W prawie cywilnym podstawowym, praktycznym kryterium odróżnienia rzeczy ruchomych od nieruchomych jest to, czy dany przedmiot da się przenieść (zmienić jego położenie) bez uszczerbku dla jego substancji. Jeśli można go przemieścić, zachowując jego istotę i bez zniszczenia, kwalifikuje się go jako ruchomość. Jeżeli natomiast jest trwale związany z gruntem lub jego "oderwanie" oznaczałoby zniszczenie albo zasadniczą zmianę, w praktyce mówimy o nieruchomości.
Odpowiedź "Możliwość przeniesienia rzeczy bez uszczerbku dla jej substancji" trafnie oddaje sens tego rozróżnienia: chodzi o cechę fizyczno-funkcjonalną, która ma konsekwencje prawne w obrocie (np. sposób opisywania przedmiotu umowy, typ zabezpieczeń, sposób wydania rzeczy).
Pozostałe propozycje nie stanowią kryterium prawnego tego podziału:
- "Wielkość rzeczy" bywa myląca, bo duża rzecz (np. maszyna) nadal może być ruchoma, jeśli da się ją przenieść bez zniszczenia.
- "Wartość rzeczy" to cecha ekonomiczna, a nie przesłanka kwalifikacji jako ruchomość/nieruchomość; przedmioty o bardzo wysokiej wartości mogą być ruchome.
- "Możliwość zastąpienia rzeczy inną tego samego rodzaju" odnosi się raczej do zamienności (np. w rozważaniach o rzeczach oznaczonych co do gatunku), a nie do ruchomości/nieruchomości.
W nauce do egzaminu warto zapamiętać prostą wskazówkę: ruchomość = da się przenieść bez zniszczenia, a nieruchomość jest powiązana z gruntem w sposób trwały.
