Aby obliczyć stężenie roztworu roboczego przygotowanego z koncentratu, korzysta się z definicji stężenia procentowego dla objętości (w praktyce przygotowania roztworów użytkowych najczęściej traktuje się je jako ułamek objętości koncentratu w objętości roztworu końcowego).
Krok 1: ujednolicenie jednostek
Objętość roztworu końcowego: 8 l = 8000 ml.
Objętość koncentratu: 40 ml.
Krok 2: obliczenie ułamka objętościowego
Ułamek = 40 ml / 8000 ml = 0,005.
Krok 3: zamiana na procent
0,005 × 100% = 0,5%.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 0,05% – to wynik 10 razy mniejszy; zwykle pojawia się przez błędne przesunięcie przecinka lub pomylenie 8000 z 80 000.
- 0,005% – to wynik 100 razy mniejszy; często wynika z pominięcia mnożenia przez 100% (pozostawienie ułamka zamiast procentu) albo z podwójnego "zaniżenia" wyniku.
- 5% – to wynik 10 razy większy; typowy błąd to potraktowanie 40/800 jako poprawnego ułamka (jakby roztworu było 0,8 l) lub mylenie ml z cl.
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zrób szybki test sensowności. Skoro 40 ml to bardzo mało w porównaniu do 8000 ml, wynik musi być poniżej 1%. To od razu eliminuje 5%.
W praktyce dekontaminacji prawidłowe stężenie roztworu roboczego ma znaczenie dla skuteczności procesu oraz bezpieczeństwa materiałów i personelu, dlatego przeliczenia zawsze wykonuje się w tych samych jednostkach i najlepiej zapisuje krok po kroku.