KWALIFIKACJA INF2 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 13.
Jesteś administratorem systemu Linux. Musisz dodać nowego użytkownika i przydzielić mu prawa do katalogu /home/newuser. Które z poniższych poleceń pozwoli Ci to zrobić?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
useradd -m tworzy konto oraz zakłada katalog domowy użytkownika. Następnie chown newuser /home/newuser ustawia właściciela katalogu na nowo utworzone konto, co jest podstawą przydzielenia praw wynikających z własności. Warianty bez -m mogą nie utworzyć katalogu domowego.

Pełne wyjaśnienie:

Polecenie useradd -m newuser (w typowym środowisku z narzędziami z pakietu shadow) tworzy nowe konto użytkownika oraz, dzięki opcji -m, zakłada katalog domowy. To jest kluczowe, bo samo utworzenie wpisu użytkownika nie musi automatycznie utworzyć katalogu /home/newuser.

Druga część: chown newuser /home/newuser zmienia właściciela wskazanego katalogu na użytkownika newuser. W Linuksie właściciel katalogu ma domyślnie największy wpływ na dostęp (w połączeniu z bitami uprawnień). Dlatego zmiana właściciela jest logicznym krokiem "przydzielenia praw" do katalogu domowego.

Dlaczego pozostałe propozycje mogą być problematyczne:

  • Warianty z useradd newuser bez opcji -m mogą nie utworzyć katalogu domowego. Wtedy próba chown na /home/newuser może zakończyć się błędem, bo katalog nie istnieje.
  • Warianty z adduser są zależne od dystrybucji. W Debian/Ubuntu adduser często jest skryptem wyższego poziomu, który zwykle tworzy katalog domowy, ale w innych systemach może go nie być lub działać inaczej. To obniża jednoznaczność odpowiedzi w ujęciu "system Linux" bez doprecyzowania.
  • Wariant adduser -m nie jest uniwersalny: nie na każdej dystrybucji taka opcja istnieje lub ma taki sam sens jak w useradd.

W praktyce administracyjnej często doprecyzowuje się także grupę: np. chown newuser:newuser /home/newuser, oraz w razie potrzeby ustawia się bity uprawnień (chmod). Jednak w ramach tej treści egzaminacyjnej kluczowe jest zrozumienie: utworzenie katalogu domowego i ustawienie właściciela.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opcja -m w useradd powoduje utworzenie katalogu domowego użytkownika (zwykle w /home) oraz skopiowanie plików szkieletowych, jeśli są skonfigurowane. Bez tej opcji konto może zostać dodane, ale katalog domowy nie musi powstać.
chown zmienia właściciela katalogu na wskazanego użytkownika. Własność jest podstawowym mechanizmem dostępu w Linuksie: właściciel ma osobny zestaw uprawnień niż grupa i inni. Jeśli katalog domowy ma należeć do użytkownika, powinien mieć on ustawioną własność.
Nie zawsze. useradd jest standardowym narzędziem niskiego poziomu (często z pakietu shadow). adduser w wielu dystrybucjach (np. Debian/Ubuntu) jest skryptem wyższego poziomu, ale w innych systemach może go nie być albo działać inaczej, co wpływa na jednoznaczność zadań.
Jeśli katalog /home/newuser nie istnieje, to chown zwykle zwróci błąd, bo nie ma czego zmienić. Samo konto użytkownika może istnieć, ale bez katalogu domowego praca użytkownika (profile, konfiguracje) będzie utrudniona lub wymaga ręcznego utworzenia katalogu.
Najprościej użyć ls -ld /home/newuser. W wyniku zobaczysz właściciela i grupę katalogu oraz bity uprawnień. To typowy krok diagnostyczny, gdy użytkownik nie może zapisywać w katalogu domowym lub widzi błędy "Permission denied".
Najczęściej kluczowe są: poprawny właściciel (chown) oraz bity rwx dla właściciela na katalogu. W katalogach istotne jest też prawo x (wejście do katalogu). Sama zmiana chmod bez poprawnej własności może nie rozwiązać problemu.
Operator && w powłoce oznacza, że drugie polecenie wykona się tylko wtedy, gdy pierwsze zakończy się sukcesem. To zmniejsza ryzyko błędów w skryptach administracyjnych, np. próby zmiany właściciela katalogu, który nie został utworzony.
Nie. chown zmienia właściciela (i ewentualnie grupę), a chmod zmienia bity uprawnień (r/w/x) dla właściciela, grupy i innych. W praktyce oba mechanizmy współpracują: własność określa, do kogo stosuje się dana część uprawnień.
Po utworzeniu konta (np. przez useradd lub adduser) hasło zwykle ustawia się poleceniem passwd dla danego użytkownika. W środowiskach egzaminacyjnych ważne jest rozróżnienie: tworzenie konta, tworzenie katalogu domowego i ustawianie hasła to osobne kroki.
Najczęściej: pominięcie opcji tworzenia katalogu domowego, mylenie chown z chmod, brak świadomości różnic między dystrybucjami (adduser vs useradd) oraz brak weryfikacji efektu poleceniami typu id i ls -l. Pomaga myślenie "konto + katalog + własność".
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że useradd -m tworzy konto oraz zakłada katalog domowy użytkownika.

Źródła:

  • Linux man-pages: useradd(8) — opis opcji -m (create home directory), https://man7.org/linux/man-pages/man8/useradd.8.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Linux man-pages: chown(1) — zmiana właściciela pliku/katalogu, https://man7.org/linux/man-pages/man1/chown.1.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Debian Wiki: Adduser — różnice adduser vs useradd i zachowanie w Debian/Ubuntu, https://wiki.debian.org/Adduser (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Dokumentacja podręczna poleceń: useradd, adduser, chown
  • Materiały do administracji Linuksem (użytkownicy, grupy, uprawnienia plików)
  • Ćwiczenia laboratoryjne: tworzenie kont i praca na /home w VM

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego