KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 41.
Janina Odważna wpłaciła do banku 80 000 zł i założyła lokatę terminową na okres 6 miesięcy, oprocentowaną w wysokości 9% w stosunku rocznym. Po upływie terminu, na który lokata została założona, odsetki wyniosą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odsetki liczymy proporcjonalnie do czasu trwania lokaty (odsetki proste). Dla 6 miesięcy t = 6/12 = 0,5 roku. I = 80 000 × 0,09 × 0,5 = 80 000 × 0,045 = 3 600 zł. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pominięcia "pół roku" lub błędu w zapisie procentu.

Pełne wyjaśnienie:

Oprocentowanie 9% "w stosunku rocznym" oznacza, że w skali pełnego roku odsetki wyniosłyby 9% kapitału, przy założeniu stałej stopy i liczenia proporcjonalnego do czasu. Ponieważ lokata trwa 6 miesięcy, przyjmujemy czas t jako ułamek roku: 6/12 = 0,5.

Stosujemy wzór na odsetki proste:

I = K × r × t, gdzie:
K = 80 000 zł (kapitał),
r = 9% = 0,09 (stopa roczna),
t = 0,5 (czas w latach).

Obliczenie:
80 000 × 0,09 = 7 200 zł (to byłby zysk za cały rok),
7 200 × 0,5 = 3 600 zł (za pół roku).

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "7 200 zł" to efekt policzenia odsetek jak za 12 miesięcy i pominięcia skrócenia okresu do 6 miesięcy.
  • "720 zł" zwykle wynika z błędu w zapisie stopy procentowej (np. potraktowanie 9% jako 0,9% albo niepoprawne przestawienie przecinka).
  • "360 zł" odpowiadałoby odsetkom przy znacznie mniejszej stopie lub innym czasie; najczęściej to skutek podwójnego zaniżenia (zły procent i zły okres).

Na egzaminie warto najpierw policzyć odsetki roczne (tu 7 200 zł), a dopiero potem przeliczyć je na część roku. To ogranicza ryzyko pomyłki w ułamku czasu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przelicz czas na część roku: 6 miesięcy to 6/12 = 0,5. Następnie zastosuj odsetki proste: I = K × r × t, gdzie K to kapitał, r to stopa roczna (np. 9% = 0,09), a t to czas w latach.
Ponieważ oprocentowanie podano "w stosunku rocznym", czyli za 12 miesięcy. Aby policzyć odsetki za krótszy okres, trzeba zamienić go na ułamek roku. Dla 6 miesięcy jest to 6/12, dla 3 miesięcy 3/12 itd.
Oznacza, że przy założeniu stałej stopy, za pełny rok odsetki wyniosłyby 80 000 × 0,09 = 7 200 zł. Jeśli okres jest krótszy (np. pół roku), ten wynik trzeba jeszcze proporcjonalnie przeliczyć na czas trwania lokaty.
Najczęściej, jeśli nie ma informacji o kapitalizacji w trakcie okresu (np. miesięcznej), przyjmuje się odsetki proste i liczenie proporcjonalne do czasu. Procent składany wymaga danych o częstotliwości kapitalizacji lub dopisywania odsetek.
Wynik 7 200 zł byłby poprawny, gdyby lokata trwała 12 miesięcy (pełny rok) przy kapitale 80 000 zł i stopie 9% rocznie, a naliczanie było proporcjonalne bez dodatkowych warunków.
Najczęstsze pomyłki to: brak przeliczenia miesięcy na lata, wpisanie 9 zamiast 0,09, policzenie odsetek za rok zamiast za pół roku oraz mechaniczne dzielenie/mnożenie przez 12 bez sprawdzenia, czy stopa jest roczna.
Nie zawsze. W praktyce mogą wpływać m.in. zasady kapitalizacji, liczba dni w okresie (naliczanie dzienne) oraz potrącenia podatkowe. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle obowiązuje uproszczony model obliczeń podany w treści.
Procent zamieniasz, dzieląc przez 100: 9% = 9/100 = 0,09. Szybka kontrola: 10% z 80 000 to 8 000, więc 9% powinno dać 7 200 — wynik zbliżony i sensowny.
Zamień czas na ułamek roku: 3 miesiące to 3/12 = 0,25. Potem licz odsetki proste: I = K × r × 0,25. Metoda jest identyczna jak dla 6 miesięcy, zmienia się tylko wartość t.
Powinien umieć przeliczać oprocentowanie roczne na krótszy okres, stosować wzór na odsetki proste, poprawnie zamieniać procenty na ułamki dziesiętne oraz interpretować wyniki (czy dotyczą roku, pół roku, miesiąca) i ocenić ich sensowność.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Odsetki liczymy proporcjonalnie do czasu trwania lokaty (odsetki proste)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Odsetki - dostęp 2026-02-27
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Simple_interest - accessed 2026-02-27
  • https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw rachunkowości i finansów (dział: procenty i odsetki)
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z procentów i odsetek prostych
  • Kalkulatory i poradniki bankowe wyjaśniające oprocentowanie nominalne i naliczanie odsetek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego