W praktyce aktualizacja danych katastralnych może następować w różnych trybach, zależnie od tego, kto inicjuje zmianę i jaki dokument stanowi podstawę jej ujawnienia. Jeżeli właściciel (zleceniodawca) zgłasza potrzebę zmiany danych o budynku, to naturalnym mechanizmem jest wszczęcie sprawy na wniosek strony. Geodeta, działając na zlecenie, przygotowuje właściwą dokumentację i pomaga klientowi zebrać dane, natomiast formalnego ujawnienia w rejestrze dokonuje organ prowadzący ewidencję.
Odpowiedź "Zmiana z urzędu" jest myląca w sytuacji, gdy wprost podano inicjatywę właściciela. Tryb "z urzędu" kojarzy się z działaniem organu z własnej inicjatywy, np. po uzyskaniu informacji z innych rejestrów lub w wyniku czynności kontrolnych, a nie na podstawie zlecenia klienta.
Odpowiedź "Zmiana na podstawie decyzji administracyjnej" pasuje do sytuacji, gdy istnieje rozstrzygnięcie organu (decyzja), które przesądza o stanie prawnym lub innych elementach wymagających ujawnienia. W opisanym scenariuszu nie ma informacji o decyzji – jest jedynie wola zleceniodawcy dokonania aktualizacji.
Odpowiedź "Zmiana na podstawie umowy cywilnoprawnej" bywa właściwa w kontekście przeniesienia praw (np. obrót nieruchomościami), ale nie jest domyślnym trybem dla zmiany danych budynkowych wynikającej z potrzeby aktualizacji danych w ewidencji. Sama umowa nie musi dotyczyć parametrów budynku i nie zawsze stanowi bezpośrednią podstawę do ich ujawnienia.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się informacja, że wnioskodawca/strona chce zmienić dane, w pierwszej kolejności rozważ tryb "na wniosek". Gdy inicjatywa nie pochodzi od strony, a od organu – wtedy "z urzędu".
