KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 25.
Jan Kowalski jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na pełny etat, a dodatkowo prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem dochodowym według stawki liniowej 19%. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie opłaca dobrowolnych ubezpieczeń społecznych. Na podstawie zamieszczonego fragmentu podatkowej księgi przychodów i rozchodów ustal dochód do opodatkowania.
Ilustracja przedstawia fragment tabeli 'Podatkowa księga przychodów i rozchodów'.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dochód do opodatkowania w działalności gospodarczej ustala się jako różnicę między przychodem a kosztami uzyskania przychodu. Z KPiR: przychód (kol. 9) = 18 500,00 zł, koszty = 10 000,00 zł (6 500,00 zł + 0,00 zł + 3 500,00 zł). Zatem 18 500,00 − 10 000,00 = 8 500,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W opodatkowaniu działalności gospodarczej (w tym podatkiem liniowym 19%) podstawą jest dochód, czyli nadwyżka przychodów nad kosztami uzyskania przychodu. Zgodnie z zasadą wskazaną w podstawie prawnej, dochód oblicza się jako: przychód − koszty.

Z przedstawionego fragmentu KPiR odczytujemy wartości z wiersza podsumowującego (narastająco):
Kolumna 9 (Razem przychód): 18 500,00 zł (18 000,00 zł sprzedaży + 500,00 zł pozostałych przychodów). To jest kwota, od której zaczynamy obliczenie.

Następnie ustalamy koszty podatkowe. W praktyce w KPiR koszty mogą wynikać z kilku kolumn (np. zakup towarów i materiałów, koszty uboczne zakupu, pozostałe wydatki), a w zadaniu dodatkowo podano informację, że przedsiębiorca nie opłaca dobrowolnych ubezpieczeń społecznych – ta informacja ma zapobiec bezrefleksyjnemu zaliczeniu wszystkich pozycji do kosztów. W danych z tabeli koszty do odjęcia wynoszą łącznie 10 000,00 zł, na co składa się 6 500,00 zł oraz 3 500,00 zł (przy braku kosztów ubocznych zakupu).

Obliczenie jest więc jednoznaczne:
Dochód = 18 500,00 zł − 10 000,00 zł = 8 500,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 12 000,00 zł – odpowiada sytuacji, gdy od przychodu odejmie się tylko część kosztów (pominięcie jednej z pozycji kosztowych).
  • 18 500,00 zł – to przychód, a nie dochód (błąd polegający na utożsamieniu kol. 9 z wynikiem podatkowym).
  • 5 000,00 zł – wynika z nieprawidłowego zsumowania kosztów lub odjęcia niewłaściwej kwoty (np. dodania pozycji, która nie powinna być potraktowana jako koszt w tym zadaniu).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaczynaj od identyfikacji przychodu (kol. 9), potem zbierz koszty zgodnie z regułami KPiR i dopiero wykonaj odejmowanie. Nie mieszaj rozliczenia działalności z rozliczeniem etatu – to odrębne źródła.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dochód do opodatkowania to wynik, od którego liczy się podatek: przychód minus koszty uzyskania przychodu. W KPiR przychód zwykle odczytasz z kolumny "Razem przychód", a koszty z odpowiednich kolumn wydatkowych, po czym wykonasz odejmowanie.
Krok 1: odczytaj przychód z kol. 9.
Krok 2: zsumuj koszty z kolumn kosztowych (np. zakup, koszty uboczne, pozostałe wydatki) zgodnie z poleceniem.
Krok 3: oblicz różnicę: przychód − koszty.
Przychód to wartość sprzedaży i innych wpływów, a dochód uwzględnia jeszcze poniesione koszty. Jeśli wybierzesz przychód jako wynik, pominiesz koszty uzyskania przychodu, przez co podstawa opodatkowania będzie zawyżona i obliczenie stanie się niezgodne z definicją dochodu.
W zadaniach egzaminacyjnych koszty zwykle wynikają z kolumn dotyczących zakupu towarów i materiałów, kosztów ubocznych zakupu oraz pozostałych wydatków. Trzeba czytać polecenie i dane w tabeli, bo nie każda widoczna kwota musi być kosztem w danym wariancie.
Nie w tym sensie, że przy ustalaniu dochodu z działalności nie dolicza się wynagrodzenia z etatu. W zadaniach z KPiR obliczasz dochód z działalności na podstawie zapisów księgi, a etat jest odrębnym źródłem przychodów rozliczanym innymi dokumentami.
To podsumowanie narastające, czyli suma wartości zapisanych w danej kolumnie od początku roku do wskazanego momentu. Na egzaminie często właśnie z tego wiersza bierze się liczby do obliczeń, bo pozwala szybko ustalić łączny przychód i łączne koszty w analizowanym okresie.
To informacja, która ma nakierować na prawidłową kwalifikację kosztów i uniknięcie automatycznego wliczania wszystkich pozycji. W praktyce część wydatków może wymagać dodatkowych warunków, aby uznać je za koszt podatkowy, więc na egzaminie trzeba uważnie czytać opis sytuacji.
Najczęściej: (1) przepisanie przychodu jako dochodu, (2) pominięcie jednej kolumny kosztowej przy sumowaniu, (3) dodanie kosztów zamiast ich odjęcia, (4) błędne odczytanie wiersza podsumowania (np. pomylenie sumy narastającej z pojedynczym zapisem).
Wykonaj kontrolę logiczną: dochód powinien być mniejszy od przychodu, jeśli koszty są dodatnie. Sprawdź też, czy suma kosztów nie przekracza przychodu (wtedy byłaby strata). Na końcu upewnij się, że odjąłeś dokładnie te kwoty, które stanowią koszty w zadaniu.
Sama definicja dochodu nie zmienia się: nadal jest to przychód minus koszty uzyskania przychodu. Różnica dotyczy stawki podatku i sposobu rozliczenia, ale w zadaniach z KPiR kluczowe jest poprawne wyliczenie dochodu na podstawie zapisów księgi.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dochód do opodatkowania w działalności gospodarczej ustala się jako różnicę między przychodem a kosztami uzyskania przychodu."

Źródła:

  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych z 26.07.1991 r. (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 226), art. 9 ust. 2
  • Fragment i struktura podatkowej księgi przychodów i rozchodów (KPiR) – opis kolumn 6–14 oraz wartości "Razem od początku roku" z dostarczonej ilustracji (opis zweryfikowany w danych wejściowych zadania)

Materiały:

  • Tekst ustawy o PIT (definicja dochodu i zasada różnicy przychód–koszty)
  • Instrukcje/objaśnienia do prowadzenia KPiR (omówienie kolumn i podsumowań)
  • Zadania ćwiczeniowe z odczytu KPiR i ustalania dochodu

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego