Amortyzacja (umorzenie) opisuje stopniowe przenoszenie wartości środka trwałego w koszty w okresie jego użyteczności ekonomicznej. Oznacza to, że w ewidencji rośnie kwota umorzenia, a maleje wartość netto (bilansowa) środka trwałego.
Całkowite zamortyzowanie oznacza, że umorzenie zrównało się z wartością początkową, więc wartość netto wynosi 0. Sam fakt pełnego umorzenia nie musi oznaczać, że składnik przestał być używany; może nadal pracować, tylko "jego koszt został już w pełni rozliczony".
W praktyce ewidencyjnej usunięcie z ewidencji następuje wtedy, gdy dochodzi do zdarzenia powodującego wyksięgowanie środka trwałego, np. likwidacji, sprzedaży albo nieodpłatnego przekazania. Dlatego odpowiedź "Środek trwały jest usuwany z ewidencji" najlepiej oddaje skutek w sytuacji zakończenia jego amortyzacji i późniejszego rozliczenia składnika w księgach.
- "Środek trwały jest sprzedawany" – sprzedaż jest jednym z możliwych zdarzeń, ale nie wynika automatycznie z faktu pełnego umorzenia.
- "Środek trwały jest zastępowany nowym" – wymiana może mieć miejsce z powodów technicznych lub organizacyjnych, ale nie jest koniecznym skutkiem zakończenia amortyzacji.
- "Żadne z powyższych" – bywa wybierane, gdy uczeń pamięta, że środek trwały może być używany mimo wartości netto 0. Jednak w logice pytania o zdarzenie gospodarcze związane z końcem amortyzacji, najbardziej adekwatne jest ujęcie w ewidencji w momencie wycofania.
Wskazówka egzaminacyjna: rozdziel w myśleniu dwie rzeczy: (1) zakończenie amortyzacji (wartość netto = 0) oraz (2) zdarzenie wyksięgowania (sprzedaż/likwidacja), które powoduje usunięcie z ewidencji.
