KWALIFIKACJA ROL2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 9.
Jaki typ silnika spalinowego przedstawiony jest na rysunku?
Ilustracja przedstawia widok silnika spalinowego typu widlastego, co jest zgodne z odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Widlasty" jest poprawna, ponieważ na rysunku cylindry są rozdzielone na dwa rzędy ustawione pod kątem i pracują na wspólnym wale korbowym, tworząc kształt litery V. Układ "Rzędowy" ma jeden rząd cylindrów, "Boxer" ma cylindry przeciwsobne w jednej płaszczyźnie, a "Rotacyjny" nie ma klasycznych cylindrów.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku o układzie widlastym (V) cylindry są podzielone na dwa rzędy, które są względem siebie pochylone i tworzą kąt. Oba rzędy współpracują z jednym wałem korbowym, co na typowych schematach daje charakterystyczny "rozchylony" kształt przypominający literę V. Taka konstrukcja pozwala skrócić długość jednostki w porównaniu z silnikiem rzędowym o tej samej liczbie cylindrów, co bywa istotne przy zabudowie w pojeździe lub maszynie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Boxer" (układ przeciwsobny) również ma cylindry po dwóch stronach, ale są one ustawione poziomo i leżą w jednej płaszczyźnie, pracując "naprzeciw siebie". Na schematach widać bardziej "płaski", rozłożony układ, a nie dwa rzędy zbiegające się ku dołowi pod kątem jak w V.
  • "Rzędowy" oznacza jeden rząd cylindrów ustawionych liniowo. Jeśli na rysunku widać dwa rzędy po obu stronach osi, nie jest to układ rzędowy.
  • "Rotacyjny" (np. Wankla) to konstrukcja, w której nie występują klasyczne cylindry w rzędach. Zamiast tego pracuje wirujący rotor w obudowie o specyficznym kształcie. Taki silnik rozpoznaje się po zupełnie innym schemacie niż układy V/boxer/rzędowy.

Wskazówka egzaminacyjna: aby odróżnić V od boxera, szukaj nie tylko "dwóch stron", ale przede wszystkim czy rzędy cylindrów są nachylone i tworzą kąt (V), czy leżą "na płasko" w jednej linii po obu stronach (boxer). Jeśli widzisz jeden pionowy/ukośny ciąg cylindrów, najczęściej jest to układ rzędowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Silnik widlasty ma cylindry w dwóch rzędach ustawionych pod kątem, tworzących kształt litery V. Na rysunku zwykle widać dwa "ramiona" cylindrów schodzące się ku wspólnemu wałowi korbowemu. To kluczowa cecha odróżniająca go od układu rzędowego.
W układzie V cylindry są w dwóch rzędach pochylonych pod kątem. W boxerze cylindry są przeciwsobne i leżą w jednej płaszczyźnie (zwykle "płasko" po obu stronach). Na schemacie V wygląda jak litera V, a boxer jak szeroko rozłożony układ poziomy.
Silnik rzędowy ma jeden rząd cylindrów ustawionych liniowo. Silnik widlasty ma dwa rzędy cylindrów ustawione pod kątem. Jeśli na rysunku widzisz dwa zestawy cylindrów po obu stronach osi, to nie jest układ rzędowy.
Silnik rotacyjny (np. Wankla) nie ma klasycznego układu wielu cylindrów w rzędach. Zamiast tego pracuje rotor w specjalnej obudowie. Jeżeli rysunek pokazuje typowe cylindry i głowice, to jest to wskazówka, że chodzi o układ rzędowy, widlasty lub boxer, a nie rotacyjny.
Najczęściej są to: dwa rzędy cylindrów, widoczne ich nachylenie względem siebie oraz wspólne "zbieganie się" ku środkowi, gdzie znajduje się wał korbowy. W praktyce schemat sprawia wrażenie dwóch połówek silnika połączonych w jedną zwartą jednostkę.
W rolnictwie dominują silniki wysokoprężne, a ich układ cylindrów może być różny (często rzędowy, czasem V w większych jednostkach). Umiejętność rozpoznania układu z dokumentacji pomaga w serwisie, doborze części (np. uszczelek głowic) i planowaniu dostępu do osprzętu.
Najczęstszy błąd to patrzenie tylko na fakt, że cylindry są "po dwóch stronach", i automatyczne wybieranie boxera. Trzeba sprawdzić, czy rzędy tworzą kąt (V), czy leżą w jednej płaszczyźnie "na płasko" (boxer). Pomaga też ocena, czy silnik jest "wysoki" (częściej V) czy "płaski" (częściej boxer).
Ma znaczenie zawsze, gdy planujesz dostęp do elementów: głowic, kolektorów, wtryskiwaczy, świec żarowych, turbosprężarki czy rozrządu. Układ V oznacza zwykle dwa zespoły głowic i inną zabudowę osprzętu niż w rzędowym, co wpływa na czas i kolejność czynności serwisowych.
Ćwicz rozpoznawanie podstawowych układów na prostych schematach: rzędowy, widlasty, boxer oraz rozumienie, czym różni się silnik rotacyjny. Dobrą metodą jest porównywanie rysunków parami i wskazywanie cech: liczba rzędów cylindrów, kąt między rzędami, "płaskość" konstrukcji.
Najczęściej tak, ale warto upewnić się, że "V" wynika z dwóch rzędów cylindrów, a nie z elementów osprzętu lub obudowy. W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe są cylindry i ich ustawienie. Jeśli rysunek pokazuje dwa rzędy cylindrów pod kątem, odpowiedź "widlasty" jest właściwa.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Odpowiedź "Widlasty" jest poprawna, ponieważ na rysunku cylindry są rozdzielone na dwa rzędy ustawione pod kątem i pracują na wspólnym wale korbowym, tworząc kształt litery V."

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH, "Bosch Automotive Handbook", rozdział: silniki spalinowe – budowa i układy cylindrów (wydania współczesne; hasła: inline engine, V engine, boxer engine, rotary engine)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Silnik widlasty" – definicja i cechy układu cylindrów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_widlasty (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Silnik typu bokser" – cechy układu przeciwsobnego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_typu_bokser (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw budowy i eksploatacji silników spalinowych (działy: układ cylindrów, budowa silnika)
  • Atlas/zeszyt ćwiczeń z rysunku technicznego i schematów silników
  • Instrukcje obsługi i katalogi części maszyn rolniczych z przekrojami jednostek napędowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego