KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 26.
Jeżeli kwota należnego rocznego podatku dochodowego od osób fizycznych wynosi 5 786,00 zł, a suma pobranych przez płatników w ciągu roku zaliczek wynosi 7 199,00 zł, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli suma zaliczek pobranych w roku (7 199,00 zł) jest wyższa niż podatek należny za rok (5 786,00 zł), powstaje nadpłata do zwrotu.
Różnica wynosi 7 199,00 − 5 786,00 = 1 413,00 zł, więc podatnikowi przysługuje zwrot tej kwoty.

Pełne wyjaśnienie:

W rozliczeniu rocznym PIT porównuje się podatek należny (ile podatku faktycznie wynika z rocznego rozliczenia) z sumą zaliczek pobranych w trakcie roku przez płatników (np. pracodawców, zleceniodawców).

Jeśli zaliczki są większe niż podatek należny, oznacza to, że w ciągu roku wpłacono do urzędu "za dużo" w stosunku do ostatecznej kwoty. Taka dodatnia różnica to nadpłata, która co do zasady skutkuje zwrotem podatku.

W tym zadaniu:

  • podatek należny: 5 786,00 zł
  • suma zaliczek: 7 199,00 zł

Obliczamy nadpłatę jako: 7 199,00 zł − 5 786,00 zł = 1 413,00 zł. Zatem poprawne jest stwierdzenie o zwrocie 1 413,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wpłata 5 786,00 zł ignoruje fakt, że zaliczki zostały już pobrane w trakcie roku; podatek należny nie jest kwotą "do zapłaty", gdy zaliczki go pokrywają lub przekraczają.
  • Wpłata 1 413,00 zł to typowy błąd odwrócenia znaczenia różnicy: 1 413,00 zł nie jest dopłatą, tylko nadpłatą, bo zaliczki były wyższe.
  • Zwrot 7 199,00 zł jest nielogiczny, bo oznaczałby zwrot całej sumy zaliczek, jakby podatek należny wynosił 0 zł. Tutaj podatek należny wynosi 5 786,00 zł, więc zwrot może dotyczyć tylko nadwyżki ponad tę kwotę.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw porównaj, która kwota jest większa. Zaliczki > podatek należny oznacza zwrot (nadpłata), a zaliczki < podatek należny oznacza dopłatę (niedopłata).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podatek należny to ostateczna kwota podatku wynikająca z rocznego rozliczenia dochodów po uwzględnieniu przysługujących odliczeń i ulg. To punkt odniesienia do porównania z zaliczkami pobranymi w trakcie roku, aby ustalić nadpłatę (zwrot) albo niedopłatę (dopłatę).
Zaliczki to kwoty podatku potrącane i wpłacane w trakcie roku przez płatnika (np. pracodawcę) w imieniu podatnika. Nie są one jeszcze "rozliczeniem rocznym", tylko bieżącymi wpłatami, które później porównuje się z podatkiem należnym z zeznania rocznego.
Nadpłata powstaje, gdy zaliczki są większe niż podatek należny. Liczysz ją jako: suma zaliczek − podatek należny. Jeśli wynik jest dodatni, oznacza zwrot. Jeśli wynik jest ujemny, oznacza dopłatę w wysokości wartości bezwzględnej tej różnicy.
Bo zaliczki są "przedpłatą" podatku w trakcie roku. Jeżeli łącznie wpłacono więcej, niż wynika z rocznego rozliczenia, to ta nadwyżka jest nadpłatą. W typowej sytuacji urząd skarbowy zwraca nadpłatę na rachunek podatnika lub zalicza ją na inne zobowiązania.
Najpierw porównaj liczby. Gdy zaliczki > podatek należny, masz nadpłatę i zwrot. Gdy zaliczki < podatek należny, masz niedopłatę i dopłatę. Dopiero potem wykonaj odejmowanie, aby wyznaczyć kwotę różnicy.
Nie, jeżeli zadanie podaje już kwotę podatku należnego i sumę zaliczek. Wtedy sprawdzasz tylko relację tych kwot i obliczasz różnicę. Stawki i progi są potrzebne dopiero wtedy, gdy trzeba samodzielnie wyliczyć podatek należny z dochodu.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie odejmowania (liczenie podatku należnego minus zaliczki), mylenie pojęć zwrot/dopłata oraz wybór odpowiedzi z większą kwotą "na oko" bez obliczeń. Pomaga zasada: większa kwota po stronie zaliczek = zwrot.
Podatnik dopłaca, gdy suma zaliczek pobranych w roku jest niższa niż podatek należny z zeznania rocznego. Wtedy różnica (podatek należny − zaliczki) jest kwotą niedopłaty. W zadaniach rachunkowych wystarczy to rozpoznać i poprawnie policzyć różnicę.
Nie zawsze. Nadpłata może zostać zwrócona na rachunek bankowy, przekazem, ale też bywa zaliczana na poczet innych zobowiązań podatkowych, jeśli takie istnieją. Na egzaminie zwykle wystarczy rozpoznać sam fakt nadpłaty i jej wysokość, bez wchodzenia w tryb zwrotu.
Ćwicz krótkie schematy: porównanie kwot, rozpoznanie nadpłaty/niedopłaty, poprawne odejmowanie w złotych i groszach oraz interpretację wyniku. Pomaga rozwiązywanie zestawów zadań z PIT, gdzie dane są podane wprost (podatek należny, zaliczki, składki, odliczenia).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) – pojęcia: podatek należny i zaliczki (akt prawny, tekst jednolity; weryfikacja pojęć ogólnych)
  • Ustawa – Ordynacja podatkowa – instytucja nadpłaty podatku i zwrot nadpłaty (akt prawny; weryfikacja pojęcia nadpłaty)

Materiały:

  • Podręcznik do kwalifikacji EKA.4 z działu: rozliczenia publicznoprawne i podstawy PIT
  • Materiały dydaktyczne o rozliczeniu rocznym PIT (nadpłata/niedopłata) stosowane w szkołach ekonomicznych
  • Oficjalne objaśnienia na portalu podatkowym (sekcja PIT) dotyczące nadpłaty i zwrotu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego