KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 7.
Jakie źródło światła przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia świetlówkę kompaktową, która jest rodzajem energooszczędnej żarówki.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Świetlówka kompaktowa to mała lampa wyładowcza z rurką zagiętą lub spiralną, zwykle na trzonku wkręcanym lub bagnetowym, często z wbudowanym układem zasilającym w podstawie. Żarówka halogenowa ma żarnik, a lampy indukcyjne i metalohalogenkowe mają inną budowę i typowe oprawy.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź: "Świetlówkę kompaktową."

Świetlówka kompaktowa (CFL) jest odmianą świetlówki o zmniejszonych gabarytach, zaprojektowaną tak, aby mogła zastępować tradycyjne źródła w typowych oprawach. W praktyce rozpoznaje się ją po zagiętej lub spiralnej rurce (to nie jest pojedyncza bańka z żarnikiem) oraz po masywniejszej podstawie, w której często znajduje się układ zasilający (elektroniczny statecznik). Występuje z popularnymi trzonkami stosowanymi w budynkach.

  • "Żarówkę halogenową." wybiera się błędnie, gdy sugeruje kształt bańki. Halogen jest jednak lampą żarową: ma żarnik i zwykle małą kapsułę kwarcową lub klasyczną bańkę, bez charakterystycznej rurki świetlówki.
  • "Lampę indukcyjną." myli się czasem ze świetlówkami, bo także jest źródłem wyładowczym. Typowo ma jednak inną konstrukcję (sprzężenie indukcyjne, odmienna bryła) i jest częściej spotykana w rozwiązaniach przemysłowych/technicznych, a nie jako "zamiennik do opraw domowych".
  • "Lampę metalohalogenkową." to również lampa wyładowcza, ale o innej budowie palnika i typowych zastosowaniach (np. duże strumienie świetlne). Często wymaga odpowiedniej oprawy i osprzętu, a jej kształt i trzonek zwykle różnią się od kompaktowej świetlówki.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu na rysunku zwracaj uwagę nie na nazwę "energooszczędna", lecz na fizyczną budowę: obecność rurki świetlówki, rodzaj trzonka oraz proporcje podstawy. To ogranicza ryzyko pomylenia z lampami wyładowczymi HID lub z halogenem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Świetlówka kompaktowa to świetlówka o zredukowanych wymiarach, zwykle z rurką zagiętą lub spiralną i często z układem zasilającym w podstawie. "Zwykła" świetlówka jest najczęściej liniowa (długa rura) i pracuje z oddzielnym osprzętem w oprawie.
Najczęściej po zagiętej/spiralnej rurce oraz po dość dużej podstawie przy trzonku. W odróżnieniu od żarówek nie widać żarnika, a bryła nie jest jedną gładką bańką. Zwróć uwagę na charakterystyczne "pętle" rurki.
Halogen jest lampą żarową: świeci dzięki rozgrzanemu żarnikowi w gazie halogenowym. Świetlówka kompaktowa jest lampą wyładowczą i działa na innej zasadzie (wyładowanie w gazie i luminofor). To przekłada się na inną budowę i wygląd na rysunku.
Najczęściej myli się lampy wyładowcze między sobą, bo "wszystkie wyglądają technicznie". Pomaga analiza trzonka i kształtu części świecącej: rurka (CFL), kapsuła z żarnikiem (halogen), palnik i większa oprawa (metalohalogenkowa).
Ze świetlówkami kojarzy się statecznik (często elektroniczny). W wielu CFL jest on wbudowany w podstawę, więc lampa wygląda "masywniej" przy trzonku. To dobra wskazówka, ale na rysunku zwykle ważniejszy jest kształt rurki świetlówki.
Najczęściej w zastosowaniach wymagających dużego strumienia świetlnego i odpowiednich opraw, np. w obiektach przemysłowych, sportowych lub dużych halach. Mają inną budowę niż CFL i zwykle nie są "domowym zamiennikiem" do typowych opraw wkręcanych.
Może kojarzyć się z lampami wyładowczymi, ale konstrukcyjnie jest inna (zasilanie przez sprzężenie indukcyjne). W praktyce ma charakterystyczną bryłę i zastosowania techniczne. Na rysunkach egzaminacyjnych CFL zwykle ma wyraźnie widoczną zagiętą lub spiralną rurkę.
Występują zarówno wersje do typowych opraw (z trzonkami spotykanymi w instalacjach budynkowych), jak i wersje do opraw specjalnych. Na egzaminie zwykle rozpoznaje się je nie po oznaczeniu trzonka, lecz po kształcie rurki i budowie podstawy.
Ponieważ rozpoznanie dotyczy wyglądu źródła światła (kształtu części świecącej i podstawy). Sama nazwa technologii bez rysunku nie pozwala rozstrzygnąć, co autor miał na myśli. Dlatego jakość i jednoznaczność rysunku są kluczowe.
Najlepiej ćwiczyć na zdjęciach i realnych elementach: porównuj CFL, halogen, lampy HID i indukcyjne. Twórz własne notatki: "cecha wyglądu → typ lampy". Na sprawdzianie analizuj najpierw budowę (rurka/żarnik/palnik), dopiero potem nazwę.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Świetlówka kompaktowa to mała lampa wyładowcza z rurką zagiętą lub spiralną, zwykle na trzonku wkręcanym lub bagnetowym, często z wbudowanym układem zasilającym w podstawie."

Źródła:

  • Wikipedia: "Świetlówka kompaktowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awietl%C3%B3wka_kompaktowa (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Lampa halogenowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Lampa_halogonowa (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Lampa metalohalogenkowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Lampa_metalohalogenkowa (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Katalogi producentów źródeł światła (sekcje: typy lamp, trzonki, zastosowania)
  • Podręczniki/zeszyty do elektrotechniki w zakresie instalacji oświetleniowych
  • Materiały dydaktyczne o rodzajach lamp i ich budowie (schematy i zdjęcia przekrojów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego