KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 49.
Jan Kowalski w trakcie podłączania do sieci elektrycznej nowego komputera uległ porażeniu prądem elektrycznym. Udzielenie pierwszej pomocy poszkodowanemu polega na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W porażeniu prądem najważniejsze jest przerwanie działania czynnika i ochrona ratownika. Dlatego pierwsza pomoc zaczyna się od odłączenia zasilania lub bezpiecznego odsunięcia źródła prądu, aby poszkodowany nie był dalej rażony. Dopiero potem ocenia się stan, wzywa pomoc i wykonuje dalsze czynności.

Pełne wyjaśnienie:

Przy porażeniu prądem elektrycznym pierwszym i kluczowym działaniem jest uwolnienie poszkodowanego spod działania prądu, czyli przerwanie narażenia. Bez tego nie da się skutecznie pomagać, a ratownik może sam stać się ofiarą.

W praktyce oznacza to m.in. wyłączenie zasilania (wyłącznik, bezpiecznik, wyłączenie listwy), odłączenie wtyczki lub odciągnięcie przewodu/urządzenia w sposób izolowany (bez dotykania ciała poszkodowanego gołymi rękami, jeśli nadal jest pod napięciem). Dopiero po odłączeniu prądu należy ocenić przytomność i oddech, wezwać pomoc oraz prowadzić dalsze postępowanie adekwatne do stanu (np. resuscytację, jeśli brak oddechu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe jako pierwszy krok?

  • Opatrunek w miejscu porażenia – oparzenia mogą wystąpić, ale ich zaopatrywanie nie jest priorytetem, dopóki poszkodowany nadal jest rażony. Najpierw trzeba usunąć zagrożenie.
  • Dopływ świeżego powietrza – może być pomocny przy omdleniu lub duszności, ale w porażeniu prądem nie rozwiązuje głównego problemu i może odciągać uwagę od wyłączenia zasilania.
  • Zabezpieczenie przed utratą ciepła – to element opieki po zdarzeniu (profilaktyka wstrząsu/wychłodzenia), jednak nie jest pierwszą czynnością w sytuacji trwającego zagrożenia elektrycznego.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: najpierw bezpieczeństwo i przerwanie działania czynnika, potem ocena stanu i dalsza pomoc.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pierwszym krokiem jest przerwanie dopływu prądu i zadbanie o bezpieczeństwo ratownika. Najczęściej robi się to przez wyłączenie zasilania (wyłącznik, bezpiecznik) lub odłączenie wtyczki. Dopiero potem ocenia się stan poszkodowanego i wzywa pomoc.
Dotknięcie osoby będącej pod napięciem może spowodować, że prąd popłynie także przez ciało ratownika. To grozi kolejnym porażeniem i utrudnia skuteczną pomoc. Najpierw trzeba odłączyć zasilanie lub odsunąć źródło prądu w sposób izolowany.
Najbezpieczniej wyłączyć zasilanie w miejscu dostępnym dla ratownika: wyłącznik listwy, wyłącznik w rozdzielni lub bezpiecznik. Jeśli to możliwe, odłącz wtyczkę, nie dotykając poszkodowanego. Nie podejmuj działań, jeśli ryzyko dla Ciebie jest wysokie.
Po odłączeniu prądu sprawdź przytomność i oddech oraz wezwij pomoc (np. 112). Jeśli poszkodowany nie oddycha prawidłowo, rozpocznij resuscytację. Jeśli oddycha, ułóż go bezpiecznie, obserwuj i chroń przed wychłodzeniem do czasu przyjazdu służb.
Nie. Oparzenia można zabezpieczyć dopiero po przerwaniu działania prądu i ocenie stanu poszkodowanego. Priorytetem jest usunięcie zagrożenia i sprawdzenie funkcji życiowych. Oparzenia bywają groźne, ale nie są "pierwszym krokiem", gdy trwa narażenie.
Najczęstsze błędy to: próba odciągnięcia poszkodowanego gołymi rękami, skupienie się na opatrunku zamiast na odłączeniu prądu oraz zwlekanie z oceną oddechu. Błąd wynika często z stresu i automatycznych skojarzeń ("rana = opatrunek").
Może mieć znaczenie dopiero w dalszej opiece (komfort, omdlenie), ale nie zastępuje podstawowej zasady: najpierw odłącz prąd. W porażeniu prądem zagrożeniem jest m.in. zatrzymanie krążenia/oddechu, więc kluczowa jest szybka ocena stanu po przerwaniu narażenia.
Resuscytację rozpoczyna się wtedy, gdy po odłączeniu prądu poszkodowany jest nieprzytomny i nie oddycha prawidłowo. Porażenie prądem może powodować zaburzenia rytmu serca, dlatego ocena oddechu i szybkie wezwanie pomocy są szczególnie istotne.
Pomagają m.in.: używanie sprawnych kabli i listew, nieprzeciążanie gniazd, unikanie pracy mokrymi rękami, okresowe przeglądy sprzętu, porządek w okablowaniu oraz znajomość lokalizacji wyłączników i rozdzielni. To element praktycznego BHP w administracji.
Szukaj odpowiedzi, która dotyczy przerwania działania czynnika i bezpieczeństwa ratownika. Pozostałe czynności (opatrunek, koc, świeże powietrze) zwykle są drugorzędne i wykonuje się je później. Zwracaj uwagę na sformułowanie "pierwsza pomoc polega na…".
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "W porażeniu prądem najważniejsze jest przerwanie działania czynnika i ochrona ratownika."

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC) Guidelines 2021: First aid, Resuscitation (2021), DOI: 10.1016/j.resuscitation.2021.02.013
  • International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC): International first aid, resuscitation, and education guidelines 2020, https://www.ifrc.org/document/international-first-aid-resuscitation-and-education-guidelines-2020 (accessed 2026-02-18)
  • St John Ambulance: Electric shock – first aid advice, https://www.sja.org.uk/get-advice/first-aid-advice/electric-shock/ (accessed 2026-02-18)

Materiały:

  • Aktualne wytyczne pierwszej pomocy (ERC/organizacje ratownicze) – rozdział o porażeniu prądem
  • Materiały szkoleniowe BHP dla stanowisk biurowych – część o pierwszej pomocy
  • Kurs pierwszej pomocy z ćwiczeniami praktycznymi (bezpieczne odłączanie zasilania, ocena oddechu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego