Koszt jednostkowy to koszt całkowity zlecenia podzielony przez liczbę wydrukowanych sztuk (np. etykiet). W praktyce poligraficznej koszt całkowity można myślowo rozdzielić na:
- koszty stałe zlecenia – ponoszone niezależnie od tego, czy drukujesz 1 000 czy 2 000 sztuk (np. przygotowanie do druku, ustawienia maszyny, narząd, próby, czas operatora na start),
- koszty zmienne – rosnące wraz z nakładem (np. część zużycia materiałów i czasu pracy związana bezpośrednio z drukowaniem kolejnych arkuszy/etykiet).
Jeżeli nakład etykiet drukowanych metodą offsetową zmniejszy się o połowę, to:
- koszty zmienne zwykle zmaleją (mniej materiału i mniej czasu samego drukowania),
- ale koszty stałe pozostaną w dużej mierze podobne, bo przygotowanie i uruchomienie trzeba wykonać w porównywalnym zakresie.
W efekcie koszt stały "przypadający" na jedną etykietę wzrośnie, bo dzielisz go przez mniejszą liczbę sztuk. To prowadzi do wzrostu kosztu jednostkowego. Dlatego odpowiedź "zwiększy się." jest poprawna.
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo pomijają ten mechanizm:
- "zmniejszy się." – byłoby typowe, gdyby dominowały koszty zmienne, a koszty stałe były pomijalne. W offsecie koszty startowe i przygotowawcze mają znaczenie, więc spadek nakładu najczęściej podnosi koszt jednostkowy.
- "pozostanie bez zmian." – wymagałoby idealnie proporcjonalnego spadku wszystkich składników kosztu wraz z nakładem, co nie jest realistyczne przy istnieniu kosztów uruchomienia.
- "nie da się przewidzieć." – w ujęciu egzaminacyjnym zależność jest przewidywalna jakościowo: przy niezmienionych kosztach przygotowania i typowej strukturze kosztów offsetu mniejszy nakład oznacza wyższy koszt na sztukę. Szczegółowa kwota wymaga danych liczbowych, ale kierunek zmiany jest jednoznaczny.
Wskazówka na egzamin: gdy w pytaniu pojawia się druk offsetowy i zmiana nakładu, od razu pomyśl o kosztach przygotowalni/uruchomienia. Im mniejszy nakład, tym większy udział kosztów stałych w cenie jednej sztuki.
