W KNR nakłady robocizny dla mechanicznego karczowania pni są podane na 100 sztuk pni, więc dla innej liczby sztuk trzeba zastosować przeliczenie proporcjonalne.
1) Dobór właściwych przedziałów średnic
- Średnica 30 cm mieści się w przedziale 26–35 cm, dla którego norma robocizny wynosi 44,40 r-g/100 szt.
- Średnica 40 cm mieści się w przedziale 36–45 cm, dla którego norma robocizny wynosi 79,80 r-g/100 szt.
2) Przeliczenie na 50 sztuk
Ponieważ 50 sztuk to połowa ze 100 sztuk, mnożymy normę przez 50/100 = 0,5:
- Dla 50 pni o średnicy 30 cm: 44,40 × 0,5 = 22,20 r-g
- Dla 50 pni o średnicy 40 cm: 79,80 × 0,5 = 39,90 r-g
3) Suma nakładów łącznych
Łączny nakład robocizny to suma obu części: 22,20 + 39,90 = 62,10 r-g.
Dlaczego pozostałe wyniki nie pasują?
Wartości zbyt niskie zwykle wynikają z błędnego przypisania średnicy do niższego przedziału (np. 30 cm potraktowane jak 16–25 cm) albo z pomyłki w proporcji (np. przeliczenie "na 50" bez odniesienia do 100). Wyniki zbliżone do pojedynczej normy (np. 44,40) sugerują, że policzono tylko jedną grupę pni albo pominięto sumowanie.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw podkreśl w treści, że są dwie średnice i po 50 sztuk, a potem sprawdź, czy norma jest "na 1" czy "na 100". To najczęstsze źródło pomyłek.