KWALIFIKACJA GIW1 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 12.
Jakie urządzenie należy zamontować na głowicy odwiertu samoczynnie eksploatującego ropę naftową, aby był możliwy pomiar ciśnienia wgłębnego w odwiercie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar ciśnienia wgłębnego w odwiercie pod ciśnieniem wymaga urządzenia, które pozwala wprowadzić przyrząd pomiarowy do otworu bez rozszczelnienia głowicy.
Taką funkcję spełnia śluza pomiarowa (często opisywana też jako lubrykator/śluza narzędziowa). Zasuwy i zawór bezpieczeństwa nie umożliwiają bezpiecznego zjazdu narzędzia.

Pełne wyjaśnienie:

W odwiercie samoczynnie eksploatującym ropę (fontannującym) w przestrzeni otworu i na głowicy występuje ciśnienie. Wykonanie pomiaru ciśnienia wgłębnego oznacza zwykle konieczność wprowadzenia przyrządu (narzędzia pomiarowego) do wnętrza odwiertu. Kluczowym wymaganiem jest to, aby podczas tej operacji zachować szczelność i kontrolę nad ciśnieniem, czyli nie dopuścić do niekontrolowanego wypływu medium.

Dlatego stosuje się śluzy pomiarowe (w praktyce spotyka się także określenia: lubrykator, śluza narzędziowa). Jest to urządzenie działające jak komora ciśnieniowa z zaworami, które pozwala etapowo:

  • umieścić narzędzie w komorze,
  • odizolować je od otoczenia zaworem górnym,
  • wyrównać ciśnienie,
  • a następnie otworzyć zawór dolny i bezpiecznie wprowadzić narzędzie do odwiertu.

Odpowiedź "Śluzę pomiarową." jest więc poprawna, bo jako jedyna odnosi się do funkcji bezpiecznego wprowadzania przyrządów pod ciśnieniem.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych zadań armatury głowicowej:

  • "Zasuwę awaryjną." dobiera się do szybkiego odcięcia przepływu w sytuacjach niebezpiecznych; nie zapewnia ona komory do wprowadzania narzędzi.
  • "Zasuwę pomiarową." (nawet jeśli jest elementem związanym z pomiarami powierzchniowymi lub z układem pomiarowym) pełni funkcję odcinającą/regulacyjną, a nie funkcję śluzy do zjazdu przyrządów wgłębnych.
  • "Zawór bezpieczeństwa." chroni instalację przed nadmiernym ciśnieniem (zadziałanie automatyczne), ale nie służy do wprowadzania aparatury do wnętrza odwiertu.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać zasadę: pomiar wgłębny w odwiercie pod ciśnieniem = potrzebne jest rozwiązanie typu śluza/lubrykator, a nie element odcinający czy zabezpieczający.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Śluza pomiarowa to urządzenie montowane na głowicy odwiertu, które działa jak komora umożliwiająca bezpieczne wprowadzanie narzędzi (np. sond pomiarowych) do odwiertu znajdującego się pod ciśnieniem, bez rozszczelnienia układu.
Lubrykator (śluza) pozwala etapowo wprowadzić narzędzie: najpierw umieszcza się je w komorze, zamyka zawór od strony atmosfery, wyrównuje ciśnienie z odwierciem, a potem otwiera zawór dolny i opuszcza narzędzie. Dzięki temu zachowana jest szczelność.
Zasuwa służy głównie do odcinania lub sterowania przepływem. Nie tworzy komory, do której można włożyć przyrząd i bezpiecznie wyrównać ciśnienie. Do wprowadzenia narzędzia pod ciśnieniem potrzebna jest śluza/lubrykator.
Pomiar ciśnienia wgłębnego to określenie ciśnienia panującego w otworze na określonej głębokości (warunki złożowe/otworowe). W praktyce często wymaga to opuszczenia przyrządu pomiarowego do wnętrza odwiertu, a nie tylko odczytu na głowicy.
Pomiary wykonuje się okresowo w trakcie eksploatacji, aby monitorować stan złoża, ocenić zmiany ciśnienia w czasie i dobrać parametry pracy odwiertu. Częstotliwość zależy od warunków złoża i programu monitoringu, ale cel jest ten sam: kontrola i optymalizacja.
Typowa głowica odwiertu samoczynnie eksploatującego zawiera zestaw zaworów/zasuw do sterowania przepływem oraz elementy umożliwiające kontrolę i pomiary. W kontekście pomiarów wgłębnych kluczowym dodatkowym elementem jest śluza (lubrykator), jeśli przewiduje się zjazd narzędzi.
Nie. Zawór bezpieczeństwa jest elementem zabezpieczającym instalację przed nadmiernym ciśnieniem (działa automatycznie), ale nie jest urządzeniem śluzowym. Nie zapewnia procedury bezpiecznego wprowadzania narzędzi pomiarowych do odwiertu pod ciśnieniem.
Najprościej myśleć funkcją: śluza = "komora do wprowadzania narzędzi pod ciśnieniem", zasuwa = "odcięcie/sterowanie przepływem". Jeśli w pytaniu pojawia się warunek pracy pod ciśnieniem i konieczność wprowadzenia przyrządu wgłąb, wybór zwykle dotyczy śluzy.
Częsty błąd to wybór elementu "bezpiecznego" (np. zasuwa awaryjna, zawór bezpieczeństwa), bo kojarzy się z ryzykiem pracy pod ciśnieniem. Tymczasem pytanie dotyczy funkcji technologicznej: wprowadzenia narzędzia pomiarowego przy zachowaniu szczelności, czyli śluzy/lubrykatora.
Ucz się przez skojarzenie zadanie → urządzenie: odcinanie = zasuwa, zabezpieczenie nadciśnieniowe = zawór bezpieczeństwa, wprowadzanie narzędzi pod ciśnieniem = śluza/lubrykator. Pomaga też powtarzanie schematu działania śluzy krok po kroku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Zasuwy i zawór bezpieczeństwa nie umożliwiają bezpiecznego zjazdu narzędzia."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji otworowej dotyczące głowic odwiertów i armatury kontrolno-pomiarowej
  • Instrukcje producentów osprzętu głowicowego (opis działania lubrykatora/śluzy narzędziowej)
  • Skrypty szkolne/branżowe dotyczące pomiarów wgłębnych w otworach naftowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego