KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 35.
Jakie przełożenie w przekładni dystansowej siewnika punktowego należy zastosować, aby uzyskać odległość nasion w rzędach równą 14 cm? W siewniku zamontowane są tarcze o 30 otworach.
Ilustracja przedstawia tabelę ustawień przełożeń przekładni zębatej łańcuchowej dla siewników punktowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przełożenie przekładni dystansowej dobiera się tak, aby przy danej tarczy (tu: 30 otworów) i prędkości napędu aparatu wysiewającego uzyskać żądaną odległość odkładania nasion w rzędzie.
W zadaniach tego typu właściwe przełożenie odczytuje się z tabeli/oznaczeń siewnika; dla rozstawu 14 cm wskazano ustawienie "C2".

Pełne wyjaśnienie:

W siewniku punktowym odległość nasion w rzędzie zależy od tego, jak często aparat wysiewający "podaje" kolejne nasiono w przeliczeniu na przebytą drogę maszyny. Na tę częstotliwość wpływają przede wszystkim:

  • tarcza wysiewająca (liczba otworów – tu 30), która determinuje, ile porcji nasion może zostać pobranych na jeden obrót tarczy,
  • przekładnia dystansowa (dobór przełożenia), która zmienia prędkość obrotową tarczy względem elementu napędzającego,
  • parametry konstrukcyjne napędu (np. zależność od koła jezdnego/napędowego i drogi), które w zadaniach egzaminacyjnych są zwykle ujęte w tabeli przełożeń lub na schemacie.

Aby uzyskać 14 cm w rzędzie, nie wystarczy sama informacja o 30 otworach – trzeba jeszcze uwzględnić, jak dane przełożenie "przelicza" drogę siewnika na liczbę obrotów tarczy. W praktyce odbywa się to przez dobór ustawienia zgodnie z tabelą producenta (zestawienie: tarcza/ustawienie przekładni → rozstaw w rzędzie).

Odpowiedź "C2" jest poprawna, ponieważ odpowiada takiemu przełożeniu przekładni dystansowej, które dla tarczy 30-otworowej daje rozstaw nasion w rzędzie równy 14 cm (zgodnie z oznaczeniami stosowanymi w zadaniu/na ilustracji do siewnika).

Pozostałe propozycje ("A5", "B6", "A3") są nieprawidłowe, bo oznaczają inne przełożenia, a więc inną liczbę "dawek nasion" na jednostkę drogi. Typowym błędem jest traktowanie oznaczenia przełożenia jako wartości uniwersalnej bez odniesienia do konkretnego siewnika lub pomijanie faktu, że zmiana przełożenia zmienia rozstaw w rzędzie mimo tej samej tarczy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w arkuszu jest rysunek/tabela przełożeń, najpierw wybierz wiersz dla tarczy (30 otworów), potem znajdź kolumnę dla rozstawu 14 cm i odczytaj oznaczenie przełożenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekładnia dystansowa zmienia zależność między drogą przejechaną przez siewnik a obrotami aparatu wysiewającego. Inne przełożenie powoduje, że tarcza obraca się szybciej lub wolniej, więc nasiona są odkładane gęściej albo rzadziej w rzędzie.
Liczba otworów określa, ile potencjalnych miejsc pobrania nasiona jest na obwodzie tarczy. Przy jednym obrocie tarczy teoretycznie może zostać podanych tyle nasion, ile jest otworów (w praktyce zależy to od doboru nasion i ustawień).
Rozstaw w rzędzie zależy od tego, ile "porcji nasion" przypada na metr drogi. Sama tarcza nie określa, jak często się obraca. Dopiero przełożenie łączy napęd (np. od koła jezdnego) z obrotami tarczy, więc pozwala ustalić rozstaw.
W wielu zadaniach egzaminacyjnych nie liczy się tego z geometrii, tylko korzysta z tabeli lub schematu producenta dołączonego do arkusza. Wtedy wybierasz tarczę (liczbę otworów) i żądany rozstaw, a następnie odczytujesz oznaczenie przełożenia.
Najczęściej myli się rozstaw w rzędzie z rozstawą rzędów, pomija liczbę otworów tarczy albo wybiera przełożenie "na skróty" bez odczytu z tabeli. Błędem jest też nieuwzględnianie, że różne modele siewników mogą mieć inne oznaczenia przełożeń.
Nie zawsze wprost, bo zależy od tego, jak producent definiuje przełożenie (np. która strona jest napędzająca). Ogólna zasada jest taka, że zmiana przełożenia zmienia liczbę obrotów tarczy na jednostkę drogi, a to bezpośrednio wpływa na rozstaw w rzędzie.
Tarcze o określonej liczbie otworów dobiera się do rodzaju nasion, wymaganej obsady oraz zakresu możliwych rozstawów uzyskiwanych z przekładnią. 30 otworów bywa wykorzystywane tam, gdzie potrzebna jest określona częstotliwość podawania nasion przy typowych prędkościach roboczych.
Po ustawieniu przekładni i tarczy wykonuje się próbę kontrolną: na odcinku kontrolnym mierzy się odległości między kolejnymi nasionami w rzędzie lub liczy obsadę na zadanej długości. Jeśli rozstaw odbiega od 14 cm, koryguje się przełożenie i powtarza kontrolę.
Wybiera się najbliższe ustawienie i weryfikuje efekt w próbie kontrolnej, a jeśli to możliwe, koryguje innym zestawem kół/ustawień. W praktyce obsada jest ważniejsza niż idealna wartość, więc dopuszcza się niewielkie odchylenia, zależnie od uprawy.
Ćwicz czytanie tabel i schematów przełożeń, kojarz wpływ tarczy i przełożenia na rozstaw w rzędzie oraz naucz się typowej procedury: dobór tarczy → dobór przełożenia → kontrola efektu. Warto rozwiązać kilka arkuszy z różnymi oznaczeniami (A/B/C, 1/2/3).
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Instrukcja obsługi (DTR) konkretnego siewnika punktowego – tabela przełożeń i rozstawów
  • Materiały dydaktyczne z mechanizacji rolnictwa: siewniki punktowe i ich regulacja
  • Zadania praktyczne: próba kręcona i kontrola rozstawu nasion w rzędzie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego