KWALIFIKACJA TWO5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 12.
Jedną z wad spawalniczych możliwych do wykrycia podczas wizualnej kontroli spoin są podtopienia.
Którym numerem oznaczono tę wadę na przedstawionych szkicach?
Ilustracja przedstawia trzy szkice techniczne związane z wadami spawalniczymi, które mogą być wykryte podczas wizualnej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podtopienie to zewnętrzna niezgodność kształtu: rowek/wgłębienie w materiale rodzimym wzdłuż brzegu lica spoiny. W kontroli wizualnej VT rozpoznaje się je właśnie po ubytku przy krawędzi spoiny, a na szkicach taki rowek oznaczono numerem 5.

Pełne wyjaśnienie:

Podtopienie (undercut) jest niezgodnością spawalniczą zaliczaną do grupy niezgodności kształtu i wymiaru. Ma postać rowka lub wgłębienia w materiale rodzimym, biegnącego wzdłuż brzegu lica spoiny, tuż przy granicy materiału podstawowego i spoiny. Ponieważ jest to wada powierzchniowa, może być wykrywana w badaniu VT (kontrola wizualna).

Na przedstawionych przekrojach numer 5 wskazuje właśnie taki charakterystyczny ubytek: nie jest to nadmiar spoiny, lecz wyżłobienie w materiale podstawowym przy krawędzi lica. To odpowiada definicji podtopienia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1 – oznacza niezgodność związaną z granią (np. brak przetopu/przyklejenie). To wada wewnętrzna w strefie połączenia, a nie rowek na brzegu lica.
  • 3 – wskazuje inną niezgodność geometryczną niż podtopienie; nie dotyczy typowego ubytku materiału rodzimego wzdłuż lica.
  • 4 – odnosi się do nadmiaru materiału (np. nawis). Nawis jest "wypływem" spoiny poza zarys złącza, podczas gdy podtopienie jest ubytkiem w materiale podstawowym.

Znaczenie praktyczne: podtopienie zmniejsza efektywny przekrój nośny i tworzy karb (koncentrację naprężeń), co w konstrukcjach kadłubów narażonych na obciążenia dynamiczne może sprzyjać pęknięciom zmęczeniowym i przyspieszonej korozji. Typowe przyczyny to m.in. zbyt wysoki prąd, zbyt duża prędkość spawania, zbyt długi łuk i niewłaściwy kąt prowadzenia elektrody/uchwytu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podtopienie to rowek lub wgłębienie w materiale rodzimym wzdłuż brzegu lica spoiny. Jest wadą zewnętrzną, widoczną w kontroli wizualnej VT, i osłabia przekrój złącza oraz zwiększa koncentrację naprężeń.
Szukaj ubytku materiału podstawowego tuż przy krawędzi lica spoiny: wygląda jak wąski rowek biegnący równolegle do spoiny. To nie jest nadlew spoiny, tylko "wyżłobienie" w blasze/elemencie obok spoiny.
Podtopienie zmniejsza efektywny przekrój nośny i tworzy karb, czyli miejsce koncentracji naprężeń. Przy obciążeniach dynamicznych kadłuba może to inicjować pęknięcia zmęczeniowe, a dodatkowo sprzyjać korozji w strefie ubytku.
Najczęściej wynikają z nieprawidłowych parametrów i techniki spawania: zbyt wysoki prąd, zbyt duża prędkość spawania, zbyt długi łuk oraz niewłaściwy kąt prowadzenia elektrody/uchwytu. Często towarzyszy im "ściąganie" jeziorka z brzegu.
Podtopienie to ubytkowy rowek w materiale rodzimym przy brzegu lica spoiny. Nawis to nadmiarowy "wypływ" metalu spoiny poza zarys złącza, zwykle bez prawidłowego wtopienia. To przeciwne zjawiska: ubytek vs nadlew.
Wiele podtopień widać bezpośrednio, ale do rzetelnej oceny potrzebne są dobre warunki oświetlenia, czysta powierzchnia i właściwy kąt obserwacji. Czasem stosuje się też proste szablony spawalnicze do oceny głębokości rowka.
Najczęściej mylą podtopienie z nawisem (bo oba są przy krawędzi spoiny) albo skupiają się na wadach wewnętrznych (pęcherze, wtrącenia) zamiast na brzegu lica. Błąd wynika z patrzenia na "kształt spoiny" bez rozróżnienia: ubytek czy nadlew.
Norma PN-EN ISO 6520-1 zalicza podtopienie do niezgodności z grupy 5, czyli niezgodności kształtu i wymiaru. W praktyce oznacza to, że jest to wada geometryczna widoczna na powierzchni złącza.
Podtopienie jest wadą zewnętrzną, ponieważ dotyczy powierzchni złącza i materiału rodzimego przy licu spoiny. Dlatego typowo wykrywa się je w badaniu wizualnym VT, bez konieczności badań objętościowych.
Ucz się "po cechach" wady: gdzie powstaje (lico, grań, wnętrze), czy jest ubytkiem czy nadmiarem oraz jaki ma kształt (rowek, pęcherz, wtrącenie). Pomagają atlasy wad i porównywanie przekrojów doczołowych oraz pachwinowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 35% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Podtopienie to zewnętrzna niezgodność kształtu: rowek/wgłębienie w materiale rodzimym wzdłuż brzegu lica spoiny."

Źródła:

  • PN-EN ISO 6520-1:2009, "Spawanie i procesy pokrewne – Klasyfikacja geometrycznych niezgodności spawalniczych w metalach – Część 1: Spawanie", PKN
  • PN-EN ISO 5817, "Spawanie — Złącza spawane łukowo w stali, niklu, tytanie i ich stopach (z wyłączeniem spawania wiązką) — Poziomy jakości niezgodności", PKN

Materiały:

  • PN-EN ISO 6520-1:2009 – katalog i nazewnictwo niezgodności spawalniczych
  • PN-EN ISO 5817 – poziomy jakości i przykładowe kryteria akceptacji niezgodności
  • Podręczniki/sprawozdania z zajęć praktycznych: identyfikacja wad zewnętrznych na spoinach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego