KWALIFIKACJA TDR1 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 26.
Jednostką momentu obrotowego silnika jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moment obrotowy (moment siły) w układzie SI wyraża się w niutonometrach, czyli N·m (często zapisywane jako "Nm"). Pozostałe jednostki dotyczą innych wielkości: MPa i PSI opisują ciśnienie, a KM jest jednostką mocy.

Pełne wyjaśnienie:

Moment obrotowy silnika to w praktyce moment siły działający na wał korbowy. W mechanice moment definiuje się jako iloczyn siły i ramienia: M = F · r. Z tego wynika jednostka w układzie SI: siła ma jednostkę niuton (N), a ramię metr (m), więc moment ma jednostkę N·m (często w danych technicznych spotkasz zapis "Nm").

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • MPa (megapaskal) to jednostka ciśnienia lub naprężenia. W motoryzacji pojawia się np. przy ciśnieniu doładowania, ciśnieniu wtrysku czy sprężaniu, ale nie opisuje momentu.
  • PSI to również jednostka ciśnienia, często stosowana np. do opon lub w układach pneumatycznych/hydraulicznych. To inna wielkość fizyczna niż moment.
  • KM (konie mechaniczne) to jednostka mocy. Moc i moment są powiązane, ale nie są tym samym: silnik może mieć wysoki moment przy niższych obrotach, a moc rośnie wraz z obrotami przy danym momencie. Dlatego nie wolno mylić jednostek mocy z jednostką momentu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz jednostki typu MPa lub PSI, myśl "ciśnienie", a gdy pojawia się KM (lub kW), myśl "moc". Dla momentu obrotowego szukaj N·m.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moment obrotowy to miara "siły skręcającej" działającej na wał silnika. W ujęciu fizycznym jest to moment siły, czyli iloczyn siły i ramienia działania. W praktyce opisuje, jak "mocno" silnik potrafi obracać układ napędowy przy danych obrotach.
W układzie SI jednostką momentu obrotowego jest niutonometr, zapisywany jako N·m (często spotyka się też zapis "Nm"). Wynika to z definicji momentu: M = F · r, gdzie F ma jednostkę N, a r ma jednostkę m.
KM (konie mechaniczne) to jednostka mocy, a nie momentu. Moment opisuje zdolność do "obracania" (N·m), natomiast moc mówi, jak szybko wykonywana jest praca. Parametry są powiązane, ale nie wolno zamieniać ich jednostek.
W praktyce motoryzacyjnej "Nm" jest skróconym zapisem tej samej jednostki co "N·m", czyli niutonometra. Poprawny zapis jednostki momentu to N·m (z kropką lub znakiem mnożenia), ale w specyfikacjach często spotkasz uproszczenie "Nm".
MPa i PSI to jednostki ciśnienia. Mogą dotyczyć np. ciśnienia w oponach (często PSI), ciśnienia doładowania lub ciśnienia w układzie wtryskowym (często MPa). Nie są jednostkami momentu obrotowego.
Na wykresach silnika moment jest zwykle podany w N·m, a moc w kW lub KM. Moment często osiąga maksimum wcześniej (przy niższych obrotach), a moc rośnie dłużej wraz z obrotami. Klucz to zawsze sprawdzić jednostkę osi/legendy.
W pojazdach ciężarowych liczy się zdolność ruszania z obciążeniem i utrzymania prędkości pod górę. Wysoki moment (N·m) przy niższych obrotach ułatwia ruszanie, zmniejsza potrzebę częstej zmiany biegów i lepiej współpracuje z przełożeniami skrzyni oraz mostu napędowego.
Najczęstsze pomyłki to: wybór KM zamiast N·m (mylenie mocy z momentem), wybór MPa/PSI (mylenie z ciśnieniem) oraz traktowanie "często spotykanej" jednostki jako poprawnej bez sprawdzenia, jakiej wielkości dotyczy.
Najprościej użyć analizy wymiarowej: moment to siła × ramię, więc jednostka musi być "N razy m". Jeśli widzisz jednostki ciśnienia (Pa, MPa, PSI) lub mocy (kW, KM), to nie jest moment. Dla momentu szukaj N·m.
Moment pojawia się w danych silnika oraz przy dokręcaniu połączeń śrubowych (moment dokręcania podawany w N·m). W obu przypadkach chodzi o kontrolę "siły skręcającej": w silniku opisuje możliwości napędu, a przy śrubach zapewnia poprawny i bezpieczny montaż.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że moment obrotowy (moment siły) w układzie SI wyraża się w niutonometrach, czyli N·m (często zapisywane jako "Nm").

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI), 9th edition (2019), SI Brochure – rozdziały o jednostkach pochodnych i analizie wymiarowej (moment jako N·m). https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-01)
  • NIST, Units of Measurement – sekcje dot. torque (momentu obrotowego) i jednostek (N·m, lbf·ft). https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyclopaedia Britannica, hasło "torque" – definicja momentu i związek z iloczynem siły i ramienia (jednostka N·m). https://www.britannica.com/science/torque (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik podstaw mechaniki/techniki w pojazdach: rozdział o momencie siły i jednostkach
  • Instrukcje obsługi pojazdów i dane katalogowe producentów (sekcja: moment obrotowy i moc)
  • Materiały metrologiczne o układzie SI i jednostkach pochodnych (moment N·m)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego