KWALIFIKACJA TDR1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 33.
Jeżeli na mapie wykonanej w skali 1:1 000 000 odległość pomiędzy dwoma miastami wynosi 25 cm, to w rzeczywistości dzieli je
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:1 000 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 1 000 000 cm w terenie.
Dlatego 25 cm to 25 000 000 cm = 250 000 m = 250 km. Stąd poprawna jest odpowiedź "250,00 km", a pozostałe wartości wynikają z błędnego przeliczenia zer lub jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy 1:1 000 000 jest proporcją: 1 jednostka na mapie odpowiada 1 000 000 tych samych jednostek w rzeczywistości. Najwygodniej liczyć w tych samych jednostkach, w jakich podano odległość na mapie, czyli w centymetrach.

Krok 1: przeliczenie odległości z mapy na teren (w cm).
Jeśli na mapie jest 25 cm, to w terenie jest:
25 × 1 000 000 cm = 25 000 000 cm.

Krok 2: zamiana centymetrów na metry.
1 m = 100 cm, więc:
25 000 000 cm ÷ 100 = 250 000 m.

Krok 3: zamiana metrów na kilometry.
1 km = 1000 m, więc:
250 000 m ÷ 1000 = 250 km.

Dlatego poprawna odpowiedź to "250,00 km".

Pozostałe odpowiedzi są błędne typowo z następujących powodów:

  • "2,50 km" – wynik zaniżony o dwa rzędy wielkości, zwykle przez zgubienie zer przy przeliczeniu skali lub przedwczesne dzielenie.
  • "25,00 km" – błąd intuicyjny: potraktowanie 25 cm jako 25 km bez zastosowania proporcji skali.
  • "0,25 km" – błąd bardzo silnego zaniżenia (o trzy rzędy wielkości), często przez pomieszanie cm, m i km albo odwrócenie działań.

Wskazówka egzaminacyjna: przy skali 1:1 000 000 warto zapamiętać, że 1 cm na mapie = 10 km w terenie. Wtedy 25 cm od razu daje 250 km (25 × 10 km).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 1 000 000 tych samych jednostek w terenie. Np. 1 cm na mapie to 1 000 000 cm w rzeczywistości, czyli 10 km. To zapis proporcji, a nie informacja o kilometrach wprost.
Najpierw pomnóż liczbę centymetrów z mapy przez mianownik skali, aby dostać centymetry w terenie. Potem zamień: cm → m (dzielisz przez 100) i m → km (dzielisz przez 1000). Kontrola rzędu wielkości pomaga uniknąć zgubienia zer.
Bo 1 cm w terenie przy tej skali to 1 000 000 cm. A 100 000 cm = 1 km (bo 100 cm = 1 m i 1000 m = 1 km). Zatem 1 000 000 cm ÷ 100 000 cm/km = 10 km.
Użyj skrótu: przy 1:1 000 000 1 cm = 10 km. Wtedy 25 cm to 25 × 10 km = 250 km. To metoda szybka, ale warto umieć też pełne przeliczenie przez centymetry i konwersję jednostek.
Najczęstsze błędy to: zgubienie zer w mnożeniu przez 1 000 000, mylenie kierunku działania (dzielenie zamiast mnożenia), zatrzymanie się na metrach bez zamiany na kilometry oraz automatyczne uznanie, że "cm na mapie = km w terenie". Pomaga zapis kroków i kontrola sensu wyniku.
Tak, zasada skali działa dla tych samych jednostek. Jeśli mierzysz w centymetrach na mapie, to najpierw dostajesz centymetry w terenie. Dopiero potem wygodnie zamieniasz na metry lub kilometry. Mieszanie jednostek na starcie (np. cm z km) jest typową przyczyną pomyłek.
Gdy korzystasz z map papierowych, planujesz objazd, liczysz orientacyjny dystans między punktami lub sprawdzasz, czy wskazania nawigacji nie są "oderwane" od realiów. Przy transporcie drogowym pomaga to też w wstępnym oszacowaniu czasu jazdy i przerw, zanim użyjesz dokładnych danych z GPS.
Zrób kontrolę rzędu wielkości. Dla skali 1:1 000 000 wiesz, że 1 cm to 10 km, więc kilkadziesiąt centymetrów powinno dawać setki kilometrów, a nie ułamki. Jeśli wychodzi 2,5 km lub 0,25 km, to prawie na pewno zgubiłeś zera albo pomyliłeś jednostki.
Postępuj według schematu: odległość_teren(cm) = odległość_mapa(cm) × n. Następnie wykonaj konwersję jednostek do wygodnej postaci (m lub km). W egzaminach najczęściej kończy się na kilometrach, więc po wyliczeniu w cm przejdź przez m do km.
Tak. Często pojawia się odpowiedź równa liczbie z mapy, np. 25 km dla 25 cm, żeby sprawdzić, czy zdający faktycznie rozumie proporcję skali. Poprawne rozwiązanie wymaga zawsze użycia mianownika skali i przeliczenia jednostek, a nie "przepisania" liczby.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skala (kartografia)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(kartografia) (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Kilometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilometr (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Centymetr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Centymetr (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z matematyki: proporcje i skala
  • Materiały szkolne z geografii: skala mapy i pomiar odległości
  • Zadania treningowe z przeliczania jednostek długości (cm–m–km)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego