KWALIFIKACJA SPL5 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 22.
Jakie działanie na podstawie przedstawionego fragmentu przepisów, może podjąć zleceniodawca w przypadku wystąpienia przeszkód w wykonaniu umowy przewozu z winy przewoźnika?
Ilustracja przedstawia fragment ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku, Kodeks cywilny, dotyczący przepisów związanych z umową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odstąpienie od umowy w sytuacji, gdy przeszkody w wykonaniu przewozu wynikają z winy przewoźnika, może łączyć się z koniecznością rozliczenia części już wykonanej. Dlatego poprawne jest działanie polegające na odstąpieniu przy jednoczesnej zapłacie za faktycznie dokonaną część przewozu.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy uprawnień zleceniodawcy w razie wystąpienia przeszkód w wykonaniu umowy przewozu, które są zawinione przez przewoźnika. W praktyce oznacza to sytuację, w której przewoźnik nie realizuje przewozu zgodnie z umową (np. przerwanie przewozu, brak podstawienia środka transportu, inne zawinione przeszkody), a zleceniodawca musi zdecydować o dalszych krokach.

Odpowiedź "Odstąpić od umowy płacąc wynagrodzenie za dokonaną część przewozu." jest spójna z typową konstrukcją rozliczenia świadczeń przy częściowym wykonaniu usługi: odstąpienie kończy współpracę na przyszłość, ale nie "unieważnia" automatycznie tego, co zostało już realnie wykonane. Jeżeli część przewozu została dokonana, to może powstać obowiązek zapłaty za tę część, o ile przepis/fragment wskazuje takie rozliczenie.

Pozostałe odpowiedzi są problematyczne, bo:

  • "Nakazać dostarczenie przesyłki w czasie ustalonym w umowie." sugeruje możliwość jednostronnego "nakazu" utrzymania terminu mimo przeszkód. W praktyce terminu nie da się "wymusić" samym poleceniem, a uprawnienia zwykle dotyczą wyboru środków ochrony (np. odstąpienie/rozliczenie), a nie deklaratywnego nakazania niemożliwego.
  • "Żądać zwrotu całej zaliczki, którą wypłacił przewoźnikowi." opiera się na intuicji, że przy winie przewoźnika wszystko powinno zostać zwrócone. To pomija możliwość rozliczenia części wykonanej oraz fakt, że zaliczka nie zawsze jest równoznaczna z "nienależnym świadczeniem" w całości.
  • "Odstąpić od umowy bez zapłaty wynagrodzenia i scedować prawo do dysponowania przesyłką na przewoźnika." łączy dwa silne twierdzenia: brak zapłaty mimo częściowego wykonania oraz przeniesienie prawa dysponowania przesyłką na przewoźnika. Taki skutek jest nietypowy i wymagałby bardzo wyraźnej podstawy w przepisie, a w realiach obrotu naruszałby interes zleceniodawcy/nadawcy.

Na egzaminie kluczowe jest wychwycenie, czy przepis przewiduje odstąpienie oraz jak wygląda rozliczenie przy częściowym wykonaniu przewozu. Wybieraj odpowiedź, która jednocześnie reaguje na winę przewoźnika i uwzględnia fakt, że usługa mogła być wykonana w części.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odstąpienie oznacza zakończenie obowiązywania umowy w zakresie dalszego wykonywania przewozu. W praktyce spedycyjnej to decyzja, że zleceniodawca rezygnuje z dalszej realizacji przez danego przewoźnika i wybiera inne rozwiązanie, a następnie rozlicza to, co zostało już wykonane zgodnie z przepisem lub umową.
Bo odstąpienie nie zawsze znosi skutki faktycznie wykonanej części usługi. Jeśli przewoźnik wykonał realnie fragment przewozu, przepisy lub umowa mogą przewidywać zapłatę za tę część. Na egzaminie trzeba rozróżnić odpowiedzialność za przeszkody od zasad rozliczenia świadczeń.
Najczęściej to brak podstawienia pojazdu, niepodjęcie ładunku, przerwanie przewozu z przyczyn organizacyjnych przewoźnika, nieuzasadniona zmiana trasy lub działań operacyjnych oraz opóźnienia wynikające z zaniedbań. Kluczowe jest, że przeszkoda wynika z działań lub zaniechań przewoźnika.
Nie zawsze. Zależy to od tego, czy i w jakim zakresie przewóz został wykonany oraz co przewiduje przepis/umowa co do rozliczeń. Zaliczka jest formą przedpłaty, a przy częściowym wykonaniu usługi często następuje potrącenie lub rozliczenie proporcjonalne zamiast automatycznego zwrotu całości.
Najczęściej myli się "sankcję" za winę przewoźnika z zasadami rozliczeń. Uczniowie wybierają odpowiedź brzmiącą najbardziej "surowo" (np. brak zapłaty za wszystko), choć przepisy często przewidują rozliczenie wykonanej części. Warto zawsze sprawdzić, czy przewóz wykonano częściowo.
Żądanie wykonania dotyczy kontynuowania przewozu i doprowadzenia do dostawy, a odstąpienie dotyczy zakończenia współpracy na przyszłość. W sytuacji przeszkód zawinionych przez przewoźnika przepisy mogą dawać zleceniodawcy prawo wyboru, ale "nakaz dostawy w terminie" nie zawsze jest realnym lub przewidzianym środkiem.
Gdy przeszkody powodują, że ryzyko dalszych opóźnień rośnie lub gdy przewoźnik nie daje rękojmi prawidłowego wykonania. Spedytor podejmuje wtedy decyzję o zmianie przewoźnika/organizacji transportu i dba o formalne rozliczenie części wykonanej oraz o zabezpieczenie interesu klienta.
Pomocne są zapisy z dokumentów przewozowych i potwierdzeń operacyjnych: miejsca i czasu przejęcia ładunku, przebiegu trasy, zdarzeń w terminalach, protokołów postoju lub przerwania przewozu oraz korespondencji operacyjnej. Im lepiej udokumentowany etap realizacji, tym łatwiej o prawidłowe rozliczenie.
Zasadniczo prawo dysponowania przesyłką pozostaje po stronie uprawnionej (np. nadawcy/zleceniodawcy) i jego przeniesienie na przewoźnika jest nietypowe oraz wymagałoby wyraźnej podstawy. W testach taka odpowiedź często jest "przeładowana" dodatkowymi skutkami, co powinno wzbudzić ostrożność.
Ćwicz czytanie krótkich fragmentów przepisów i zamieniaj je na proste reguły decyzyjne: kto ma uprawnienie, kiedy je stosuje, jaki jest skutek oraz jak wygląda rozliczenie. Rozwiązuj testy, w których występuje rozróżnienie: wykonanie w całości vs częściowo, oraz przeszkoda zawiniona vs niezawiniona.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odstąpienie od umowy w sytuacji, gdy przeszkody w wykonaniu przewozu wynikają z winy przewoźnika, może łączyć się z koniecznością rozliczenia części już wykonanej.

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z zakresu prawa w transporcie i spedycji (część: umowa przewozu, odpowiedzialność przewoźnika)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji spedycyjnych: reklamacje, odpowiedzialność, dokumenty przewozowe
  • Zbiory zadań i testów dotyczących umowy przewozu i odpowiedzialności stron

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego