KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 3.
Jednym z elementów oceny poziomu samodzielności podopiecznego według skali Barthel jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala Barthel ocenia podstawowe czynności dnia codziennego (samoobsługę), takie jak jedzenie, przemieszczanie się, ubieranie czy korzystanie z toalety.
Punkty nie dotyczą czynności złożonych (np. telefon, zakupy, pieniądze), które typowo oceniają inne narzędzia (IADL).

Pełne wyjaśnienie:

Skala Barthel (indeks Barthel) służy do oceny poziomu samodzielności w podstawowych czynnościach życia codziennego, czyli w obszarze samoobsługi i podstawowej mobilności. Obejmuje ona takie elementy jak m.in. jedzenie, przemieszczanie się, transfer (np. z łóżka na krzesło), higiena osobista, ubieranie się, kontrola zwieraczy oraz korzystanie z toalety/WC. Dlatego odpowiedź "korzystanie z WC" pasuje do skali Barthel.

Pozostałe propozycje to przykłady czynności bardziej złożonych, wymagających planowania, organizacji i funkcjonowania w środowisku społecznym. Takie aktywności częściej są analizowane w narzędziach typu IADL (czynności instrumentalne), a nie w podstawowej skali ADL:

  • "Korzystanie z telefonu" – dotyczy kompetencji komunikacyjnych i funkcjonowania w środowisku; nie jest typową podstawową czynnością samoobsługi ocenianą w Barthel.
  • "Gospodarowanie pieniędzmi" – wymaga sprawności poznawczej i umiejętności organizacyjnych; to obszar oceny samodzielności społecznej/instrumentalnej, a nie podstawowej samoobsługi.
  • "Robienie zakupów spożywczych" – wymaga poruszania się w środowisku, planowania i interakcji; jest to czynność instrumentalna, a nie podstawowa.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się czynności typu toaleta, mycie, jedzenie, ubieranie, przemieszczanie się – to najczęściej są one związane z ADL i skalą Barthel. Jeśli widzisz telefon, zakupy, pieniądze, prowadzenie domu – to zwykle obszar IADL i innych skal oceny funkcjonowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala Barthel to narzędzie oceny samodzielności w podstawowych czynnościach dnia codziennego. W DPS pomaga określić, w jakich obszarach podopieczny wymaga wsparcia (np. toaleta, ubieranie, poruszanie się) oraz jak monitorować zmiany sprawności w czasie.
Ocena dotyczy samoobsługi i podstawowej mobilności, np. jedzenia, przemieszczania się, ubierania, higieny, korzystania z toalety oraz kontroli zwieraczy. Są to czynności niezbędne do podstawowego funkcjonowania, a nie zadania organizacyjne typu zakupy.
Korzystanie z toalety jest podstawową czynnością samoobsługową (ADL), bezpośrednio wpływającą na zależność podopiecznego od opiekuna. Skala Barthel koncentruje się właśnie na takich czynnościach, które determinują konieczność pomocy w codziennym funkcjonowaniu.
Nie, korzystanie z telefonu to czynność bardziej złożona (instrumentalna), zależna m.in. od sprawności poznawczej i komunikacyjnej. Skala Barthel skupia się na podstawowych czynnościach samoobsługowych, takich jak toaleta, mycie, ubieranie czy transfer.
ADL to podstawowe czynności samoobsługi (np. toaleta, jedzenie, ubieranie). IADL to czynności instrumentalne, wymagające organizacji i funkcjonowania w środowisku (np. zakupy, gospodarowanie pieniędzmi, telefon). Skala Barthel dotyczy głównie ADL.
Najczęstszy błąd to mylenie skali Barthel z oceną IADL: uczniowie wybierają telefon, zakupy lub pieniądze, bo też kojarzą je z "samodzielnością". Warto zapamiętać, że Barthel mierzy przede wszystkim samoobsługę i podstawową mobilność.
Najczęściej przy przyjęciu podopiecznego, po istotnym zdarzeniu zdrowotnym (np. upadek, infekcja, zaostrzenie choroby), w trakcie rehabilitacji oraz okresowo do monitorowania postępów lub pogorszenia. Wynik ułatwia planowanie zakresu pomocy.
Wynik wskazuje obszary największej zależności i priorytety wsparcia. Jeśli podopieczny ma trudności z toaletą lub transferem, plan opieki uwzględnia asekurację, sprzęt pomocniczy, częstsze kontrole i działania profilaktyczne (np. przeciw odleżynom).
To uporządkowane określenie, w jakim stopniu osoba potrafi wykonać podstawowe czynności bez pomocy. W opiece długoterminowej przekłada się to na bezpieczeństwo, ryzyko upadku, potrzebę nadzoru i zakres czynności wykonywanych przez opiekuna.
Ucz się przez porównania: wypisz czynności typowe dla ADL (toaleta, jedzenie, ubieranie, mycie, transfer, chodzenie) i osobno dla IADL (telefon, zakupy, pieniądze). Następnie trenuj na opisach przypadków: dopasuj deficyt do właściwej kategorii czynności.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Mahoney F.I., Barthel D.W., "Functional Evaluation: The Barthel Index", Maryland State Medical Journal, 1965.
  • Collin C., Wade D.T., Davies S., Horne V., "The Barthel ADL Index: a reliability study", International Disability Studies, 1988.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z opieki długoterminowej oraz geriatrii omawiające skale funkcjonalne
  • Materiały szkoleniowe DPS/ZOZ dotyczące oceny ADL i planu opieki
  • Artykuły przeglądowe o zastosowaniu indeksu Barthel w ocenie niesamodzielności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego