KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 39.
Jeśli wysięgnik zwałowarki jest ruchomy w płaszczyźnie poziomej i pionowej, to nazywa się go
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysięgnik, który może wykonywać ruch w poziomie (obrót) oraz w pionie (wychylenie/unoszenie i opuszczanie), określa się jako obrotowo-wychylny.
"Obrotowy" opisuje tylko ruch w poziomie, "wychylny" tylko w pionie, a "stały" nie ma tych stopni swobody.

Pełne wyjaśnienie:

W nazewnictwie maszyn górnictwa odkrywkowego określenie typu wysięgnika wynika z tego, w ilu płaszczyznach i w jaki sposób może się on przemieszczać podczas pracy.

Jeżeli wysięgnik zwałowarki jest ruchomy w płaszczyźnie poziomej, oznacza to możliwość obrotu (zmiany kierunku "na boki", zwykle w pewnym zakresie kątowym). Jeżeli jednocześnie jest ruchomy w płaszczyźnie pionowej, oznacza to możliwość wychylenia (unoszenia i opuszczania wysięgnika), co pozwala zmieniać wysokość zrzutu i kształtować przekrój zwałowiska.

Gdy występują oba te ruchy jednocześnie, właściwy termin to "obrotowo-wychylny" – nazwa łączy dwa człony odpowiadające dwóm stopniom swobody.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "obrotowym" – wskazuje wyłącznie możliwość obrotu w poziomie. Nie informuje o możliwości zmiany położenia w pionie.
  • "wychylnym" – dotyczy tylko wychylenia w pionie (góra–dół). Nie obejmuje obrotu w poziomie.
  • "stałym" – oznacza brak możliwości zmiany położenia (w praktyce brak wskazanych ruchów roboczych wysięgnika).

W praktyce poprawne rozróżnienie pomaga w komunikacji na odkrywce: inny będzie zakres pracy, możliwości formowania pryzmy oraz wymagania dot. stref niebezpiecznych dla wysięgnika stałego niż dla obrotowo-wychylnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że ma dwa niezależne ruchy: obrót w płaszczyźnie poziomej (zmiana kierunku pracy na boki) oraz wychylenie w płaszczyźnie pionowej (unoszenie i opuszczanie). Dzięki temu operator może kształtować zwałowisko w szerszym zakresie.
Wysięgnik obrotowy zmienia kierunek w poziomie (lewo–prawo), a wychylny zmienia położenie w pionie (góra–dół). Jeśli w treści pojawiają się oba ruchy naraz, właściwe jest określenie obrotowo-wychylny.
Słowo "i" oznacza, że wymagane są dwa ruchy jednocześnie. To eliminuje odpowiedzi opisujące tylko jeden stopień swobody (sam obrót albo samo wychylenie). Na egzaminie to typowa pułapka nieuwagi: pominięcie "i" zmienia sens całego pytania.
Nie. Określenie stały oznacza brak możliwości zmiany położenia wysięgnika w podanych płaszczyznach w ramach ruchów roboczych. Jeśli wysięgnik ma obrót lub wychylenie, nie jest stały w rozumieniu tej klasyfikacji.
Ruch obrotowy w poziomie pozwala kierować strumień nadkładu/urobku na różne miejsca zwałowiska bez przestawiania całej maszyny. Ułatwia to równomierne formowanie pryzmy i dostosowanie miejsca zrzutu do aktualnej geometrii frontu robót.
Wychylenie (unoszenie i opuszczanie) umożliwia zmianę wysokości zrzutu oraz dopasowanie pracy do wysokości zwałowiska. W praktyce pomaga ograniczać rozsypywanie materiału, poprawia kontrolę kształtu skarpy i ułatwia pracę przy zmiennych warunkach terenowych.
Najczęstsze błędy to: wybór odpowiedzi z jednym ruchem (bo brzmi "bardziej znajomo"), przeoczenie, że podano dwie płaszczyzny ruchu, oraz mylenie obrotu wysięgnika z obrotem innych części maszyny. Warto zawsze wypisać: poziom = obrót, pion = wychylenie.
Jest szczególnie przydatny, gdy trzeba jednocześnie zmieniać kierunek zrzutu i jego wysokość, np. przy formowaniu zwałowiska o zróżnicowanej geometrii lub przy pracy w ograniczonej przestrzeni. Daje większą elastyczność niż rozwiązania z tylko jednym ruchem.
Nie musi to oznaczać dwóch osobnych silników, ale zawsze oznacza dwie funkcje ruchu: obrót w poziomie i wychylenie w pionie. Realizacja może być różna (hydraulika, przekładnie, układy cięgnowe), jednak z punktu widzenia pytania liczy się obecność obu stopni swobody.
Najpierw przetłumacz opis na słowa-klucze: poziom → "obrotowy", pion → "wychylny". Jeśli w treści jest oba naraz, łączysz je w jedno określenie: obrotowo-wychylny. To prosta reguła ograniczająca błędy z pośpiechu.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Instrukcja obsługi/DTR zwałowarki używanej w danym zakładzie (rozdział o ruchach roboczych wysięgnika)
  • Podręczniki i skrypty z maszyn i urządzeń górnictwa odkrywkowego (sekcje: zwałowarki, przenośniki, układy nadążne)
  • Notatki własne: tabela porównawcza pojęć "obrotowy/wychylny/obrotowo-wychylny/stały" z przykładami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego