych (zasada połączeń sprężynowych), https://www.wago.com/global/connection-technology - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Złącze elektryczne" / informacje ogólne o łączeniu przewodów i złączach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82%C4%85cze_elektryczne - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Lutowanie" (charakterystyka połączeń lutowanych), https://pl.wikipedia.org/wiki/Lutowanie - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Instrukcje producentów złączek (np. WAGO) – zasady doboru przekrojów i montażu
  • Katalogi i karty katalogowe złączek instalacyjnych (zaciskowych i śrubowych)
  • Podręczniki do montażu instalacji elektrycznych/elektronicznych: rozdziały o łączeniu przewodów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego