KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 9.
Jesienne poszukiwania szkodników pierwotnych sosny służą do oceny zagrożenia drzewostanów sosnowych ze strony
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jesienne poszukiwania w drzewostanach sosnowych polegają na wyszukiwaniu charakterystycznych śladów żerowania szkodników pierwotnych. Poproch (drobny urobek/pył) jest typowym wskaźnikiem aktywności cetyniaka na sośnie, dlatego służy do oceny stopnia zagrożenia drzewostanu.

Pełne wyjaśnienie:

W ochronie lasu "jesienne poszukiwania szkodników pierwotnych sosny" mają charakter monitoringu zagrożenia, czyli sprawdzenia, czy w drzewostanach występują sygnały wskazujące na ryzyko nasilenia występowania określonych owadów. W pytaniu kluczowe są dwa elementy: pora roku (jesień) oraz rodzaj śladu terenowego wskazany w odpowiedziach.

Odpowiedź "poproch cetyniaka" pasuje do metody oceny terenowej, ponieważ poproch (drobny urobek/pył powstający podczas żerowania) jest łatwo obserwowalnym objawem obecności i aktywności tego szkodnika na sośnie. W praktyce leśnej takie wskaźniki pozwalają szybko ocenić, czy drzewostan może być narażony na dalsze uszkodzenia i czy potrzebne są częstsze kontrole.

Pozostałe propozycje nie są trafne w kontekście sformułowania pytania:

  • "brudnica mniszka" oraz "brudnica nieparka" to owady kojarzone głównie z uszkodzeniami aparatu asymilacyjnego (defoliacją). W pytaniu wskazówką jest jednak odniesienie do poszukiwań jesiennych i do oceny zagrożenia poprzez ślad/objaw, a nie przez obserwację ulistnienia czy masowego żeru gąsienic.
  • "szeliniak sosnowiec" to także szkodnik związany z sosną, ale odpowiedź nie odwołuje się do charakterystycznego, wskazanego w pytaniu typu wskaźnika terenowego (poproch) używanego do oceny zagrożenia w ramach jesiennych poszukiwań szkodników pierwotnych.

Na egzaminie warto zapamiętać schemat: pytanie o monitoring często wymaga skojarzenia konkretnego szkodnika z konkretnym śladem (np. poprochem) oraz z terminem obserwacji. To ogranicza ryzyko wyboru odpowiedzi na podstawie samej rozpoznawalności nazwy gatunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poproch to drobny urobek (pył, wiórki) powstający podczas żerowania owadów pod korą lub w pędach. W terenie szuka się go m.in. w szczelinach kory, u nasady pnia lub na ściółce pod drzewem. Jest ważną wskazówką, że szkodnik aktywnie żeruje.
Celem jest wczesna ocena, czy drzewostany sosnowe są zagrożone wzrostem liczebności szkodników oraz czy pojawiają się świeże ślady ich aktywności. Wyniki takich obserwacji pomagają zaplanować częstotliwość kontroli, zabiegi ochronne i działania gospodarcze w kolejnym sezonie.
Jesienią można ocenić wiele świeżych objawów żerowania oraz skutki sezonu wegetacyjnego, zanim warunki zimowe ograniczą obserwacje. To także moment planowania prac na kolejny rok. W praktyce leśnej monitoring sezonowy pozwala reagować wcześniej, a nie dopiero po wystąpieniu dużych szkód.
Najczęściej przyjmuje się, że szkodniki pierwotne mogą inicjować uszkodzenia w drzewostanach bez wcześniejszego silnego osłabienia drzew, a wtórne częściej wykorzystują drzewa już osłabione. Na egzaminie kluczowe są skojarzenia: gatunek–typ uszkodzeń–typowe ślady oraz termin obserwacji.
Tak, bo wszystkie są znanymi szkodnikami lasu, ale powodują inne typy szkód. Brudnice kojarzą się z defoliacją (uszkodzeniem igieł/liści), a pytania o poproch i żer podkorowy/pędowy częściej dotyczą chrząszczy. Warto czytać uważnie, jakiego objawu dotyczy pytanie.
W zależności od grupy owadów mogą to być m.in. poproch, otworki wylotowe, zmiany barwy igieł, uszkodzenia pędów, obłamywanie wierzchołków czy objawy osłabienia korony. Na egzaminie liczy się dopasowanie śladu do konkretnego szkodnika i etapu jego aktywności.
Najlepiej uczyć się parami: gatunek + objaw + termin. Pomaga atlas uszkodzeń drzew, zdjęcia poprochu/otworów/żeru oraz notatki z ćwiczeń terenowych. W testach zwracaj uwagę na słowa-klucze typu "jesienne poszukiwania" lub "ocena zagrożenia".
W praktyce leśnej monitoring opiera się często na objawach, bo są szybkie do zauważenia bez odłowu i oznaczania owada. Poproch jest przykładem śladu, który wskazuje aktywność żerową. W zadaniach testowych to sprawdza, czy rozumiesz powiązanie: ślad w terenie → sprawca → zagrożenie.
Częsty błąd to wybieranie "najbardziej znanej" nazwy bez analizy objawu (heurystyka dostępności). Drugi to pomijanie sezonowości i traktowanie "jesieni" jako nieistotnego dodatku. Trzeci to mylenie podobnych nazw owadów związanych z sosną bez skojarzenia ich z konkretnym śladem, np. poprochem.
Trudno, bo trzeba wiedzieć, jaki ślad (poproch) łączy się z jakim szkodnikiem oraz jaki jest cel jesiennych poszukiwań. Same nazwy owadów nie wystarczą, jeśli nie rozumiesz różnic w sposobie żerowania. Dlatego warto uczyć się nie tylko listy gatunków, ale także objawów i metod monitoringu.
info

Statystycznie 34% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Jesienne poszukiwania w drzewostanach sosnowych polegają na wyszukiwaniu charakterystycznych śladów żerowania szkodników pierwotnych."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z entomologii leśnej (szkodniki sosny i ich objawy żerowania)
  • Instrukcje i poradniki terenowe dotyczące rozpoznawania śladów żerowania na sośnie
  • Atlasy/klucze do oznaczania szkodników leśnych i uszkodzeń drzew

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego