KWALIFIKACJA MED12 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 20.
Jakie jest stężenie 8 litrów roztworu roboczego, jeżeli do jego przygotowania użyto 40 ml koncentratu środka chemicznego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie procentowe (v/v) liczymy jako:
40 ml / 8000 ml × 100% = 0,005 × 100% = 0,5%.
Kluczowe jest przeliczenie 8 l na 8000 ml; wtedy łatwo uniknąć pomyłki o rząd wielkości.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć stężenie roztworu roboczego przygotowanego z koncentratu, korzysta się z definicji stężenia procentowego dla objętości (w praktyce przygotowania roztworów użytkowych najczęściej traktuje się je jako ułamek objętości koncentratu w objętości roztworu końcowego).

Krok 1: ujednolicenie jednostek
Objętość roztworu końcowego: 8 l = 8000 ml.
Objętość koncentratu: 40 ml.

Krok 2: obliczenie ułamka objętościowego
Ułamek = 40 ml / 8000 ml = 0,005.

Krok 3: zamiana na procent
0,005 × 100% = 0,5%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,05% – to wynik 10 razy mniejszy; zwykle pojawia się przez błędne przesunięcie przecinka lub pomylenie 8000 z 80 000.
  • 0,005% – to wynik 100 razy mniejszy; często wynika z pominięcia mnożenia przez 100% (pozostawienie ułamka zamiast procentu) albo z podwójnego "zaniżenia" wyniku.
  • 5% – to wynik 10 razy większy; typowy błąd to potraktowanie 40/800 jako poprawnego ułamka (jakby roztworu było 0,8 l) lub mylenie ml z cl.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zrób szybki test sensowności. Skoro 40 ml to bardzo mało w porównaniu do 8000 ml, wynik musi być poniżej 1%. To od razu eliminuje 5%.

W praktyce dekontaminacji prawidłowe stężenie roztworu roboczego ma znaczenie dla skuteczności procesu oraz bezpieczeństwa materiałów i personelu, dlatego przeliczenia zawsze wykonuje się w tych samych jednostkach i najlepiej zapisuje krok po kroku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru: stężenie % = (objętość składnika / objętość roztworu końcowego) × 100%. Najpierw sprowadź wszystko do tych samych jednostek (np. ml), dopiero potem wykonaj dzielenie i mnożenie przez 100%.
Bo dzielenie ma sens tylko wtedy, gdy licznik i mianownik są w tej samej jednostce. Jeśli koncentrat jest w ml, a roztwór w l, łatwo o błąd rzędu wielkości. Zamiana 8 l na 8000 ml upraszcza rachunek i zmniejsza ryzyko pomyłki.
Roztwór roboczy to roztwór przygotowany do użycia (np. do mycia/dezynfekcji) przez rozcieńczenie koncentratu wodą do wymaganego stężenia. W praktyce sterylizacji medycznej ważne jest utrzymanie właściwego stężenia, aby proces był skuteczny i bezpieczny.
Zrób kontrolę "na oko": jeśli koncentratu jest bardzo mało w porównaniu do całości (np. 40 ml na kilka litrów), wynik musi być poniżej 1%. Taka kontrola nie zastępuje rachunku, ale pomaga wykryć oczywiste błędy, np. wynik 5%.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się, że 8 l to objętość roztworu końcowego. W praktyce warto to doprecyzować w procedurze lub instrukcji, bo czasem zaleca się dolewanie wody "do objętości", a czasem dodanie koncentratu do określonej ilości wody.
Najczęściej: (1) brak zamiany jednostek (l ↔ ml), (2) pominięcie mnożenia przez 100% i zostawienie ułamka, (3) przesunięcie przecinka o jedno miejsce, (4) mylenie procentów z promilami. Pomaga zapisywanie kroków i kontrola sensowności wyniku.
Pomnóż ułamek przez 100%. Przykład: 0,005 × 100% = 0,5%. Odwrotnie, aby przejść z procentów na ułamek, dzielisz przez 100: 0,5% = 0,005. To przydatne w przygotowaniu roztworów w dekontaminacji.
Zbyt niskie stężenie może spowodować nieskuteczne mycie lub dezynfekcję, a w konsekwencji pozostawienie zanieczyszczeń i mikroorganizmów. W obszarze dekontaminacji ryzyko dotyczy jakości procesu i bezpieczeństwa pacjenta, więc obliczenia i pomiary muszą być rzetelne.
Nie. W praktyce medycznej roztwory robocze przygotowuje się zgodnie z instrukcją i weryfikuje dawkę/objętość. "Na oko" zwiększa ryzyko zbyt słabego lub zbyt mocnego roztworu, co może obniżyć skuteczność dekontaminacji albo uszkodzić wyroby medyczne i narazić personel.
Ćwicz schemat: zamiana jednostek → ułamek → procent i rób kontrolę sensowności wyniku. Warto przerobić zestaw zadań o stężeniach (procenty, ml/l), bo na egzaminie często pojawiają się błędy o rząd wielkości.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stężenie procentowe (v/v) liczymy jako:40 ml / 8000 ml × 100% = 0,005 × 100% = 0,5%.Kluczowe jest przeliczenie 8 l na 8000 ml; wtedy łatwo uniknąć pomyłki o rząd wielkości.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Stężenie procentowe" https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe (dostęp: 28.02.2026)
  • Wikipedia (PL) – "Roztwór (chemia)" (sekcja o stężeniach) https://pl.wikipedia.org/wiki/Roztw%C3%B3r_(chemia) (dostęp: 28.02.2026)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z chemii ogólnej/technicznej: stężenia roztworów i rozcieńczanie
  • Instrukcje producentów środków do mycia i dezynfekcji – rozdział o przygotowaniu roztworów roboczych
  • Zadania rachunkowe z przygotowania roztworów (procenty, promile, przeliczenia l–ml)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego