W zadaniach z niweletą kluczowe są dwie rzeczy: interpretacja pochylenia w % oraz poprawne wyznaczenie odległości z kilometrażu.
1) Co oznacza pochylenie -1%?
Pochylenie (spadek podłużny) wyrażone w procentach mówi, o ile metrów zmienia się wysokość na 100 m długości. Wartość -1% oznacza, że przy wzroście kilometrażu wysokość maleje o 1 m na każde 100 m.
2) Jaka jest odległość między punktami?
Kilometraż 3,8+50 i 4,0+50 należy odczytać jako dwa punkty na trasie. Różnica kilometrażu wynosi 0,2 km, czyli:
3) Obliczenie różnicy wysokości
Skoro spadek to 1% (czyli 1/100), to na 200 m zmiana wysokości wyniesie:
- ΔH = (-1%) · 200 m = (-0,01) · 200 m = -2,00 m.
4) Wyznaczenie rzędnej drugiego punktu
Wysokość w punkcie 3,8+50 to 102,00 m, a więc w punkcie 4,0+50:
- H = 102,00 m + (-2,00 m) = 100,00 m.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Odpowiedź "101,00 m" zwykle wynika z policzenia spadku dla 100 m zamiast dla 200 m (pominięcie właściwej długości odcinka).
- Odpowiedzi "103,00 m" i "104,00 m" wskazują na błąd znaku (dodanie wysokości mimo ujemnego pochylenia) albo całkowite niezrozumienie, że -1% oznacza spadek, a nie wzrost.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze przelicz najpierw odległość między kilometrażami na metry, a potem pomnóż ją przez pochylenie zapisane jako ułamek (np. 1% = 0,01). Na końcu sprawdź znak: minus oznacza, że wysokość ma być mniejsza.
