KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 5.
Jakiego typu cewkę indukcyjną przedstawia się symbolem graficznym pokazanym na rysunku?
Ilustracja przedstawia symbol graficzny cewki indukcyjnej z rdzeniem ferromagnetycznym, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol przedstawia uzwojenie cewki (łuki) oraz ciągłą linię nad uzwojeniem. Taka linia w symbolice (PN-EN/IEC 60617) oznacza obecność rdzenia magnetycznego, czyli cewkę z rdzeniem ferromagnetycznym. Brak strzałki wyklucza cewkę nastawną/regulowaną.

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunku widać klasyczny symbol uzwojenia cewki (kilka łuków) oraz dodatkowy element: pojedynczą, ciągłą linię umieszczoną nad uzwojeniem. W symbolice graficznej elementów elektrotechnicznych (stosowanej na schematach) taki zapis informuje, że cewka pracuje z rdzeniem magnetycznym, czyli że nie jest to cewka powietrzna. Rdzeń wykonany z materiału o dużej przenikalności magnetycznej (ferromagnetycznego) pozwala uzyskać większą indukcyjność przy tej samej liczbie zwojów i gabarytach.

Dlatego odpowiedź "Z rdzeniem ferromagnetycznym." jest właściwa: rozpoznawczym szczegółem jest właśnie linia rdzenia nad uzwojeniem.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:

  • "Bezrdzeniową." – cewka bezrdzeniowa (powietrzna) jest rysowana jako samo uzwojenie, bez dodatkowej linii symbolizującej rdzeń. Na rysunku ta linia występuje, więc nie jest to wariant bezrdzeniowy.
  • "O nastawnej indukcyjności." – element nastawny/zmienny oznacza się zwykle strzałką lub ukośnym znacznikiem przecinającym symbol, który pokazuje możliwość regulacji wartości. Na rysunku nie ma żadnej strzałki, więc regulacja nie jest przewidziana.
  • "Z regulacją reaktancji." – regulacja parametrów cewki również wymaga dodatkowego oznaczenia regulacji (np. strzałki). Sama linia nad uzwojeniem opisuje typ rdzenia, a nie mechanizm regulacji.

W praktyce (także w obszarze instalacji i urządzeń towarzyszących instalacjom gazowym) umiejętność szybkiego odczytu takich symboli pomaga analizować schematy sterowania, np. układów z elektrozaworami i cewkami wykonawczymi, gdzie typ elementu może wpływać na dobór zasilania, zabezpieczeń i diagnostykę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Linia ciągła nad uzwojeniem oznacza, że cewka ma rdzeń magnetyczny (nie jest powietrzna). To graficzny skrót informacji o konstrukcji elementu: rdzeń zwiększa przenikalność magnetyczną i pozwala uzyskać większą indukcyjność przy mniejszych gabarytach.
Cewka bezrdzeniowa jest zwykle przedstawiana jako samo uzwojenie (łuki/zwoje) bez dodatkowej linii oznaczającej rdzeń. Jeśli na symbolu nie ma linii rdzenia ani innych znaczników (np. strzałki regulacji), najczęściej chodzi o wariant powietrzny.
Regulację (nastawność) pokazuje się najczęściej przez strzałkę lub ukośny znacznik przecinający symbol cewki. Sama linia nad uzwojeniem opisuje rdzeń, a nie regulację. Brak strzałki oznacza, że element jest nieregulowany.
Rdzeń z materiału o dużej przenikalności magnetycznej "prowadzi" strumień magnetyczny, co zwiększa sprzężenie pola z uzwojeniem. W efekcie dla tej samej liczby zwojów uzyskuje się większą indukcyjność niż w cewce powietrznej, gdzie strumień zamyka się w powietrzu.
Nie zawsze. W różnych konwencjach linia przerywana bywa kojarzona z innym typem materiału rdzenia (np. ferrytowym). Na egzaminie kluczowe jest trzymanie się przyjętej normy/opisu: w tym zadaniu rozstrzygające jest, że na rysunku jest linia ciągła i brak strzałek.
Najczęściej w schematach sterowania i automatyki urządzeń współpracujących z instalacją gazową, np. przy elektrozaworach, przekaźnikach, stycznikach czy dławikach w zasilaczach. Umiejętność rozpoznania symbolu ułatwia diagnostykę i bezpieczną eksploatację układów.
Cewka to zwykle pojedyncze uzwojenie (jeden symbol zwojów). Transformator przedstawia się jako dwa uzwojenia obok siebie (pierwotne i wtórne), często z oznaczeniem rdzenia między nimi. Jeśli widzisz tylko jedno uzwojenie, to nie jest transformator.
Nie. Informacja o regulacji powinna wynikać z symbolu (np. strzałki lub innego graficznego wyróżnika elementu nastawnego). Sama linia nad uzwojeniem opisuje konstrukcję rdzenia, a nie możliwość zmiany parametrów podczas pracy lub regulacji serwisowej.
Typowe pomyłki to: przeoczenie linii rdzenia i wybór cewki powietrznej, uznanie każdej "kreski" za regulację mimo braku strzałki, oraz mieszanie konwencji linii ciągłej i przerywanej. Pomaga nawyk sprawdzania: rdzeń = linia, regulacja = strzałka.
Najlepiej ćwiczyć na krótkich zestawach: najpierw rozpoznaj "rdzeń vs brak rdzenia", potem "regulacja vs brak regulacji". Rób fiszki z samym symbolem i opisem. Dodatkowo analizuj proste schematy sterowania (np. elektrozawór + przekaźnik), bo kontekst utrwala znaczenie.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Symbol przedstawia uzwojenie cewki (łuki) oraz ciągłą linię nad uzwojeniem."

Źródła:

  • IEC 60617 / IEC 60617 DB (Graphical symbols for diagrams) – baza symboli, opis konwencji symboli cewek i rdzeni: https://std.iec.ch/iec60617 (dostęp 2026-02-27)
  • Polski Komitet Normalizacyjny (PKN) – karta normy PN-EN 60617 "Symbole graficzne stosowane w schematach": https://sklep.pkn.pl/ (wyszukiwanie: "PN-EN 60617") (dostęp 2026-02-27)
  • Electronics-Tutorials – "Inductor" / symbole cewek i oznaczenia rdzenia (linie przy symbolu): https://www.electronics-tutorials.ws/inductor/inductors.html (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Baza symboli IEC 60617 (wyszukiwarka symboli graficznych)
  • Katalog/strona normy PN-EN 60617 w PKN (informacja o zakresie normy)
  • Podstawy elektrotechniki: rozdział o indukcyjności, cewkach i rdzeniach magnetycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego