Profilaktyka (prewencja) w ujęciu praktycznym oznacza działania, których celem jest zapobieganie chorobom (np. zmniejszanie ryzyka zachorowania) albo zapobieganie następstwom i powikłaniom już istniejących problemów zdrowotnych. Dlatego poprawna jest odpowiedź: "działanie mające na celu zapobieganie chorobom lub ich powikłaniom".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najlepszym opisem profilaktyki?
- "Proces umożliwiający zwiększenie kontroli nad swoim zdrowiem…" – to typowa definicja promocji zdrowia. Promocja zdrowia jest szersza: obejmuje wzmacnianie zasobów, wspieranie dobrostanu i warunków życia, a nie tylko zapobieganie konkretnym chorobom.
- "Proces pomagający ludziom nauczyć się zachowań zdrowotnych" – to opis edukacji zdrowotnej (metody i uczenie się zachowań). Edukacja zdrowotna może służyć profilaktyce, ale nie jest z nią tożsama: edukacja to narzędzie, profilaktyka to cel (zapobieganie).
- "Decyzje, plany i działania… w społeczeństwie" – to najbliższe pojęciu polityki zdrowotnej lub działań systemowych zdrowia publicznego. Profilaktyka może być elementem takich działań, ale sama w sobie nie oznacza ogółu decyzji i planów państwa czy instytucji.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawiają się słowa-klucze "zapobieganie", "ryzyko", "powikłania" – zwykle kieruje to do profilaktyki. Jeśli dominuje "kontrola nad zdrowiem", "wzmacnianie", "dobrostan" – częściej jest to promocja zdrowia. Jeśli mowa o "decyzjach, planach, strategii dla społeczeństwa" – to obszar polityki zdrowotnej.
