Jeżeli treść lub cel czynności prawnej pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, czynność ta nie wywołuje zamierzonych skutków prawnych, ponieważ jest nieważna. Oznacza to, że traktuje się ją tak, jakby nie została skutecznie dokonana (nie powstaje ważny stosunek prawny wynikający z tej czynności).
Dlaczego poprawna odpowiedź to "nieważna"?
Klauzula "zasad współżycia społecznego" służy ochronie podstawowych norm etycznych i uczciwego obrotu. Gdy czynność jest z nimi sprzeczna, prawo cywilne przewiduje sankcję nieważności, aby nie utrwalać skutków działań rażąco nieuczciwych lub godzących w elementarne standardy postępowania.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "ważna" – jest sprzeczna z istotą sankcji: sprzeczność z zasadami współżycia społecznego nie jest drobną wadą, którą można pominąć; wpływa na ważność czynności.
- "ważna, jeżeli została zatwierdzona przez sąd rejonowy" – zatwierdzenie sądowe występuje w szczególnych konstrukcjach prawnych (np. przy określonych czynnościach dotyczących małoletnich), ale nie stanowi ogólnego mechanizmu naprawiania każdej czynności sprzecznej z zasadami współżycia.
- "ważna, jeżeli zawarta została w formie aktu notarialnego" – forma szczególna może być wymagana dla niektórych czynności, lecz sama forma nie legalizuje treści. Akt notarialny nie usuwa sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się klauzule typu "zasady współżycia społecznego" albo "sprzeczność z prawem", w pierwszej kolejności rozważ sankcję nieważności. Następnie oceń, czy w odpowiedziach nie ma "pozornych napraw" (forma, zatwierdzenie), które często są typowymi dystraktorami.
