Zawór wydmuchowy (zabezpieczający przed nadmiernym wzrostem ciśnienia) pracuje w trybie automatycznym: gdy ciśnienie w chronionej części sieci/instalacji przekroczy wartość nastawczą, element reagujący na ciśnienie (zwykle membrana) pokonuje siłę sprężyny nastawczej i zawór otwiera drogę kontrolowanego ujścia gazu przez odpowietrzenie. Z punktu widzenia identyfikacji na rysunku charakterystyczne są: szeroka obudowa komory membrany, pionowy element typu "kominek" (miejsce sprężyny regulacyjnej) oraz brak dźwigni/przycisku ręcznego resetu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Upustowy – służy zasadniczo do opróżniania/odgazowania odcinka instalacji podczas prac eksploatacyjnych. Nie jest typowym zabezpieczeniem nadciśnieniowym działającym samoczynnie na przekroczenie nastawy; konstrukcyjnie często przypomina prosty kurek/armaturę spustową, a nie układ membrana + sprężyna nastawcza.
- Zwrotny – jego funkcją jest zapobieganie cofaniu się medium (kierunkowość przepływu). Zawór zwrotny identyfikuje się po budowie klapy/grzybka działającego od różnicy ciśnień w kierunku przepływu, a nie po komorze membrany i kominku ze sprężyną nastawczą do "wydmuchu".
- Bezpieczeństwa (w znaczeniu zaworu szybkozamykającego/odcinającego) – ma za zadanie odciąć dopływ gazu w sytuacji awaryjnej. Często występuje w układach z mechanizmem zadziałania i (w wielu rozwiązaniach) możliwością ręcznego przywrócenia/uruchomienia po usunięciu przyczyny. To inny mechanizm i inny skutek działania niż upuszczenie nadmiaru ciśnienia przez kontrolowane odpowietrzenie.
W praktyce zawory wydmuchowe spotyka się m.in. jako zabezpieczenie za reduktorami ciśnienia oraz w stacjach/węzłach gazowych. Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: wydmuchowy = upuszcza nadciśnienie na zewnątrz, a szybkozamykający = odcina dopływ. To najczęstszy punkt pomyłek.
