KWALIFIKACJA MED13 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 6.
Jako terapeuta zajęciowy, otrzymujesz prośbę o dostęp do danych osobowych pacjenta od osoby trzeciej. Jak powinieneś postąpić?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Co do zasady danych osobowych pacjenta nie udostępnia się osobie trzeciej "na prośbę" bez podstawy. Najbezpieczniejszym i typowym działaniem jest udostępnienie informacji dopiero po uzyskaniu wyraźnej zgody pacjenta (lub jego formalnego upoważnienia), z zachowaniem minimalizacji danych i procedur placówki.

Pełne wyjaśnienie:

W pracy terapeuty zajęciowego informacje o pacjencie (w tym dane osobowe oraz informacje o stanie zdrowia i przebiegu terapii) są danymi wrażliwymi i podlegają szczególnej ochronie. Zasadą jest poufność oraz udostępnianie danych wyłącznie osobom uprawnionym.

Odpowiedź "Udostępnij dane tylko po uzyskaniu wyraźnej zgody pacjenta." jest poprawna, ponieważ odzwierciedla bezpieczną regułę postępowania w sytuacji, gdy osoba trzecia nie wykazuje jednoznacznego umocowania. Zgoda pacjenta (udzielona świadomie i wyraźnie) pozwala określić komu, jakie dane i w jakim celu można przekazać. W praktyce należy też zadbać o weryfikację tożsamości odbiorcy oraz zasadę minimalizacji (przekazać tylko to, co niezbędne).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe lub ryzykowne?

  • "Udostępnij dane bez pytania pacjenta." – to podejście ignoruje konieczność istnienia podstawy uprawniającej do ujawnienia danych. Może prowadzić do naruszenia poufności i odpowiedzialności zawodowej oraz organizacyjnej.
  • "Odmów udostępnienia danych, niezależnie od sytuacji." – jest zbyt kategoryczne. W praktyce mogą istnieć sytuacje, w których udostępnienie jest dopuszczalne (np. gdy pacjent upoważnił konkretną osobę albo gdy wynika to z obowiązków instytucji). Bezwarunkowa odmowa może utrudniać proces opieki i komunikację, gdy uprawnienie jest udokumentowane.
  • "Udostępnij dane, jeśli osoba trzecia jest członkiem rodziny pacjenta." – samo pokrewieństwo nie przesądza o prawie dostępu. Rodzina może być uprawniona dopiero wtedy, gdy pacjent wyraźnie wskazał ją jako osobę upoważnioną albo istnieje inna jasna podstawa.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści nie podano żadnego upoważnienia ani podstawy, najczęściej poprawna jest odpowiedź odwołująca się do zgody pacjenta i zachowania poufności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dane osobowe pacjenta to informacje pozwalające go zidentyfikować (np. imię, nazwisko, PESEL, adres), a w realiach ochrony zdrowia także dane o zdrowiu i terapii. To dane szczególnie chronione, więc ich przekazanie osobie trzeciej wymaga jasnej podstawy i ograniczenia zakresu do minimum.
Najpierw nie ujawniaj żadnych informacji "z automatu". Ustal tożsamość rozmówcy i powód kontaktu, a następnie sprawdź, czy pacjent wyraził zgodę lub udzielił upoważnienia. Jeśli nie masz pewności co do podstawy, poinformuj o konieczności uzyskania zgody i zastosuj procedury placówki.
Pokrewieństwo nie jest automatycznie równoznaczne z prawem dostępu do danych o leczeniu czy terapii. W praktyce liczy się to, czy pacjent wyraźnie upoważnił tę osobę albo czy istnieje inna jednoznaczna podstawa. Bez tego ujawnienie danych może naruszyć poufność i prawa pacjenta.
To zależy od procedur placówki i rodzaju informacji. Kluczowe jest, aby zgoda była wyraźna, świadoma i możliwa do udokumentowania. W praktyce forma pisemna jest najbezpieczniejsza, bo ułatwia wykazanie, komu i w jakim zakresie wolno przekazać dane oraz kiedy zgoda została udzielona.
Stosuj zasadę minimalizacji: przekazuj tylko te dane, które są potrzebne do celu wskazanego w zgodzie. Jeśli wystarczy potwierdzenie terminu wizyty, nie ma potrzeby ujawniania szczegółów stanu zdrowia czy przebiegu terapii. Zawsze dopasuj zakres do sytuacji i wewnętrznych procedur.
Odmowa jest właściwa, gdy osoba prosząca nie ma wykazanego uprawnienia (brak zgody lub upoważnienia) albo gdy żądany zakres danych jest zbyt szeroki względem celu. Odmów też, gdy nie możesz zweryfikować tożsamości rozmówcy. Zamiast ujawniać dane, wskaż bezpieczny tryb uzyskania zgody pacjenta.
Sprawdź dokumentację w placówce: czy jest wpis o osobach upoważnionych oraz zakres upoważnienia. Jeśli procedury tego wymagają, poproś o okazanie dokumentu lub potwierdzenie w ustalonej formie. Zawsze weryfikuj także tożsamość osoby, której dane mają być ujawnione, aby uniknąć podszywania się.
To szczególnie ryzykowne, bo e-mail łatwo trafi do niewłaściwej osoby. Zanim cokolwiek wyślesz, musisz mieć potwierdzoną podstawę (zgoda/upoważnienie) i pewność co do adresata. Dodatkowo stosuj bezpieczne kanały i ogranicz zakres informacji do niezbędnego minimum zgodnie z procedurami placówki.
Najczęściej myli się rodzinę z osobą upoważnioną, zakłada że "dobry cel" usprawiedliwia ujawnienie danych lub wybiera skrajność "nigdy nie udostępniaj". W testach zwykle wygrywa odpowiedź oparta o zgodę pacjenta i poufność, jeśli nie podano innej jednoznacznej podstawy.
Ucz się schematu: (1) kto prosi o dane, (2) jaka jest podstawa uprawnienia, (3) jaki zakres informacji jest konieczny, (4) jak potwierdzić tożsamość i udokumentować udostępnienie. Przećwicz typowe sytuacje: telefon z rodziny, prośba e-mail, kontakt innych specjalistów i zasady minimalizacji.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Co do zasady danych osobowych pacjenta nie udostępnia się osobie trzeciej "na prośbę" bez podstawy."

Źródła:

  • EUR-Lex: Regulation (EU) 2016/679 (General Data Protection Regulation), Article 5 and Article 9, https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj (dostęp: 02.03.2026)
  • Urząd Ochrony Danych Osobowych: "Dane dotyczące zdrowia" – informacje i wyjaśnienia, https://uodo.gov.pl/pl/138/ (dostęp: 02.03.2026)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe placówki: procedury ochrony danych i poufności
  • Komentarze/poradniki dotyczące ochrony danych osobowych w ochronie zdrowia
  • Wytyczne organów publicznych dot. ochrony danych w podmiotach medycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego