KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 22.
Jeśli na podstawie receptury gastronomicznej użyto 4 000 g surowców do sporządzenia 2 000 g gotowej potrawy, to wydajność procesu technologicznego wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność procesu technologicznego liczy się jako stosunek masy potrawy gotowej do masy użytych surowców, wyrażony w procentach.
Obliczenie: (2000 g / 4000 g) × 100% = 50%. Dlatego poprawna jest odpowiedź: 50%.

Pełne wyjaśnienie:

W gastronomii wydajność procesu technologicznego opisuje, jaka część masy użytych surowców staje się masą wyrobu gotowego. Najczęściej przyjmuje się ją jako:

wydajność [%] = (masa potrawy gotowej / masa surowców użytych) × 100%

W zadaniu zużyto 4000 g surowców, a otrzymano 2000 g potrawy gotowej. Liczymy więc:

(2000 / 4000) × 100% = 0,5 × 100% = 50%.

Odpowiedzi w gramach ("2 000 g" i "4 000 g") są niepoprawne, ponieważ pytanie dotyczy wydajności, czyli wielkości procentowej (wskaźnika), a nie masy. Z kolei "200%" wynika z typowej pomyłki polegającej na odwróceniu ułamka (4000/2000) lub błędnym założeniu, że wydajność może rosnąć powyżej 100% w sytuacji, gdy masa gotowego dania jest mniejsza od masy surowców.

Wskazówka egzaminacyjna: przed zaznaczeniem odpowiedzi sprawdź sens wyniku. Jeśli masa potrawy gotowej jest mniejsza niż masa surowców, wydajność musi wyjść poniżej 100%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej liczy się ją jako: (masa potrawy gotowej / masa użytych surowców) × 100%. Najpierw dzielisz masę gotowego wyrobu przez masę surowców, a potem wynik mnożysz przez 100, aby otrzymać procent.
Bo z 4000 g surowców uzyskano 2000 g potrawy gotowej. Stosunek 2000/4000 = 0,5. Po zamianie na procent: 0,5 × 100% = 50%. To oznacza, że połowa masy surowców przeszła do produktu gotowego.
To wskaźnik pokazujący, jaka część użytych surowców staje się wyrobem gotowym po obróbce (np. myciu, obieraniu, gotowaniu, pieczeniu). Zwykle wyraża się ją w procentach, aby łatwo porównywać różne procesy.
W typowych zadaniach masowych, gdy porównujesz masę potrawy gotowej do masy surowców, wynik zwykle jest ≤ 100%. Wynik > 100% sugeruje błąd we wzorze (np. odwrócony ułamek) albo inną definicję, której w zadaniu nie podano.
Najczęściej: odwrócenie ilorazu (surowce/potrawa zamiast potrawa/surowce), brak zamiany na procent (zostaje 0,5), oraz podanie wyniku w gramach. Pomaga kontrola sensu: mniejsza masa po obróbce oznacza wydajność poniżej 100%.
Wydajność mówi, ile zostaje w produkcie gotowym (część "zachowana"). Ubytek opisuje, ile masy zniknęło w trakcie procesu (np. odparowanie wody, odpady). W praktyce te pojęcia są powiązane, ale mierzą różne rzeczy.
Gdy rosną straty: duże odpady przy obieraniu, intensywne odparowanie podczas długiego gotowania, wycieki soków przy smażeniu, przesuszenie w piecu. Wydajność spada też przy nieprawidłowej obróbce wstępnej i złym doborze surowca.
Po podzieleniu mas otrzymujesz ułamek dziesiętny (np. 0,5). Aby zamienić go na procent, mnożysz przez 100: 0,5 × 100% = 50%. Jeśli wyjdzie 0,25, to 25%, a jeśli 0,8, to 80%.
Porównaj masy: jeśli masa potrawy gotowej jest mniejsza niż masa surowców, wynik musi być poniżej 100%. Jeśli jest równa, wyjdzie 100%. Taka szybka kontrola pomaga wychwycić odwrócenie wzoru lub błąd w procentach.
Znając wydajność, możesz przewidzieć, ile surowca trzeba kupić na określoną liczbę porcji. Niska wydajność oznacza większe zużycie surowca na tę samą ilość dania gotowego, co wpływa na koszt, zamówienia magazynowe i kalkulację receptur.
info

Około 82% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Wydajność procesu technologicznego liczy się jako stosunek masy potrawy gotowej do masy użytych surowców, wyrażony w procentach.Obliczenie: (2000 g / 4000 g) × 100% = 50%."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii gastronomicznej dotyczące strat i wydajności
  • Zestawy zadań z rachunku gastronomicznego (procenty, wydajności, ubytki)
  • Notatki własne: wzory i krótkie przykłady obliczeń wydajności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego