KWALIFIKACJA MED5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 14.
Jeden z parametrów charakteryzujących głośnik, który jest przetwornikiem elektroakustycznym, to pasmo przenoszenia, czyli zakres
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pasmo przenoszenia przetwornika (np. głośnika) opisuje, jakie składowe sygnału o różnych częstotliwościach może on skutecznie przenosić/odtwarzać. Dlatego jest to zakres częstotliwości, a nie zakres napięć ani wartości ciśnienia czy natężenia akustycznego.

Pełne wyjaśnienie:

Pasmo przenoszenia (często spotkasz też określenie "pasmo częstotliwości") to parametr opisujący, w jakim zakresie częstotliwości dany element toru elektroakustycznego przenosi sygnał z akceptowalnym tłumieniem i zniekształceniami. Dla głośnika oznacza to, jakie częstotliwości potrafi on odtworzyć w sposób użyteczny – od niskich (bas) do wysokich (tony wysokie).

To pojęcie jest powiązane z charakterystyką częstotliwościową (odpowiedź amplitudowa w funkcji częstotliwości): na osi poziomej masz częstotliwość, a na pionowej poziom wyjściowy (np. poziom dźwięku). Z tego powodu, gdy pytanie mówi "pasmo przenoszenia, czyli zakres…", właściwym uzupełnieniem jest zakres częstotliwości.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "zakres napięć elektrycznych" – napięcie to wielkość elektryczna opisująca amplitudę sygnału. Można mówić o dopuszczalnym poziomie napięcia na wejściu, ale to nie definiuje pasma przenoszenia.
  • "zakres ciśnień akustycznych" – ciśnienie akustyczne (SPL) opisuje poziom głośności w danym punkcie i warunkach. To nie jest oś, po której wyznacza się "pasmo"; ciśnienie zależy m.in. od częstotliwości, ale nie stanowi definicji pasma.
  • "zakres natężeń akustycznych" – natężenie akustyczne dotyczy mocy fali na jednostkę powierzchni. Podobnie jak ciśnienie, jest to wielkość opisująca poziom energii, a nie zakres częstotliwości przenoszenia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się różne wielkości fizyczne, sprawdź, z jaką osią/zmienną zwykle kojarzy się dany parametr. "Pasmo" w technice niemal zawsze odnosi się do częstotliwości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pasmo przenoszenia głośnika to zakres częstotliwości, które głośnik potrafi odtworzyć w sposób użyteczny (z akceptowalnym spadkiem poziomu i zniekształceniami). Najczęściej podaje się je jako dolną i górną granicę w hercach.
Pasmo przenoszenia mówi jakie częstotliwości są przenoszone, a SPL/ciśnienie akustyczne mówi jak duży poziom dźwięku uzyskasz. SPL może się zmieniać z częstotliwością, ale nie definiuje "pasma" – pasmo to oś częstotliwości.
Napięcie opisuje amplitudę sygnału elektrycznego na wejściu/wyjściu. "Pasmo" w elektronice i akustyce dotyczy tego, dla jakich częstotliwości układ działa poprawnie. Zakres napięć może dotyczyć dopuszczalnych poziomów, ale to inny parametr.
W protetyce słuchu ważne jest, czy tor prezentacji dźwięku (np. słuchawki, głośniki, przetworniki) obejmuje częstotliwości istotne dla mowy i sygnałów testowych. Ograniczone pasmo może zafałszować odsłuch, dobór wzmocnienia lub wyniki prezentacji bodźców.
Granice podane w Hz (np. dolna i górna) określają, od jakiej do jakiej częstotliwości przetwornik przenosi sygnał na akceptowalnym poziomie. Poza tym zakresem sygnał jest zwykle mocno tłumiony albo rosną zniekształcenia, więc odsłuch staje się nieadekwatny.
Nie do końca. Charakterystyka częstotliwościowa opisuje, jak zmienia się poziom wyjściowy w funkcji częstotliwości (cały wykres). Pasmo przenoszenia to zwykle wycinek tej charakterystyki: zakres częstotliwości, w którym spełnione jest dane kryterium poprawnej pracy.
Najczęściej mylone są wielkości "poziomowe": napięcie, ciśnienie akustyczne i natężenie. Są związane z amplitudą/energią sygnału, więc brzmią wiarygodnie. W pytaniach o "pasmo" kluczowe jest rozpoznanie, że chodzi o częstotliwość.
Ma znaczenie wtedy, gdy prezentujesz bodźce o wysokich lub niskich częstotliwościach albo gdy ważna jest wierność widma (np. sygnały mowy). Jeśli przetwornik ucina część pasma, badany może reagować inaczej, bo bodziec realnie różni się od założonego.
Sprawdź podany zakres w Hz oraz warunki pomiaru (np. odległość, obudowa, poziom odniesienia). Sam zakres bez warunków bywa mylący. Dobrą praktyką jest też spojrzenie na wykres charakterystyki częstotliwościowej, bo pokazuje nierówności w paśmie.
Wypatruj słów "pasmo", "przenoszenie" lub "charakterystyka częstotliwościowa". To prawie zawsze wskazuje na częstotliwość. Gdy w odpowiedziach są napięcia/ciśnienia/natężenia, potraktuj je jako typowe "pułapki" związane z amplitudą sygnału.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pasmo przenoszenia przetwornika (np. głośnika) opisuje, jakie składowe sygnału o różnych częstotliwościach może on skutecznie przenosić/odtwarzać.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pasmo przenoszenia" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pasmo_przenoszenia (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN): "Frequency response" – https://en.wikipedia.org/wiki/Frequency_response (accessed 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy akustyki i elektroakustyki (rozdziały o charakterystyce częstotliwościowej i pasmie przenoszenia)
  • Instrukcje/poradniki producentów sprzętu audiometrycznego – interpretacja parametrów toru audio
  • Materiały dydaktyczne z fizyki fal i sygnałów (częstotliwość, amplituda, widmo)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego