KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 5.
Jednym ze wskaźników określających trwałość tkaniny jest odporność na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odporność na ścieranie jest klasycznym wskaźnikiem trwałości tkaniny, bo opisuje tempo zużycia materiału podczas tarcia w użytkowaniu (np. przetarcia na kolanach, łokciach). "Pilling" dotyczy mechacenia, "mięcie" zagnieceń, a "wybarwienia" zmian barwy, więc nie mierzą bezpośrednio ubytku struktury tkaniny.

Pełne wyjaśnienie:

Trwałość tkaniny w odzieży rozumie się przede wszystkim jako jej odporność na typowe obciążenia eksploatacyjne. Jednym z najważniejszych i najczęściej ocenianych parametrów jest odporność na ścieranie, ponieważ tarcie występuje niemal zawsze: podczas chodzenia, siadania, noszenia plecaka czy pracy w odzieży roboczej. Niska odporność na ścieranie prowadzi do przetarć, przerzedzeń, a w konsekwencji do dziur i utraty funkcjonalności wyrobu.

Odpowiedź "ścieranie" jest poprawna, bo bezpośrednio opisuje mechaniczne zużycie materiału i pozwala przewidywać, jak długo tkanina zachowa wytrzymałość i wygląd w miejscach narażonych na tarcie (kolana, łokcie, krawędzie kieszeni, mankiety).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe w tym ujęciu:

  • "pilling" oznacza skłonność do mechacenia i tworzenia kulek na powierzchni. To ważna cecha estetyczna, ale nie musi oznaczać szybkiego przetarcia czy ubytku materiału.
  • "mięcie" dotyczy podatności na zagniecenia i zdolności do ich samoistnego zanikania. Wpływa na wygląd odzieży i wymagania prasowania, lecz nie jest podstawowym miernikiem mechanicznej trwałości tkaniny.
  • "wybarwienia" odnoszą się do zmian barwy, odbarwień lub utraty intensywności koloru (np. po praniu, świetle). To obszar trwałości barwy, a nie odporności materiału na ubytek włókien wskutek tarcia.

W praktyce krawieckiej odporność na ścieranie pomaga dobrać tkaninę do przeznaczenia wyrobu: inne wymagania ma odzież elegancka noszona okazjonalnie, a inne spodnie codzienne, fartuch czy elementy mundurowe. Przy nauce do egzaminu warto kojarzyć: ścieranie = trwałość mechaniczna, natomiast pilling/mięcie/wybarwienia to głównie cechy wyglądu i komfortu użytkowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odporność na ścieranie to zdolność tkaniny do znoszenia tarcia bez przetarć, przerzedzeń i ubytku włókien. W odzieży przekłada się na to, jak szybko materiał zużyje się w miejscach intensywnego kontaktu, np. na kolanach, łokciach, przy kieszeniach.
Tarcie występuje w prawie każdym użytkowaniu odzieży (ruch, siedzenie, noszenie torby). Jeśli tkanina ma słabą odporność na ścieranie, szybko traci strukturę i powstają przetarcia. Dlatego ten parametr dobrze przewiduje realną żywotność wyrobu odzieżowego.
Pilling to skłonność do tworzenia kulek i mechacenia na powierzchni tkaniny. Pogarsza wygląd, ale nie zawsze oznacza szybkie przetarcie czy dziury. Trwałość mechaniczna dotyczy ubytku materiału (np. ścierania), a pilling jest głównie problemem estetycznym powierzchni.
Odporność na mięcie mówi, czy tkanina łatwo się gniecie i czy zagniecenia znikają po czasie lub prasowaniu. Odporność na ścieranie dotyczy ubytku włókien wskutek tarcia i powstawania przetarć. To różne cechy: jedna związana z wyglądem po zgięciu, druga z zużyciem od tarcia.
Wybarwienia to zmiany koloru: odbarwienia, spłowienie lub nierówna barwa, np. po praniu, działaniu światła czy potu. To obszar trwałości barwy, a nie bezpośredni miernik mechanicznej trwałości. Tkanina może mieć trwały splot, a jednocześnie tracić intensywność koloru.
Najczęściej zużywają się miejsca narażone na stałe tarcie: kolana spodni, łokcie rękawów, krawędzie kieszeni, wewnętrzne strony ud, mankiety oraz okolice pasa. Dlatego przy projektowaniu warto przewidywać wzmocnienia albo dobór tkanin o wyższej odporności na ścieranie.
Wpływa m.in. rodzaj włókien, gęstość i typ splotu, skręt przędzy, gramatura, a także wykończenie (apretura). Zwykle gęstsze i bardziej zwarte struktury lepiej znoszą tarcie. W praktyce porównuje się materiały o podobnym przeznaczeniu, bo sama gramatura nie zawsze przesądza o trwałości.
Nie zawsze. Pilling zależy od rodzaju włókien i budowy przędzy; niektóre materiały mogą mechacić się mimo przyzwoitej wytrzymałości na przetarcia. W ocenie jakości warto rozdzielić: trwałość mechaniczna (np. ścieranie) oraz wygląd powierzchni (pilling, zmechacenia).
Częsty błąd to wybór cechy "brzmiącej jak zużycie" (np. pilling), mimo że pytanie dotyczy wskaźnika trwałości mechanicznej. Innym błędem jest mylenie trwałości barwy (wybarwienia) z trwałością samej struktury tkaniny. Pomaga kojarzenie: tarcie = ścieranie.
Ułóż cechy w grupy: mechaniczne (ścieranie, rozdarcie), estetyczne powierzchni (pilling), komfort i wygląd po zgięciu (mięcie) oraz kolor (wybarwienia). Do każdej grupy dopisz przykład z odzieży. Takie mapowanie pojęć zmniejsza ryzyko pomyłek na pytaniach jednokrotnego wyboru.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Odporność na ścieranie jest klasycznym wskaźnikiem trwałości tkaniny, bo opisuje tempo zużycia materiału podczas tarcia w użytkowaniu (np. przetarcia na kolanach, łokciach)."

Źródła:

  • ISO 12947-1:1998, Textiles — Determination of abrasion resistance of fabrics by the Martindale method — Part 1: Martindale abrasion testing apparatus
  • ISO 12945-2:2020, Textiles — Determination of fabric propensity to surface fuzzing and to pilling — Part 2: Modified Martindale method
  • ISO 105 (series), Textiles — Tests for colour fastness (seria norm dotyczących trwałości barwy tkanin)

Materiały:

  • Podręczniki z materiałoznawstwa odzieżowego (działy: właściwości użytkowe tkanin)
  • Materiały dydaktyczne o badaniach wyrobów włókienniczych (odporność na ścieranie, pilling, zagniecenia, trwałość barwy)
  • Instrukcje laboratoriów szkolnych dotyczące oceny tkanin w warunkach użytkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego