Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO1 - TEST WIEDZY NR 1



PYTANIE NR 33.
Jakie jest prawidłowe postępowanie podczas pomocy osobie niepełnosprawnej w korzystaniu z protezy kończyny dolnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proteza zakładana "na sucho" sprzyja stabilnemu osadzeniu i ogranicza poślizg w leju/tulei.
Środki nawilżające (kremy, olejki) mogą zmniejszać tarcie, nasilać mikroruchy i zwiększać ryzyko otarć oraz podrażnień skóry, dlatego nie są właściwe podczas zakładania protezy.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowe postępowanie podczas pomocy osobie niepełnosprawnej w korzystaniu z protezy kończyny dolnej powinno wspierać stabilne osadzenie protezy oraz ochronę skóry kikuta. Zakładanie protezy na sucho, bez środków nawilżających jest uzasadnione tym, że w wielu rozwiązaniach protetycznych kluczowe znaczenie ma odpowiednie tarcie i "trzymanie" w obrębie leja/tulei. Zbyt śliska powierzchnia skóry (np. po kremie lub olejku) może powodować poślizg i mikroruchy.

Dlaczego to ważne?

  • Bezpieczeństwo chodu: poślizg może pogarszać kontrolę protezy i zwiększać ryzyko potknięcia lub upadku.
  • Stan skóry: mikroruchy sprzyjają powstawaniu otarć, pęcherzy, zaczerwienień i odparzeń.
  • Komfort: niestabilne osadzenie protezy często nasila ból i uczucie "ucisku w jednym miejscu".

Omówienie odpowiedzi błędnych:

  • "Zakładana na mokro, z użyciem środków nawilżających" – sugeruje zwiększanie poślizgu; w praktyce może to pogarszać dopasowanie i stabilność.
  • "Na sucho, ale można używać środków nawilżających" – brzmi jak kompromis, jednak dopuszcza czynnik ryzyka (poślizg). W pytaniu wymagane jest postępowanie jednoznaczne, bez nawilżaczy podczas zakładania.
  • "Na mokro, ale nie można używać środków nawilżających" – jest wewnętrznie nielogiczne: "mokro" oznacza wprowadzenie wilgoci, która również może zmieniać tarcie i stabilność.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli odpowiedzi różnią się głównie obecnością kremu/wilgoci, wybieraj wariant, który minimalizuje poślizg i ryzyko otarć. W opiece asystenckiej dodatkowo pamiętaj o obserwacji skóry po zdjęciu protezy i zgłaszaniu niepokojących zmian specjaliście.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak przygotować skórę kikuta przed założeniem protezy kończyny dolnej?
Najczęściej przygotowanie obejmuje higienę, dokładne spłukanie kosmetyków i staranne osuszenie skóry. Trzeba też obejrzeć kikut pod kątem zaczerwienień, pęcherzy lub ran. Jeśli są zmiany skórne lub ból, lepiej przerwać czynność i skonsultować się ze specjalistą.
Dlaczego nie powinno się nakładać kremu lub olejku tuż przed założeniem protezy?
Kremy i olejki mogą zmniejszać tarcie, przez co kikut łatwiej się ślizga w leju/tulei. To sprzyja mikroruchom, a te zwiększają ryzyko otarć i odparzeń. Dodatkowo poślizg może pogarszać kontrolę protezy podczas chodzenia i zwiększać ryzyko potknięcia.
Co zrobić, gdy osoba zgłasza ból lub pieczenie podczas zakładania protezy?
Należy przerwać zakładanie, zdjąć protezę i obejrzeć skórę kikuta. Ból może oznaczać otarcie, zły układ pończochy, fałdę materiału lub niewłaściwe dopasowanie. Jeśli objawy się powtarzają, trzeba zgłosić problem protetykowi/fizjoterapeucie i nie "dociskać na siłę".
Jakie są typowe objawy źle dopasowanej protezy kończyny dolnej?
Do częstych sygnałów należą: narastające zaczerwienienie w jednym miejscu, pęcherze, miejscowy ból, drętwienie, uczucie "luzu" lub ślizgania oraz niestabilność w chodzie. Asystent powinien je zauważać, dokumentować (choćby opisowo) i zachęcać do konsultacji w poradni protetycznej.
Czy można zakładać protezę na wilgotną skórę po myciu?
Zwykle nie jest to dobre rozwiązanie, bo wilgoć zmienia tarcie i może sprzyjać przesuwaniu oraz maceracji skóry. Przed założeniem protezy skóra powinna być umyta, a następnie dokładnie osuszona. Jeśli w indywidualnym przypadku są inne zalecenia, decyduje instrukcja specjalisty prowadzącego.
Jaką rolę pełni pończocha lub inne warstwy między kikutem a protezą?
Warstwy pośrednie pomagają dopasować objętość, wyrównują nacisk i mogą poprawiać komfort. Ich zła aplikacja (fałdy, skręcenie, nierówne ułożenie) łatwo powoduje punktowy ucisk i otarcia. Wspierając osobę, warto dbać o gładkie ułożenie materiału i kontrolę po założeniu.
Jak długo obserwować skórę po zdjęciu protezy i co jest niepokojące?
Po zdjęciu protezy należy obejrzeć skórę od razu i po krótkim czasie, czy zaczerwienienia bledną. Niepokojące są: utrzymująca się czerwień, pęcherze, ranki, sączenie, ból lub narastające zgrubienia. To sygnały, że trzeba ograniczyć obciążanie i skontaktować się z protetykiem lub lekarzem.
Co oznacza, że proteza "ślizga się" podczas chodzenia?
Zwykle chodzi o mikroruchy kikuta w leju/tulei, które zmniejszają stabilność i mogą powodować bolesne otarcia. Przyczyną bywa wilgoć, kosmetyki na skórze, zła warstwa pośrednia lub zmiana obwodu kikuta. W praktyce wymaga to oceny dopasowania i ewentualnej korekty u specjalisty.
Jak asystent może bezpiecznie pomóc w zakładaniu protezy bez wyręczania osoby?
Warto działać etapami: przygotować miejsce, przypominać o osuszeniu skóry, podawać elementy, asekurować pozycję i dbać o bezpieczeństwo (stabilne siedzenie, brak pośpiechu). Jednocześnie należy zachęcać do samodzielnych czynności w takim zakresie, jaki jest możliwy, aby wspierać sprawczość i trening funkcjonalny.
Kiedy trzeba skontaktować się z protetykiem w sprawie protezy kończyny dolnej?
Kontakt jest wskazany, gdy pojawiają się nawracające otarcia, ból, pęcherze, problemy ze stabilnością, zmiany obwodu kikuta lub trudność z prawidłowym założeniem mimo stosowania zasad higieny. Takie objawy często oznaczają potrzebę regulacji dopasowania, zmiany wkładek lub innych modyfikacji.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że proteza zakładana "na sucho" sprzyja stabilnemu osadzeniu i ogranicza poślizg w leju/tulei.

Materiały:

  • Materiały edukacyjne poradni protetycznej (instrukcje użytkowania i pielęgnacji protezy)
  • Podręczniki/kompendia z podstaw protetyki i pielęgnacji kikuta
  • Szkolenia BHP i transferu/asekuracji w opiece długoterminowej
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego