KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 9.
Jakim splotem tkackim należy wykonać tkaninę przeznaczoną na wiatrówkę damską, aby zapewnić jej jak najmniejszą przesuwalność nitek w szwie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Splot płócienny ma najwięcej przeplotów na jednostkę powierzchni, przez co stabilizuje osnowę i wątek oraz ogranicza ich przemieszczanie. Dzięki temu tkanina wykonana splotem płóciennym ma zwykle najmniejszą tendencję do przesuwalności nitek w rejonie szwu w porównaniu ze splotem skośnym, satynowym czy panama.

Pełne wyjaśnienie:

"Przesuwalność nitek w szwie" to zjawisko, w którym nitki osnowy lub wątku przemieszczają się w pobliżu linii szwu, powodując rozsuwanie się struktury tkaniny i pogorszenie wyglądu oraz trwałości wyrobu. Na podatność na to zjawisko wpływa m.in. konstrukcja tkaniny, a w szczególności rodzaj splotu, czyli sposób przeplatania nitek osnowy z nitkami wątku.

Odpowiedź "Płóciennym." jest właściwa, ponieważ splot płócienny ma największą częstość przeplotów (nitki osnowy i wątku najczęściej zmieniają położenie: nad–pod). Taka "gęsta siatka" przeplotów zwiększa tarcie wewnętrzne i blokuje swobodne przesuwanie się nitek, co w praktyce sprzyja mniejszej przesuwalności w okolicy szwu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najlepsze przy kryterium "jak najmniejsza przesuwalność nitek w szwie":

  • "Skośnym." W splocie skośnym występują charakterystyczne prążki i dłuższe odcinki przędz między przeplotami niż w płóciennym. Tkaniny skośne bywają wytrzymałe i dobrze się układają, ale pod kątem samego blokowania nitek w szwie nie dają zwykle tak zwartej stabilizacji jak płócienne.
  • "Satynowym." Splot satynowy ma długie przęsła (tzw. flotacje) i mniejszą liczbę punktów wiązania. Daje to gładkość i połysk, ale jednocześnie sprzyja łatwiejszemu przemieszczaniu nitek, więc ryzyko przesuwalności w szwie jest większe.
  • "Panama." To odmiana splotu koszykowego (pochodna płóciennego), w której nitki przeplatają się grupami. Taka budowa może zwiększać "otwartość" struktury i ułatwiać ruch nitek w porównaniu z klasycznym płóciennym 1/1, dlatego nie jest typowo wyborem minimalizującym przesuwalność.

W praktyce, oprócz splotu, znaczenie mają też: gęstość tkaniny, rodzaj włókna, skręt przędzy oraz parametry szycia. Jednak przy pytaniu ograniczonym do doboru splotu, najbardziej stabilizującą odpowiedzią pozostaje splot płócienny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To skłonność nitek osnowy lub wątku do przemieszczania się przy linii szwu pod wpływem naprężeń. Skutkiem może być "rozsuwanie" tkaniny przy szwie, pogorszenie estetyki i trwałości odzieży. Zależy m.in. od splotu, gęstości tkaniny i parametrów szycia.
Ma najwięcej punktów wiązania między osnową i wątkiem, czyli najczęstsze przeploty. To zwiększa tarcie wewnętrzne i stabilizuje strukturę tkaniny, utrudniając "uciekanie" nitek w okolicy szwu. Dlatego bywa wybierany tam, gdzie liczy się stabilność.
Splot skośny tworzy ukośne prążki, a nitki mają dłuższe odcinki między przeplotami niż w płóciennym. Tkaniny skośne często dobrze się układają i są odporne na przetarcia, ale przy minimalizacji przesuwalności nitek w szwie zwykle ustępują tkaninom płóciennym.
Satyna daje gładkość i połysk, ale ma mniej punktów wiązania i długie przęsła nitek. To może sprzyjać przesuwaniu nitek przy szwie i zaczepianiu. Na wiatrówki częściej wybiera się konstrukcje stabilniejsze lub dodatkowo wykończone (np. powlekane), zależnie od projektu.
Panama to odmiana splotu koszykowego, traktowana jako wariant płóciennego, ale z przeplataniem grup nitek (np. 2 na 2). Może dawać bardziej "otwartą" strukturę niż płócienny 1/1, co nie zawsze pomaga w ograniczaniu przesuwalności nitek przy szwie.
Pomagają m.in. większa gęstość tkaniny, odpowiedni skręt przędzy, wyższe tarcie między włóknami oraz stabilizujące wykończenia (np. uszlachetnianie ograniczające ruch nitek). Ważne są też właściwie dobrane parametry szycia: igła, nici i gęstość ściegów.
Typowy błąd to wybieranie splotu na podstawie skojarzeń (np. "satyna jest elegancka", "skośny jest mocny") zamiast analizowania przeplotów i stabilności. Drugi błąd to mylenie odporności na przetarcia z odpornością na przesuwalność nitek w rejonie szwu.
W płóciennym przeplot jest najprostszy: nitka osnowy przechodzi naprzemiennie nad i pod nitką wątku, tworząc równomierną "szachownicę". Wzór jest drobny i regularny, bez ukośnych prążków (typowych dla skośnego) i bez długich flotacji (typowych dla satyny).
Gdy priorytetem jest gładka powierzchnia, połysk i efekt wizualny, a ryzyko przesuwalności jest kontrolowane innymi sposobami (np. podszewką, wzmocnieniami, inną konstrukcją szwu, wykończeniem materiału). W odzieży wierzchniej decyduje też funkcja i design.
Ucz się przez porównywanie: dla każdego splotu zapamiętaj przeplot, wygląd (prążek/połysk), typowe zastosowania i skutki użytkowe (stabilność, układalność, podatność na zaciągnięcia). Dobre są ćwiczenia na próbkach: rozpoznanie splotu i przewidywanie zachowania przy szyciu.
info

Statystycznie 32% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Splot płócienny ma najwięcej przeplotów na jednostkę powierzchni, przez co stabilizuje osnowę i wątek oraz ogranicza ich przemieszczanie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Splot tkacki" – opis pojęcia i podstawowych splotów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Splot_tkacki (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Splot płócienny" – charakterystyka splotu o częstych przeplotach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Splot_p%C5%82%C3%B3cienny (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Splot skośny" – charakterystyka splotu skośnego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Splot_sko%C5%9Bny (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z materiałoznawstwa odzieżowego dla szkół branżowych/techników
  • Materiały dydaktyczne z technologii tkactwa (przeploty, rodzaje splotów)
  • Karty techniczne tkanin (specyfikacje producentów) z opisem splotu i parametrów użytkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego