KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 27.
Jednostka produkcyjna ewidencjonująca koszty w układzie funkcjonalnym, na koncie "Koszty działalności podstawowej" powinna ująć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W układzie funkcjonalnym koszty grupuje się według funkcji: produkcja, sprzedaż, zarząd.
Konto "Koszty działalności podstawowej" obejmuje koszty bezpośrednio związane z wytwarzaniem, dlatego ujmuje się na nim rozchód materiałów do produkcji (wydanie z magazynu). Opłaty bankowe, delegacje kadr i ubezpieczenie ogólne to koszty zarządu/finansowe.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie funkcjonalnym koszty ujmuje się według tego, jaką funkcję pełnią w jednostce. W praktyce jednostek produkcyjnych wyróżnia się przede wszystkim koszty związane z:

  • działalnością podstawową (wytwarzanie produktów),
  • sprzedażą (dystrybucja, marketing, obsługa sprzedaży),
  • zarządem (administracja i ogólne utrzymanie jednostki).

Dlatego pozycja "wydanie materiałów z magazynu do produkcji" jest właściwa dla konta "Koszty działalności podstawowej", ponieważ dotyczy bezpośrednio procesu wytwarzania. Rozchód materiałów do produkcji jest typowym kosztem produkcyjnym, często dokumentowanym rozchodem wewnętrznym (RW) i ujmowanym jako koszt produkcji.

Pozostałe odpowiedzi nie spełniają kryterium związku z wytwarzaniem:

  • "prowizje pobierane przez bank za prowadzenie konta" mają charakter ogólny (obsługa finansowa) i nie są kosztem produkcji; nie zwiększają kosztu wytworzenia produktu.
  • "podróże służbowe pracowników działu kadr" dotyczą funkcji administracyjnej (zarząd/kadry), a nie bezpośrednio wytwarzania; nawet jeśli wpływają na funkcjonowanie firmy, nie są kosztem działalności podstawowej.
  • "ubezpieczenie całej jednostki" jest kosztem ogólnym, dotyczącym całej organizacji, więc klasyfikuje się je jako koszt zarządu (ogólnozakładowy), a nie koszt produkcyjny.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: jeżeli koszt dotyczy bezpośrednio produkcji (materiały, płace produkcyjne, energia i amortyzacja maszyn produkcyjnych), trafia do kosztów działalności podstawowej. Koszty administracji, finansów, kadr i ogólne ubezpieczenia zwykle nie są kosztami produkcji w układzie funkcjonalnym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób ujmowania kosztów według tego, jaką funkcję pełnią w jednostce (np. produkcja, sprzedaż, zarząd), a nie według rodzaju kosztu. Ułatwia ustalanie kosztu wytworzenia, analizę rentowności i kontrolę kosztów poszczególnych obszarów działalności.
Są to koszty bezpośrednio związane z wytwarzaniem, np. zużycie materiałów do produkcji, wynagrodzenia pracowników produkcyjnych, energia na cele produkcyjne czy amortyzacja maszyn produkcyjnych. Wspólną cechą jest bezpośredni związek z procesem powstawania produktu.
Ponieważ rozchód materiałów do produkcji oznacza ich zużycie w procesie wytwarzania. To typowy koszt produkcyjny, który w układzie funkcjonalnym przypisuje się do działalności podstawowej. Dzięki temu materiały zwiększają koszt wytworzenia produktu, a nie koszty zarządu.
Najczęściej nie. Prowizje bankowe dotyczą obsługi finansowej jednostki i mają charakter ogólny, więc nie są bezpośrednio związane z wytwarzaniem produktu. W układzie funkcjonalnym zwykle ujmuje się je jako koszty zarządu lub koszty finansowe, zależnie od przyjętych zasad ewidencji.
Koszty delegacji pracowników kadr dotyczą funkcji administracyjnej, więc w układzie funkcjonalnym zalicza się je do kosztów zarządu. Kluczowe jest to, że dział kadr nie wytwarza produktów, tylko wspiera organizację od strony administracyjno-personalnej.
Ubezpieczenie całej jednostki ma charakter ogólny i dotyczy wielu obszarów, nie tylko procesu wytwarzania. Nie da się go jednoznacznie przypisać do konkretnego produktu lub wydziału produkcyjnego, dlatego w układzie funkcjonalnym traktuje się je jako koszt zarządu (ogólnozakładowy).
Warto zadać sobie pytanie: czy koszt powstaje po to, aby wytworzyć produkt (materiały, płace produkcyjne, maszyny, energia produkcyjna), czy raczej służy funkcjonowaniu firmy jako całości (kadry, księgowość, bank, ubezpieczenia ogólne). Ten prosty filtr zwykle wystarcza.
Najczęściej wyróżnia się: koszty działalności podstawowej (produkcja/usługi), koszty sprzedaży (dystrybucja, marketing, obsługa klienta) oraz koszty zarządu (administracja, utrzymanie biura, koszty ogólne). Dokładny podział zależy od polityki rachunkowości.
Zasadniczo wtedy, gdy materiały zostaną wydane do produkcji, czyli zaczynają być zużywane w procesie wytwarzania. Sam zakup materiałów nie jest jeszcze kosztem funkcjonalnym produkcji, dopóki materiały pozostają w zapasie. Dopiero rozchód do produkcji uzasadnia ujęcie kosztu.
Częsty błąd to wrzucanie wszystkich wydatków do "kosztów działalności podstawowej", bo brzmią najważniej. Drugi błąd to mylenie kosztów ogólnych (ubezpieczenia, bank, administracja) z produkcją. Pomaga konsekwentne rozdzielenie: koszty wytwarzania vs koszty utrzymania i zarządzania firmą.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Opłaty bankowe, delegacje kadr i ubezpieczenie ogólne to koszty zarządu/finansowe."

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości z 1994 r., tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 120, art. 28 ust. 1 pkt 4

Materiały:

  • Komentarze i opracowania dydaktyczne do Ustawy o rachunkowości (część dotycząca kosztów i wyceny)
  • Podręczniki z rachunkowości finansowej i rachunku kosztów (rozdziały o ewidencji kosztów w układzie funkcjonalnym)
  • Zadania egzaminacyjne i arkusze próbne z klasyfikacji kosztów (produkcja/sprzedaż/zarząd)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego