KWALIFIKACJA GIW6 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 37.
Jeżeli grunt posiada ziarna mieszczące się w przedziale 40 ÷ 2 mm, oznacza to, że charakteryzuje się frakcją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przedział 40–2 mm odpowiada frakcji żwirowej: ziarna są większe niż piasek, ale nie tak duże jak otoczaki/kamienie. Frakcje iłowa i pyłowa obejmują ziarna znacznie drobniejsze (poniżej ułamków milimetra), a frakcja piaskowa ma średnice poniżej 2 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji gruntów według uziarnienia (wymiaru/średnicy ziaren) nazwa frakcji wynika z zakresu wielkości ziaren. Zakres 40–2 mm oznacza, że dominują ziarna wyraźnie grubsze niż piasek, ale wciąż na tyle małe, że nie są zaliczane do frakcji kamienistej (bardzo grubej).

Dlatego poprawna jest odpowiedź "żwirową." – żwir to typowa frakcja gruba, identyfikowana właśnie po tym, że jej ziarna mają rozmiary rzędu pojedynczych milimetrów do kilku(‑kilkudziesięciu) milimetrów, czyli są łatwo rozróżnialne gołym okiem i "wyczuwalne" jako grube ziarna.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do podanego przedziału:

  • "piaskową." – piasek obejmuje ziarna mniejsze; granica 2 mm jest typową wartością graniczną między piaskiem a żwirem, więc przedział zaczynający się od 2 mm nie jest już piaskiem, tylko frakcją grubszą.
  • "pyłową." – pył to frakcja drobna, o wymiarach ziaren zdecydowanie poniżej 1 mm; nie może odpowiadać ziarnom kilku- lub kilkudziesięciomilimetrowym.
  • "iłową." – ił jest jeszcze drobniejszy i wiąże się z bardzo małymi cząstkami (mikrometrycznymi), a jego zachowanie w wodzie i plastyczność są inne niż dla gruntów grubookruchowych.

W praktyce geologiczno-inżynierskiej rozpoznanie frakcji wspiera dobór badań: dla frakcji żwirowej typowa jest analiza sitowa i opis udziału ziaren grubych. Na egzaminie kluczowe jest kojarzenie progów (takich jak 2 mm) z granicami frakcji oraz czytanie całego zakresu, a nie tylko jednej wartości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Frakcja żwirowa to część uziarnienia gruntu złożona z ziaren grubych, większych od piasku. W praktyce oznacza to ziarna wyraźnie widoczne gołym okiem, które da się rozdzielać sitami o oczkach w zakresie kilku milimetrów i więcej.
Żwir ma ziarna wyraźnie większe: pojedyncze ziarenka są "kamyczkami", a nie drobnymi ziarnami jak w piasku. Prosta wskazówka: jeśli w materiale występuje dużo ziaren o rozmiarze kilku mm (i większych), to częściej będzie to żwir niż piasek.
W wielu klasyfikacjach 2 mm jest wartością graniczną między frakcją piaskową a żwirową. Jeśli podany przedział uziarnienia zaczyna się od 2 mm i idzie w górę, wskazuje to na frakcję grubszą od piasku, czyli żwirową.
Nie. Pył to frakcja drobna, o ziarnach znacznie mniejszych niż 1 mm. Ziarna wielkości milimetrów i więcej są typowe dla gruntów niespoistych grubookruchowych (piasek/żwir), a nie dla pyłów.
Różnią się przede wszystkim rozmiarem cząstek i zachowaniem: iły są bardzo drobne i wykazują większą plastyczność oraz spójność, a pyły są zwykle mniej plastyczne. Obie frakcje są jednak nieporównywalnie drobniejsze od piasku i żwiru.
Dla frakcji żwirowej typowa jest analiza sitowa, czyli rozdzielanie ziaren na sitach o różnych oczkach i wyznaczanie krzywej uziarnienia. Dla frakcji bardzo drobnych (pyły, iły) częściej potrzebne są metody sedymentacyjne.
Najczęściej myli się piasek z żwirem przez patrzenie tylko na wartość "2 mm" bez oceny całego zakresu, albo myli się pył z iłem, bo oba są "drobne". Pomaga zapamiętanie, że pył i ił są dużo poniżej 1 mm.
Tak, w zależności od przyjętego standardu/klasyfikacji granice frakcji mogą być opisane nieco inaczej. Na potrzeby egzaminu należy konsekwentnie stosować zakresy podawane w materiałach dydaktycznych i w treści zadania, aby uniknąć pomyłek.
Skuteczna metoda to nauka "punktów granicznych" (np. wartości progowych) i przypisanie im nazw frakcji, a potem rozwiązywanie wielu krótkich zadań typu: "jaki to przedział?". Dodatkowo pomaga rysowanie prostej skali w mm i zaznaczanie przedziałów.
Grunty żwirowe zwykle mają większe pory między ziarnami niż grunty drobne, dlatego są na ogół bardziej przepuszczalne i łatwiej filtrują wodę. W praktyce wpływa to na dobór odwodnienia wykopów, warstw filtracyjnych i materiałów na zasypki.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Przedział 40–2 mm odpowiada frakcji żwirowej: ziarna są większe niż piasek, ale nie tak duże jak otoczaki/kamienie."

Źródła:

  • ISO 14688-1:2017, Geotechnical investigation and testing — Identification and classification of soil — Part 1: Identification and description
  • ISO 14688-2:2017, Geotechnical investigation and testing — Identification and classification of soil — Part 2: Principles for a classification

Materiały:

  • Podręczniki z geotechniki i gruntów budowlanych (rozdziały: klasyfikacja gruntów, uziarnienie)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji GIW.6 dotyczące rozpoznania i opisu gruntów
  • Normy/standardy dotyczące opisu i klasyfikacji gruntów (części o uziarnieniu i frakcjach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego