W poligrafii i DTP rozróżnia się format brutto (z uwzględnieniem spadów) oraz format netto (format po docięciu, czyli docelowy). Spad 3 mm oznacza, że grafika ma "wychodzić" poza linię cięcia o 3 mm z każdej strony, aby po docięciu nie pojawiły się białe krawędzie wynikające z tolerancji cięcia.
Kluczowa zasada obliczeń: spad działa po dwóch stronach każdego wymiaru. Dla szerokości odejmujesz więc 3 mm z lewej i 3 mm z prawej (łącznie 6 mm). Dla wysokości analogicznie: 3 mm u góry i 3 mm u dołu (również łącznie 6 mm).
Obliczenia dla podanego formatu brutto 111 × 154 mm:
- Szerokość netto: 111 mm − 2×3 mm = 111 − 6 = 105 mm
- Wysokość netto: 154 mm − 2×3 mm = 154 − 6 = 148 mm
Dlatego poprawny format netto to 105 × 148 mm.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne:
- 108 × 151 mm odpowiada sytuacji, gdy ktoś odejmuje tylko 3 mm od każdego wymiaru, jakby spad był tylko "z jednej strony". To typowy błąd interpretacji.
- 114 × 157 mm jest większe od formatu brutto, co przeczy definicji: format netto po cięciu nie może być większy niż brutto zawierające spady.
- 117 × 160 mm również jest większe od brutto, więc nie może być formatem po docięciu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz spad X mm i format brutto, od razu myśl "odejmij 2×X od każdego wymiaru". To minimalizuje ryzyko pomyłki i jest zgodne z praktyką przygotowania plików do druku.
