W niskich temperaturach rodzina pszczela broni się przed wychłodzeniem przede wszystkim przez zebranie się w kłąb (kłąb zimowy). Takie skupisko działa jak "izolacja": pszczoły ściślej do siebie przylegają, zmniejszają powierzchnię oddawania ciepła i ograniczają przeciągi wewnątrz przestrzeni między nimi.
W kłębie występuje podział ról związany z temperaturą: osobniki w centrum są lepiej ogrzane, a na obrzeżach znajdują się pszczoły bardziej narażone na chłód. Ważne jest też, że pszczoły mogą wytwarzać ciepło pracą mięśni (bez lotu), a rodzina stopniowo zużywa zapasy energii.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Pszczoły zaczynają hibernować" – hibernacja to charakterystyczny stan dla wielu ssaków. Pszczoły zimą nie zapadają w taki długotrwały sen; pozostają w rodzinie, reagują na warunki i utrzymują temperaturę dzięki zachowaniom społecznym.
- "Pszczoły zaczynają wytwarzać więcej miodu" – produkcja miodu nie jest reakcją na mróz. Zimą kluczowe jest korzystanie z posiadanych zapasów, a nie intensyfikacja przeróbki nektaru (którego w tym okresie zwykle nie ma).
- "Pszczoły zaczynają szukać nowego miejsca do życia" – w okresie zimna rodzina pozostaje w ulu; przemieszczanie się całej rodziny w poszukiwaniu nowego miejsca nie jest typową strategią przetrwania zimy.
W praktyce pszczelarz, rozumiejąc zjawisko kłębu, dba o warunki sprzyjające spokojnej zimowli: odpowiednie zapasy, ograniczanie niepotrzebnego niepokoju oraz właściwe warunki w ulu.
